BAYAMBANG, DAPAT ALAM MO! – AMILYAR

 

BAYAMBANG, DAPAT ALAM MO! – AMILYAR

Opening Skit

(May resident na nagwawalis sa harap ng bahay.)

 

Resident:

Grabe talaga ang gobyerno. Nagpagawa na nga ako ng bahay gamit ang sarili kong pera, dugo, at pawis, ako pa magbabayad ng amilyar!

 

(Bigla papasok voice ni kuya. Mapapatingin sa paligid si Resident)

 

Kuya (ganun sa boses ni kuya sa PBB)

Teka lang, housemate.  Bago ka magalit, alamin muna natin kung ano ba talaga ang amilyar o tax. (isabay yung bg fx ng pbb)

 

(TRANSITION NG BDAM OPENING)

 

Kuya:

Kuya Ngen, pasok!

 

(papasok si Kuya Ngen sa frame with resident)

 

Kuya Ngen:

Kuya? Ikaw ba yan? Evicted na ba ako? Pero ano ba talaga ang amilyar na yan, Kuya? (tinginan with resident) Punta tayong LGU Bayambang. Ano tara?

 

(Go sa office ni Atty. Bayani Brillante Jr. kasama si resident like adventure eme eme)

 

Atty. BJ:

Alam mo Kuya Ngen, marami talaga ang nag-aakala na lahat ng bahay ay may amilyar agad. Ang totoo, may mga bahay na hindi naman sakop ng pagbabayad ng real property tax dahil mababa ang market value nito. Halimbawa, kung simpleng bahay lamang at ito ay may market value na 175,00 pesos pababa, ito ay exempt sa amilyar.

 

Resident:

So hindi pala porke may bahay, automatic may malaking amilyar na?

 

Atty. BJ:

Tama. At mahalaga ring malaman na magkaiba ang amilyar sa bahay at amilyar sa lupa. Mayroon tayong sinusunod na schedule of market values para sa lupa at gayundin sa mga bahay at buildings.

 

Kuya Ngen:

Eh bakit nga ba mahalaga ang amilyar?

 

Atty. BJ:

Dahil ang mga nakokolektang pondo mula rito ay ginagamit para sa iba't ibang serbisyong pampubliko. Sa kabuuang koleksyon, 35% ang napupunta sa lalawigan, 35% sa munisipalidad, at 25% sa barangay. May bahagi rin na inilalaan para sa Special Education Fund (SEF), na sumusuporta sa mga paaralan at iba’t ibang programa sa edukasyon.

 

Resident:

Ay! Atan may ibabaga nen Kuya Ngen nen imbeneg ya simba!

 

(paalam na kay Atty. BJ)

(labas ng office habang nag-uusap)

 

 

Kuya Ngen:

Ayun naman pala. Hindi lang basta-basta koleksyon. May pinupuntahan din. Kaya Bayambang, ang lahat ng ito ay–

 

Resident:

Pero teka, teka, teka! Paano naman kung may negosyo ka? Singa syak! Walay sari-sari store ko.

 

Resident:

Pwede kayang huwag na lang ako magparehistro. Maliit lang naman tindahan ko. Baka buwisan pa ako.

 

(Punta naman now sila resident at kuya ngen sa office ni Atty. Mary Grace Agas.)

 

Kuya Ngen:

(na para bang nagsusumbong kay atty agas) Attyyy! Marami nagtatanong kung pwede daw bang huwag na irehistro yung sari-sari store nila kasi maliit lang naman daw.

 

Atty. Agas:

Kuya Ngen, dapat alam mo na hindi lahat ng negosyo ay kinakailangang magbayad ng business tax. Halimbawa, ang mga negosyong may pinagbentahan na ₱30,000 pababa sa isang taon ay hindi na kinakailangang magbayad ng business tax.

 

Kuya Ngen:

Ah, so exempt pala ang iba?

 

Atty. Agas:

Oo. Pero mahalaga pa rin na mairehistro ang negosyo at magkaroon ng business permit.

 

Resident:

At bakit naman importante iyon?

 

Atty. Agas:

Una, mahalaga na may permit dahil patunay ito na lehitimo ang negosyo. Pangalawa, kapag may mga programang pangkabuhayan o assistance para sa mga negosyo, mayroon tayong tamang datos kung sino ang maaaring makatanggap.

 

TRANSITION TO CLOSING

(hanap ng mai-interview na sari-sari store owner and isang maliit na negosyante)

INSERT THE INTERVIEW VIDEO

 

Kuya Ngen:

Kaya Bayambang, dapat alam mo na hindi lahat ng bahay ay may amilyar na kailangang bayaran, at hindi rin lahat ng maliliit na negosyo ay may business tax.

 

Pero mahalagang maintindihan natin kung paano ito gumagana dahil ang mga buwis na nakokolekta ay bumabalik din sa mga serbisyong nakikinabang ang mamamayan.

 

At kung may bahay ka, lupa, o negosyo at gusto mong malaman ang tamang impormasyon, huwag mahiyang magtanong sa Municipal Assessor’s Office, Treasurer’s Office, o Business Permits and Licensing Office.

 

Bayambang, ang lahat ng ito ay dapat alam mo!

 

Muli, ako si Kuya Ngen na nagsasabing–

 

Kuya:

Kuya Ngen, pumasok ka sa confession room.