Bayambang, Dapat Alam Mo - Pangasinan Words and Expressions for Love

 Bayambang, Dapat Alam Mo - Pangasinan Words and Expressions for Love

 

Bayambang, dapat alam mo na ang salitang love sa Pangasinan na aro ay dalawa ang pakahulugan, tulad ng salitang ibig sa Tagalog: love at friend.

 

Kaaro means friend, at inaro means love interest.

 

Bayambang, alam mo ba na marami tayong idiomatic expressions sa salitang Pangasinan pagdating sa aro, love, o pag-ibig?

 

Dumako muna tayo sa friendship:

 

Bali-bali'y aroan da (they have beautiful loving relationship) - they have a good relationship

 

Malmalet ya kaaro (sturdy friend, matibay na kaibigan) - die-hard, trusted, or close friend

 

Singa nansuldungay pait da. (looks like their intestines are connected) - malapit na magkaibigan; bosom friend

 

Pagdating naman sa love:

 

Abangles ya panangaro (spoiled love) - pagmamahal na di naipagtapat

 

Aroa’y pato (duck love) - away-bati; love-hate relationship

 

Aro'y bakes (monkey love) - salawahang puso

 

Agto nabitla'y agat (can’t pronounce 'ginger') - sobrang torpe

 

Singa no aso'y San Roque (like St. Roch's dog) - palaging naghahabol

 

Singa no ra nagigilata. (Para silang nilalanggam.) - Ang sweet-sweet nila.

 

Mayroon naman tayong at least apat na nakakatuwang idioms para sa malapit nang ikasal:

 

Makak-ka-bawang la. (The aroma of garlic is in the air.)

Asingger tilan makailop na digo. (Malapit na tayong makahigop ng sabaw.)

Natabaan lamet so bibil. (Mamamantikaan na naman ang labi.)

Wala'y andukey ya lamisaan. (May mahabang hapag-kainan.)

 

Kayo, ano pa ba ang idioms na alam niyo patungkol sa love?

 

***

 

Samantala, ayon sa manunulang Pangasinense na si Santiago Villafania, mayroong pitong matalinghaga na salitang Pangasinan na ginagamit noon pagdating sa pag-ibig:

 

1. aro (love, admiration, attraction; also used to mean "friend")

2. pabli (dear; pinabli, beloved; pablien, give due respect)

3. piaet (ambition, wish, desire, hope)

4. gunaet (dream, illusion, vision)

5. tindek (aspiration)

6. pilalek (ambition, wish, desire)

7. tamitam (desire, urge, hope)

 

Ang mga ito ay sumasalamin lamang sa kung gaano kayaman ng ating sariling wikang Pangasinan, at kung gaano kalalim at kalawak umibig at magmahal ang mga Pangasinense.

 

[ANDREW: play a clip from the song “Lawas Kan Pinabli.”]

 

Ang lahat ng ito, Bayambang, ay dapat alam mo!

 

OUTRO:

 

[SMILE, VOLUME, ENERGY!]