SAGOT SA MALING IMPORMASYON, WALANG BASEHAN, AT MAPANIRANG AKUSASYON NINA G. JAIME AQUINO, GNG. RAQUEL MENRIGE ALBERTO, AT G. BERNARDO VIRAY

 

SAGOT SA MALING IMPORMASYON, WALANG BASEHAN, AT MAPANIRANG AKUSASYON NINA G. JAIME AQUINO, GNG. RAQUEL MENRIGE ALBERTO, AT G. BERNARDO VIRAY

 

Sa “uploaded” na video ni G. JAIME AQUINO sa kaniyang Facebook account na may petsang Hunyo 7, 2026, kanyang pinaratangan ang dating mayor ng Bayambang, Dr. Cezar T. Quiambao, at ang kanyang maybahay, ang kasalukuyang mayor na si Mary Clare Judith Phyllis Jose-Quiambao, ng mga mapanirang akusasyon hinggil sa lupa sa Barangay Magsaysay.

 

Lumilitaw na ang video at mga naging pahayag dito ay galing sa sumbong nina Gng. RAQUEL MENRIGE ALBERTO at G. BERNARDO VIRAY, na pawang mga “illegal occupants” sa apat na lote sa Barangay Magsaysay at dati nang natalo sa kaso sa korte at nautusang lisanin ang lupa na ilegal nilang ino-okupa dahil napatunayang ang may-ari at may karapatan dito ay ang Munisipyo ng Bayambang.

 

Ang lahat ng mga alegasyon na may pang-aagaw, pang-aabuso, at “abuse of authority” ang mag-asawang Quiambao: na ang lupa ay isang military reservation na inilalaan para sa libreng distribusyon sa mga umookupa rito; na ang pagbebenta ng mga lote sa Magsaysay ay ilegal; na walang “court order” at ’di dumaan sa proseso ng Presidential Commission for the Urban Poor (PCUP), ay WALANG KATOTOHANAN AT PAWANG MGA KASINUNGALINGAN na ang tanging hangarin ay sirain ang maganda at tapat na paninilbihan ng mag-asawang Quiambao at ng Lokal na Pamahalaan ng Bayambang na kanilang nire-representa.

 

ANG LUPA AY HINDI MILITARY RESERVATION KUNDI PRIBADO AT TITULADONG LUPA NG MUNISIPYO NG BAYAMBANG.

 

Ang lupang tinutukoy ay nahahati sa apat na lote na rehistrado at titulado sa pangalan ng Munisipyo ng Bayambang sa ilalim ng Transfer Certificate of Title Nos. 026-2014002330, 026-2014002331, 026-2014002339, at 026-2014002342. Ito ay dating bahagi ng mas malaking parsela ng lupa na siya ring rehistrado sa pangalan ng Munisipyo ng Bayambang sa ilalim ng TCT No. 34844 na may kabuuang sukat na 39,998 sqm. Simula pa noong taong 1922, ang lupa ay pribado at titulado na sa ilalim ng OCT No. 23654. Samakatuwid, ITO AY HINDI MILITARY RESERVATION.

 

Totoo na noong panahon ni dating Mayor Ricardo Camacho ay nagkaroon ng subdivision survey, ngunit taliwas sa pahayag nina Aquino, Alberto, at Viray, ang subdivision survey ay isinagawa upang magkaroon ng sari-sariling titulo ang mga maliliit na loteng nakapaloob sa malaking parsela ng lupa at maibenta ito sa mga “bona fide occupants,” kabilang sina Alberto at Viray, upang maging sarili nilang pag-aari. Sa kasamaang palad, hindi binili nina Alberto at Viray ang nakalaang lote dahil sa kanilang maling paniniwala na ito ay pag-aari na nila.

 

ANG BENTAHAN NG LUPA AY LEGAL AT DOKUMENTADO

 

Ang pagbebenta ng lupa ng Munisipyo ay legal at naka-base sa Municipal Ordinance No. 3, series of 2012, na ipinasa noong panahon ng dating Mayor Ricardo Camacho at aprubado ng Commission on Audit, na nakapaloob naman sa COA Decision na may petsang March 9, 2018. Bago pa umpisahan ang bentahan ng lupa, makailang beses pang nagkaroon ng dayalogo sa pagitan ng Munisipyo at mga apektadong residente kung saan ipinaliwanag ang basehan ng pag-aari at alok ng pagbebenta ng lupa sa kanila.

 

ANG PAGBAWI NG LUPA AY AYON SA “FINAL AND EXECUTORY” NA DESISYON NG KORTE AT DUMAAN SA PROSESO NG PCUP.

 

Sa kadahilanang hindi tinanggap ang alok na pagbebenta ng lupa, napilitan ang Munisipyo na bawiin ito sa legal na paraan. Kung kaya’t ang Munisipyo ay nagsampa ng kaukulang kaso laban kina Alberto at Viray. Ang kaso ay may Docket No. at Civil Case No. 1000, kung saan KINILALA AT PINANIGAN ANG KARAPATAN NG MUNISIPYO, bilang may-ari, na bawiin ang lupa mula kina Alberto at Viray at sila ay utusang lisanin ito noong November 28, 2022. Naging “final and executory” ang desisyon ng korte at ito ay isinakatuparan sa pamamagitan ng Writ of Execution na may petsang December 27, 2022, at Writ of Demolition na may petsang September 13, 2023. Bago pa tuluyang mabawi ang lupa at maibigay ang Writ of Execution, dumaan ito sa proseso ng PCUP.

 

Mula sa mga sagot, detalye, at kumpirmasyon sa itaas, hindi maipagkakaila na ang mga naging pahayag nina AQUINO, ALBERTO, at VIRAY sa kanilang “uploaded” na video sa social media ay PURO KASINUNGALINGAN AT PANLILINLANG SA PUBLIKO upang ipahiya at sirain ang pangalan, imahe, at reputasyon ng mga lingkod-bayan at ng mag-asawang Quiambao, kasama ang institusyong kanilang pinamumunuan.

 

Sa ngayon ay pinag-aaralan na ang mga posibleng legal na hakbang, sibil at kriminal, na maaaring isampa upang matigil ang mga katulad na pahayag at “video content” na hindi man lang kinukumpirma, “validated,” o base sa ebidensya. Ang mga ganitong uri ng pahayag ay ’di kailanman protektado ng “freedom of speech and expression” at bagkus ay maaaring maituring na “abuse of rights” at “libelous.”

BAYAMBANG, DAPAT ALAM MO! - Bagsakan

 

BAYAMBANG, DAPAT ALAM MO!

 

Kuya Ngen, pasok!

 

(siguro like montage?? ng parang namimili sk kuya ngen sa bagsakan)

(then papasok ang line)

 

Bayambang, pansin mo ba? Parang iba na ang vibe sa Bagsakan Market ngayon. Like is this tagalog or what?

 

At kung isa ka sa mga nagtatanong ng, “Bakit nga ba nilipat ang Bagsakan Market sa Central Terminal?” Well, magandang tanong ’yan.

 

Bayambang, dapat alam mo na isa sa mga layunin ng paglilipat ng Bagsakan Market sa Central Terminal ay para maging mas centralized ang bentahan ng mga produkto at pasalubong para sa mga mamimili mula sa iba’t ibang lugar na bumababa sa central terminal. Kumbaga, one-stop shop.

 

Hindi mo na kailangang maghanap kung saan-saan ang sharmaine, melanie, gulay, prutas, kakanin, pasalubong, at iba pang produkto. Mas madali nang mamili, mas madali pang mamasyal dahil wala na ring mga vanessa na palipad-lipad!

 

At alam mo kung sino pa ang panalo rito? Ang mga vendors.

 

Dati, marami sa kanila ang nakikipagsiksikan sa tricycle terminal para lamang makapagbenta. Pero ngayon, mayroon na silang mas maayos, mas organisado, at mas komportableng lugar para sa kanilang paninda. Ayos di ba?

 

Pero alam mo ba, hindi lang mga mamimili ang nakinabang sa paglilipat ng Bagsakan?

 

Mas marami ring Bayambangueño ang nabigyan ng pagkakataon na magkaroon ng sariling pwesto at pagkakakitaan. Dahil sa mas malawak at mas organisadong lugar, mas marami nang vendors ang maaaring makapagbenta ng kanilang mga produkto. Hanggang sa maliliit na negosyante na gustong magkaroon ng dagdag na hanapbuhay.

 

At isa pa sa pinakamalaking pagbabago rito?

 

Hindi na kailangang maglatag at mag-impake ng paninda araw-araw.  Dati, kapag matatapos ang bentahan, kailangang magligpit. Kinabukasan, maglalatag na naman. Araw-araw na paulit-ulit. Pero ngayon? Washima eh eh na!

 

Mas maayos na ang sistema. May nakalaang pwesto para sa mga vendors kung saan maaari nilang maayos na mai-display ang kanilang mga produkto. Perfect di ba?

 

At siyempre, isa sa mga pinakamatinding problema noon… Ang baha.

 

Kapag umulan nang malakas, apektado ang mga vendors at mamimili. Minsan pati mga produkto ay nalalagay sa alanganin. But now?

 

Mas kampante na ang ating mga nagtitinda. Hindi na nila kailangang mangamba tuwing may paparating na ulan. Hindi na nila kailangang magmadaling iligpit ang kanilang mga paninda.

 

At alam mo ba na isa pa sa pinakamahalagang dahilan kung bakit inilipat ang Bagsakan Market?

 

Para makatulong sa pagluwag ng trapiko sa Poblacion area.

 

Dati kasi, kasabay ng pagdating ng mga mamimili, vendors, delivery trucks, cargo vehicles, tricycles, at iba pang sasakyan, nagsisiksikan ang lahat sa sentro mismo ng bayan. Lalo na tuwing madaling-araw at mga oras ng bentahan. Kaya naman nagkakaroon ng congestion o pagsisikip ng daloy ng trapiko sa mga pangunahing kalsada sa Poblacion.

 

Ngayon, dahil nasa iisang lugar na ang Bagsakan Market at Central Terminal, mas naging organisado ang galaw ng mga sasakyan.

 

Ang mga delivery trucks ay hindi na kailangang pumasok pa sa masisikip na bahagi ng bayan.

 

Ang mga bumibili ng maramihang produkto ay direkta nang pumupunta rito.

 

At ang mga biyahero naman ay may sarili nang terminal na mas maayos, malinis, maluwag, at maaliwalas.

 

Mas maayos na daloy ng trapiko. Mas mabilis na biyahe. At mas komportableng paggalaw para sa mga motorista, commuters, at mga Bayambangueñong may lakad sa bayan.

 

Kaya kung napapansin mong mas maayos na ang daloy ng sasakyan sa sentro ng Bayambang kumpara noon, isa ang paglilipat ng Bagsakan Market sa Central Terminal sa mga hakbang na nakatulong upang mabawasan ang congestion at mapanatili ang kaayusan ng ating bayan.

 

INSERT INTERVIEW: VENDOR

(ganito-ish na sagot) “Mas maganda po rito kasi mas maluwag at mas maayos. Mas nakakapag-display kami ng mga paninda at mas marami ring bumibili.”

 

INSERT INTERVIEW: BUYER

(ganito-ish na sagot) “Mas convenient po kasi nasa isang lugar na halos lahat ng kailangan namin. Hindi na paikot-ikot.”

 

Ayan ha. Hindi kami ang nagsabi niyan. Sila mismo. Tunay na tunay! Hindi dummy, totoong mga tao! Pero wait… may isa pang bagay na dapat mong malaman, Bayambang.

 

Habang mas gumaganda at mas nagiging organisado ang Bagsakan Market, may isa ring pagbabago na unti-unti nating isinusulong.

 

At ito ay ang pagbabawas sa paggamit ng single-use plastics. Oo, ’yung plastic na limang minuto mo lang gagamitin pero daan-daang taon bago mawala.

 

Kaya naman hinihikayat ang mga mamimili na magdala ng reusable bags, eco bags, bayong, basket, backpack, luggage, maleta… Chareng! Guard, may OA dito! Pero gets mo na. Simple lang ang mensahe.

 

Habang umuunlad ang ating pamilihan, sana ay sabay ring umunlad ang ating malasakit sa kalikasan. Dahil ang malinis na palengke ay hindi lang responsibilidad ng mga nagtitinda. Responsibilidad din ito ng mga mamimili.

 

Kaya sa susunod na mamalengke ka, huwag lang listahan ng bibilhin ang dalhin mo. Magdala ka rin ng reusable bag.

 

Mas tipid na, mas environment-friendly pa. Ito ay para masiguro natin na makakatulong tayo kay Mother Earth. Mahalin natin ang kalikasan, gaya ng pagmamahal natin sa Bayambang!

 

Dahil sa Bayambang, bawal ang plastic! Ganoon natin kamahal ang Mother Earth.

 

Bayambang, ang lahat ng ito ay dapat alam mo!

Monday Report - June 15, 2026

Monday Report - June 15, 2026

 

[INTRO]

[VOLUME, ENERGY, SMILE!]

1: Masantos ya kabwasan, Bayambang! Narito na naman kami upang ihatid ang mga balitang sumasalamin sa patuloy na pag-unlad ng ating bayan. Ako po si ___, mula sa ___________(office).

2: At ako naman po si ___, ng ___________ (office), handang magbahagi ng mga kwentong nagbibigay-inspirasyon at nagpapakita ng tunay na diwa ng paglilingkod.

1: Mula sa paghahanda sa sakuna at pagbubukas ng klase...

2: Hanggang sa mga tagumpay ng ating kabataan at mga programang pangkalusugan...

1: Narito ang mga balitang dapat ninyong malaman.

SABAY: Ito ang—BayambangueNews!

 

1.      BPSO, TFD, at PNP, Nakaantabay sa Unang Araw ng Klase

Nagsagawa ng pinaigting na pagbabantay ang BPSO, Task Force Disiplina, at PNP sa iba't ibang paaralan kasabay ng pagbubukas ng School Year 2026–2027. Nakatuon ang kanilang operasyon sa traffic management, pagpapanatili ng kaayusan, at pagtitiyak sa kaligtasan ng mga mag-aaral, guro, at magulang.

---

2.      School Supplies para sa 18,000 na Mag-aaral, Ipinamahagi

Nakatanggap ng mga bagong school supplies ang mahigit 18,000 na mag-aaral mula Kinder hanggang Grade 6 sa Bayambang bilang paghahanda sa pagbubukas ng klase. Bahagi ito ng patuloy na suporta ng LGU sa edukasyon upang matiyak na may sapat na gamit ang bawat batang Bayambangueño sa kanilang pag-aaral.

---

3.      Brigada Eskwela 2026, Sinuportahan ng LGU at NGOs

Nakiisa ang LGU-Bayambang, Rotary Club of Bayambang, at TODA members sa Brigada Eskwela 2026 sa iba't ibang pampublikong paaralan sa bayan. Kabilang sa kanilang mga ibinigay na tulong ang clean-up drive, pruning operations, at pamamahagi ng mga cleaning supplies bilang paghahanda sa pagbubukas ng klase.

---

4.      Libreng Operasyon, Naipagkaloob sa 12 na Pasyente

Labindalawang indigent na pasyente ang matagumpay na naoperahan sa tulong ng Mayor’s Action Center sa ilalim ng programa ni Mayor Niña. Kabilang dito ang mga pasyenteng sumailalim sa heart surgery, cancer surgery, eye surgery, at iba pang mahahalagang medical procedures sa iba't ibang ospital sa loob at labas ng Bayambang.

---

5.      Bagong Uniporme, Natanggap ng BPSO Rescuers

Kamakailan ay nakatanggap ng mga bagong uniporme ang mga lay rescuer at ambulance driver ng Bayambang Public Safety Office. Ayon sa BPSO, makatutulong ito sa pagpapataas ng propesyonalismo, pagkakakilanlan, at kahandaan ng kanilang mga personnel sa pagtugon sa mga emergency at rescue operations.

---

6.      Barangay Officials, Nagtapos sa DRRM Course

Sinimulan noong Hunyo 8 sa Balon Bayambang Events Center ang tatlong araw na Disaster Risk Reduction and Management Course for Public Sector para sa mga opisyal ng barangay sa iba’t ibang distrito. Dito ay pinalakas ang kaalaman at kakayahan ng mga barangay leaders sa disaster preparedness, risk reduction, at emergency response upang higit na maprotektahan ang kanilang mga komunidad.  Ito y naging possible sa tulong ng OCD, DOST-PAGASA, DENR, BFP, PNP, at Philippine Red Cross.

---

7.      Tulong Pinansyal, Ipapamahagi sa 7,676 na Magsasaka at Mangingisda

Noong June 9 hanggang 10, nagpamahagi ang pamahalaan ng tulong pinansyal sa ilalim ng Presidential Assistance for Farmers and Fisherfolk Program (PAFFP) para sa may 7,676 na kwalipikadong magsasaka at mangingisda sa Bayambang. Ito ay bilang tugon sa mga hamong pangkabuhayan na kinakaharap ng mga magsasaka at mangingisda dahil sa patuloy na pagtaas ng gastusin at presyo ng mga pangunahing bilihin. Bawat benepisyaryo ay nakatatanggap ng ₱2,325 cash.

---

8.      CDW Week, Ipinagdiwang

Nakiisa ang pamahalaang bayan sa pagdiriwang ng Child Development Workers' (CDW) and Child Development Teachers' Week bilang pagkilala sa mahalagang papel ng mga tagapag-alaga at guro sa maagang paghubog ng mga kabataan. Sa kanilang aktibidad, personal na binati at pinasalamatan ng mga opisyal ang mga Child Development Workers para sa kanilang walang sawang pag-aaruga, pagmamahal, at dedikasyon sa mga batang kanilang ginagabayan araw-araw.

---

9.      BPRP Recalibration, Muling Isinagawa

Noong June 10-11, muling nagsagawa ang Bayambang Poverty Reduction Action Team ng recalibration ng Bayambang Poverty Reduction Plan 2018-2028 sa tulong ng National Anti-Poverty Commission. Ang aktibidad ay nilahukan ng mga representante ng 14 basic social sectors, municipal officials, department heads, at NAPC facilitators. Kanilang nirepaso ang mga naging accomplishments ng Rebolusyon Laban sa Kahirapan, binalangkas ang mga nararapat pang gawin, at planuhin ang mga istratehiya upang mapanatili at mapg-ibayo pa ang mga tagumpay na natamasa sa ilalim ng Rebolusyon.

---

10.  128^th Independence Day, Ipinagdiwang

Noong June 12, muling nagtipon-tipon ang iba’t ibang sektor upang gunitain ang ika-128 na Araw ng Kalayaan ng ating bansa. Naging simple ngunit makabuluhan ang naging paggunita, na pinangunahan ng mga opisyal ng lokal na pamahalaan. Sa kanilang mga mensahe, binigyang-diin ng mga opisyal ang kahalagahan ng kalayaan, bilang patuloy na hamon sa bawat mamamayan na pangalagaan ang demokrasya, itaguyod ang pagkakaisa, at ipagpatuloy ang pag-unlad ng bayan.

---

11.  Grupong BTS, May Bagong Outreach Activities

Ang grupong BTS o Born to Serve ay nagsagawa ng dalawang outreach activities, sa pakikipag-ugnayan sa MSWDO, MNAO, at GSO. Una ay ang Balik Eskwela program kung saan sila ay namigay ng libreng mga kagamitan sa eskwelahan sa 66 na estudyante ng Cason Elementary School at Amancosiling Elementary School. Sila ay nagsagawa ng isang feeding activity para sa mga children with disability (CWD) at undernourished children, kung saan sila ay may benepisyaryong 30 CWD at 5 undernourished children.

---

12.  "Salang Arrangement" sa mga Terminal ng Transport Groups, Tinalakay sa SB Hearing

Sa pagdinig ng Committee on Transportation and Communication ng Sangguniang Bayan, tinalakay ang kahilingan ng transport groups hinggil sa ipinatutupad na “salang arrangement” sa mga terminal ng apat na grupo sa bayan. Pinangunahan ni Councilor Zerex Terrado ang pagdinig kasama ang BPSO at Bayambang Police Station, at kanilang pinag-usapan ang mga isyung may kinalaman sa sistema ng pagsasalang ng mga pampasaherong sasakyan sa mga terminal ng Bamacada, Baymaldag, New Bayambang ETC, at Baymacada.

---

13.  Road Safety sa Tour de Pangasinan, Tiniyak ng LGU

Nagtulungan ang Bayambang Public Safety Office, Task Force Disiplina, at PNP upang tiyakin ang kaayusan at kaligtasan sa mga pangunahing lansangan ng bayan kaugnay ng pagdaraos ng Tour de Pangasinan cycling competition noong June 12. Maagang nag-deploy ng mga personnel sa mga rutang dinaanan ng karera ng mga siklista upang magsagawa ng traffic management, crowd control, at pag-aalis ng mga sagabal sa kalsada, kaya naman napanatiling ligtas ang mga kalahok at pati mga motorista.

---

14.  Agarang Tulong, Ipinagkaloob sa mga Nasunugan

Noong June 12, sa utos ni Mayor Nina, agad na naghatid ng tulong ang MDRRMO at MSWDO sa dalawang pamilyang naapektuhan ng sunog sa Sitio Balas, Brgy. Malimpec. Nakatanggap ng agarang ayuda sina Bobby Endriga at Ronnel de Vera, matapos maapula ang sunog ng BFP sa kanilang lugar. Ang pagbigay ng suporta sa mga pamilya ay nakatulong upang sila ay magsimulang makabangon mula sa pinsala.

---

15.  Mayor Niña, Nagdonate ng mga Bola para sa mga Atleta

Ang mga volleyball player na makikipagtunggali sa darating na Inter-town Competition sa buwang ito ay nagpapasalamat kay Mayor Niña Jose-Quiambao sa binigay niyang anim na bola ng volleyball. Malaking tulong ito anila sa kanilang pag-eensayo at pagkakaroon ng kumpiyansa sa araw ng naturang kumpetisyon.

 

***

[OUTRO]

[VOLUME, ENERGY, SMILE!]

1: Mula sa edukasyon at kalusugan hanggang sa kaligtasan, patuloy nating nasasaksihan ang bunga ng sama-samang pagkilos para sa isang mas maunlad na bayan.

2: Maraming salamat sa inyong pagtutok. Asahan ninyong patuloy naming ihahatid ang mga balitang may saysay, may puso, at may malasakit para sa bawat Bayambangueño.

1: Ako po si ___, laging handang maglingkod at maghatid ng tama at napapanahong impormasyon.

2: At ako naman po si ___, kasama ninyo sa pagsusulong ng isang ligtas, progresibo, at nagkakaisang pamayanan.

SABAY: Ito ang... BayambangueNews!

 

Expressions for "Patay-Patay" in Pangasinan

Expressions for "Patay-Patay" in Pangasinan

Pangasinan language has a particular contempt for anyone who walks with such a leisurely gait that work gets delayed. Its saving grace, however, is that such derision is wrapped in a sense of humor. 

On the positive side, this attitude may be seen as a gesture that values industry, speed, promptness, alertness...

Take a look at these idioms and expressions heaped on someone who is "papatay-patay":

- Akar bakukol (snail's walk) - kereg-kereg; usad pagong; painfully slow

- Ompapatey so dika ya dadalanan to (the grass he is trodding on is dying) - mabagal kumilos; slow-moving; var.: Ompatey so dikan dadakatan to (The grass he is treading on will die.) - matantan ya onakar o mababel ya ongalaw; dahan-dahang kumilos o maglakad; walks or acts ever so slowly; 

- var.: Namagaa'y dika ya dadalanen mo (The grass you are walking on will dry out.) - matantan ya manakar, kereng-kereng ya mankimey; takes too long to do something

- Singa manaakar ed bulan (like walking on the moon) - mabagal; slow

- Singa mantatanem na belas (like planting rice) - refers to a person who walks so slow

- Singa tataleman ya belas (like rice is being soaked in water) - mabagal kumilos na tao; slow mover

- Umpepeket so bisukol (The snail sticks to it.) - mabagal; ever-so-slow

- Amagaa'y binuti (the one that was pried open dried out) - mataytayam ya ungalaw; mabagal kumilos; slow-moving 

- Aperper la'y dalan (the road got pounded or compacted) - got too slow

- Konkondamel (? - not sure of literal translation) - slowfoot

- Atawtaw la (napag-iwanan na) 

- Atabunan la'y ____ (got heaped upon with or drowned in ____) - agayla'y bayag to; ang tagal; taking too long. Example: Someone orders Coke and it takes so much time... Akin, atabunan ka la'y Coke? (Hey, have you got drowned in Coke?)

- Namagaa'y dalin. (The soil will turn dry.) - mabagal maglakad? (not sure of this one)

- Singa no mila ed prusisyon ; Singa kaiba ed prusisyon (Looks like they are joining (or part of) the procession) - mabagal maglakad 

- Talora lay sali da. (Mikatlo imay baston.) (He has three feet already (with the cane being the third).) - - patay-patay iran unakar; mabagal maglakad

- Ambëlat so paltak to. (His balls are heavy.) - mabagal maglakad; walks ever so slowly

- Naynay ya walad sampot ; Naynay ya walad utit (always at the far end)

‘Di Patitinag ang Rebolusyon!

 

Speech of Dr. Cezar T. Quiambao on the 2nd Recalibration of BPRP

 

‘Di Patitinag ang Rebolusyon!

 

We are now on our 8^th year of our Rebolusyon Laban sa Kahirapan. Two years na lang ang nalalabi, at magsasampung taon na tayo. Kumusta na kayong lahat? Kaya pa ba? Hindi pa ba kayo nagsasawa sa Rebolusyon Laban sa Kahirapan?

Kung ako ang inyong tatanungin, ang sagot ko ay hindi. Hinding-hindi!

Hinding-hindi ako magsasawang labanan ang kahirapan. Nakakapagod ito, oo, pero hindi nakakasawa ang tumulong sa kapwa. Ito ay nakaka-inspire pa nga, at nakaka-bata. Hindi nakakasawa ang tulungang baguhin ang ating bayan, at ang buhay ng ating mga kababayan. Hindi nakakapagod ang magbigay ng pag-asa, nang walang halong kaplastikan at pamumulitika. At hindi nakakayamot ang tulungan ang bayan mo, at iangat ang antas ng pamumuhay nito.

Sa walong taon ng Rebolusyon Laban sa Kahirapan, marami tayong naging lessons, dahil marami tayong ginawang proyekto. Aaminin kong kung hindi lahat ng ating mga ginawang proyekto ay lubos na nagtagumpay, ngunit bawat aral na ating natutunan ay mahalaga upang sumubok muli ng ibang istratehiya.

Iyan ang dahilan kung bakit tayo nagtitipong muli sa araw na ito. Upang magrecalibrate muli.

Isa sa mga mahahalagang aral ay ito: Maraming factors sa ating laban sa kahirapan ang nasa labas ng ating control. Kaya naman tayo ay malimit makipag-coordinate sa iba’t ibang lebel at ahensya ng gobyerno at maging ng mga pribadong organisasyon

While it is true that many things are beyond our control, tulad ng covid-19 pandemic, giyera sa Ukraine at Middle East, at mga natural na kalamidad, we can focus on the things we can control. We can focus on doing something within our sphere of influence.

Limited means and resources means we can choose to be creative. On our 8th year, nagpapasalamat ako sa lahat ng tumulong at nagbigay ng mga ideya upang isulong ang Rebolusyon sa iba’t ibang pamamaraan. Kayong lahat ‘yun, kaya’t palakpakan natin ang ating mga sarili.

Imbes na magreklamo na “mahirap maging mahirap,” tayo ay umaksyon. Makikita naman sa ating mga output na hindi tayo nagkamali sa paglunsad ng isang Rebolusyon. Hindi pala masama ang mag-ambisyon! Nakatulong ang pag-aambisyon upang magwagi. Nakatulong ang pagkakaroon ng bisyon (vision) at misyon (mission) upang magkaroon ng direksyon. Ngayon pa lamang, tayo ay magpasalamat dahil tayo ay naglunsad ng isang Rebolusyon.

Idedetalye sa programang ito ang atin nang mga nagawa, at dito ay kitang-kita natin na: Change is possible. Posible pala ang pagbabago! Kung tapat at taos-puso ang iyong hangarin, posible pala ang magbago nang hindi nanloloko. Binibiyayaan ng Diyos ang effort mo.

Sa ating 8th year journey so far, maraming challenges, pero marami ring blessings ang wala sa plano at di natin inaasahan. Ang hindi lang natuwa sa ating mga ginawa ay yaong mga walang magawa! Mga walang magawa para manira makabalik lamang sa puwesto o maagaw lamang ang ating puwesto.

Ngunit di tayo magpapatalo sa paninirang puri. Di tayo magpapatinag sa inggit. Di tayo magpapagapi sa negatibidad at pansariling ambisyon sa politika ng mga walang magawa at walang nagawa at ginawa,

Walong taon na tayo — ngayon pa ba tayo titiklop at titigil?

Samakatwid, ituloy ang ating Rebolusyon! Mabuhay ang Rebolusyon Laban sa Kahirapan! Mabuhay ang bayan ng Bayambang!

Quick lessons from the GenSan quake

Quick Lessons from the GenSan Quake

Experiencing earthquake during the time of social media gives us an advantage of seeing blow by blow accounts without using one word.

Here are some of the lessons learned so far based on our vicarious experience through social media.

- Wide open spaces are essential. It is where people instinctively run and where they can build tent cities.

- Building substandard structures is simply criminal--and doubly so in a known earthquake-prone area. (The sight of an Iglesia ni Cristo church standing unperturbed side by side a Jollibee building crashing to the ground drives home the message in a way no words can.)

- Large trees for shade are essential, especially if the weather is hot.

- In case of rain, there should be tents available, if there are no other safe and sturdy structures to run.

- In a big city, the water source could be cut off. There should be alternative sources of potable water.

- In a big city, the electricity could be cut off. Although not immediately life-threatening unless in hospital settings, this deprivation further intensifies the suffering of survivors.

- Food supply could be cut off, so restoring the public market or creating a new makeshift one is urgent.

- Those who are on maintenance medicine will need to procure their meds somewhere.

- In case of a tsunami advisory, coastal towns need a higher ground to run to, as pre-agreed upon.

- Despite regular earthquake drills, people will panic when the real thing strikes, especially a 7.8 temblor. But without earthquake drills, the panicked reactions would surely be much worse.

- Individuals who are hypertensive and/or prone to panicking are most vulnerable. Those who are merely having panic attacks may be rushed to a cool dark place to calm down.

- Those who faint or get dizzy are often the ones needing wheelchairs, stretchers, and ambulance services. But obviously the top priority at this point is rescuing and treating those who are actually injured.

- Retrieving the bodies of the dead is another major matter altogether.

- Even in the face of widespread devastation, looting might happen in places where there is considerable cash, food, or other resources.

- Crashing buildings produce dust and aerosol that people should stay away from.

- Fire might also break out in devastated structures.

- It is in tent cities and other mass evacuation places that local governments and NGOs can extend help the most and offer aid immediately. But what if the rescuers are themselves victims or casualties?

Monday Report - June 8, 2026

 Monday Report - June 8, 2026

 

[INTRO]

 

[VOLUME, ENERGY, SMILE!]

 

1: Masantos ya kabwasan, Bayambang! Mula sa inyong lingkod na laging naka-duty para sa kapakanan ng nakararami. Narito kami para sa tama, tapat, at napapanahong balita. Ako po si ___, mula sa ___________.

 

2: At ako naman po si ___, ng ___ (office), handang maglingkod saan mang sulok ng Bayambang dahil ang ating serbisyo publiko ay tunay na tunay.

 

1: Hatid namin sa inyo ngayon ay mga balitang may saysay…

 

2: Ito ang inyong lingguhang pagtanaw sa serbisyong buhay…

 

SABAY: …Ito ang—BayambangueNews!

 

 

 

1.     Brigada Eskwela Package, Ipinamahagi

 

Nagpamahagi ang LGU ng mga Brigada Eskwela Package sa mga pampublikong paaralan sa bayan bilang suporta sa pagsisimula ng Brigada Eskwela noong June 1. Kabilang sa mga ipinamahagi ang mga kagamitan sa paglilinis, pagkukumpuni, at pagsasaayos ng mga pasilidad ng paaralan bilang paghahanda sa pagbubukas ng klase.

 

2.     Hip-hop Dance Trainees, Nag-recital Din

 

Ang ikalawang batch ng Summer Dance Class ay matagumpay na nagtapos sa ilalim ng kanilang coach na si John Jeremy Ong. Sa kanilang ginanap na recital, ipinakita ng mga kalahok ang kanilang natutunang mga istilo ng pagsayaw sa hip-hop dance genre, at pagyabong ng kanilang talento sa kanilang kinahiligang larangan.

 

3.     TESDA Scholars, Naghatid ng Nutrisyon at Pag-asa

 

Noong May 30, ang mga scholar ng TESDA Events Management Services NC III ay matagumpay na nagsagawa ng isang Community Feeding and Wellness Drive para sa mga undernourished na kabataan ng District 5. Sa pakikipagtulungan ng Nutrition Office, sila ay nagbigay ng masustansyang pagkain at nagdaos ng makabuluhang aktibidad.

 

 

4.     Mas Pinalakas na KSB, Abangan!

 

Mas pinalakas at mas pinalawak ang Komprehensibong Serbisyo sa Bayan sa ikasiyam na taon nito, matapos magpulong ang buong team sa pangunguna ni Mayor Niña upang pag-aralan ang pagdaragdag ng mga bagong serbisyo sa programa. Layunin nitong gawing mas dynamic, mas kapaki-pakinabang, at mas accessible ang mga serbisyong medikal, dental, legal, pang-dokumentaryo, at iba pang ayuda para sa mga Bayambangueño, lalo na sa mga nasa malalayong barangay.

 

5.     Info Drive ukol sa San Roque Dam, Muling Isinagawa

 

Muling nagsagawa ang MDRRMO ng Information and Education Campaign ukol sa San Roque Dam katuwang ang iba’t ibang national at provincial agencies. Tinalakay sa programa ang dam safety, flood forecasting, disaster preparedness, at evacuation protocols upang higit na mapalakas ang kahandaan at katatagan ng mga komunidad ng Bayambang laban sa mga sakuna.

 

 

6.     Strategic AIP Formulation Training, Isinagawa

 

Noong June 3, nagsagawa ang MPDO ng isang training para sa Technical Workshop on Strategic Formulation of Annual Investment Plan. Ito ay dinaluhan ng lahat ng department at unit head ng LGU at ng iba't ibang national agency heads. Dito ay pinatibay ang proseso ng planning at investment programming ng LGU upang masiguro na ang mga panukalang programs, projects, at activities ay istratehiko, results-oriented, implementable, at naka-align sa aprubadong CDP, LDIP, at iba pang mandated plans ng gobyerno.

 

7.     Parent Leader Summit para sa 4Ps, Ginanap

 

Noong Hunyo 3, nagsagawa ang DSWD ng isang summit para sa mga Parent Leader ng 4Ps, para palakasin ang kanilang kakayahan bilang katuwang sa paghahatid ng serbisyo sa mga benepisyaryo ng 4Ps at mapabuti ang pagpapalaganap ng impormasyon ukol sa 4Ps sa kanilang mga barangay. Tinalakay dito ang mga paksang beneficiary monitoring, grievance redress, at case management. Nagkaroon din ng leadership enhancement activity upang mapaunlad ang leadership skills ng Parent Leaders.

 

8.     Kilusang Kooperatiba, Mas Pinatatag sa Pulong ng MCDC

 

Ang Municipal Cooperative Development Office ay nagpatawag ng pulong ng Municipal Cooperative Development Council members para sa 2nd quarter, upang talakayin ang iba’t ibang concern, kabilang ang estado ng pagsunod ng mga kooperatiba sa mga requirement ng CDA, gayundin ang pagmomonitor sa aplikasyon at pag-renew ng mga business permit ng mga rehistrado at aktibong kooperatiba, gayundin ang update hinggil sa resolusyon ng MCDC para sa opisyal na pagkilala ng CDA sa konseho.

 

--------------------------------------------------------

 

FOR VO

 

9.     Mga Papeles na Napulot ng TFD, Agad Naisauli sa May-ari

 

Ilang envelope na naglalaman ng mahahalagang dokumento ang agad na naibalik sa may-ari nito matapos itong matagpuan ng isang enforcer ng Task Force Disiplina sa municipal plaza noong May 22. Ayon sa ulat, ang naturang mga envelope ay napulot ni TFD enforcer Leo Villanda habang naka-duty, at agad niya itong iniulat sa awtoridad, hanggang sa ma-claim ito ng may-ari, na isang residente ng Dagupan City.

 

 

10.  DENR, Mag-iimbentaryo ng mga Istruktura sa Local Forestlands

 

Nag-courtesy call ang DENR Region 1 sa tanggapan ni Mayor Niña, kaugnay ng kanilang pagsisimula ng inventory ng mga imprastruktura na matatagpuan sa mga lupaing classified bilang forestland sa Bayambang. Layunin ng nasabing imbentaryo na maisaayos at maitala ang lahat ng estruktura sa lugar bilang bahagi ng wastong pamamahala at pangangalaga ng naturang mga land asset.

 

11.  ESWMO Staff, Gumawang Muli ng mga DIY na Dustpan

 

Muling gumawa ang garbage collection team ng ESWMO ng mga pandakot o dustpan gamit ang mga basyong galon na naipon ng tanggapan, base sa orihinal na ideya ng staff na si Bobby Manuel. Ang mga naturang do-it-yourself na dustpan ay matibay, at nakatakdang gamitin ng mga Bali-Bali'n Bayambang street sweeper.

 

12.  Bagong Commercial Building sa Quezon Blvd., Ininspeksyon

Noon June 4, nag-inspeksyon ang LGU sa itinatayong gusali sa Quezon Boulevard sa Poblacion na dating kinatatayuan ng ilang ilegal na talipapa upang tiyakin ang pagsunod nito sa mga umiiral na batas at ordinansa. Nagtulung-tulong BPLO, Engineering, ESWMO, RHU Sanitary Inspector, at Task Force Disiplina upang matiyak ang kaayusan, kaligtasan, at maayos na operasyon ng naturang establisimyento.

13.  Mobile LCR Services, Dumako sa Ambayat 1st

Muling inilapit ng Local Civil Registry Office ang iba't ibang serbisyo nito sa malalayong barangay, nang sila ay dumako naman sa Ambayat 1st noong June 4. Sila ay nagbigay ng komprehensibong talakayan hinggil sa civil registration, mga pinakabagong abiso mula sa Philippine Statistics Authority (PSA), at iba pang serbisyo, kabilang ang data capture para sa upgraded Community Service Card.

 

--------------------------------------------------------

 

14.  License to Operate, Nakamit ng RHU I para sa Clinical Laboratory at Birthing Home Facility Nito

 

Nakamit ng RHU I ang DOH License to Operate (LTO) para sa Secondary Clinical Laboratory at Municipal Birthing Home nito matapos matugunan ang mahigpit na pamantayan ng Department of Health. Magbibigay ito ng mas de-kalidad na laboratory at maternal care services sa mga residente at magsisilbi ring mahalagang hakbang tungo sa PhilHealth accreditation ng mga pasilidad.

 

 

 

TRANSITION:

 

 

Ang pagbubuwis ang puso ng operasyo ng ating gobyernong lokal. Kung wala tayong ambag na buwis, walang serbisyo publiko. Subalit maraming maling haka-haka at mga paninira ang kumakalat ngayon. Upang bigyang linaw ang isyung ito, Kuya Ngen, pasok!

 

 

 

 

BAYAMBANG, DAPAT ALAM MO! – AMILYAR

Opening Skit

(May resident na nagwawalis sa harap ng bahay.)

 

Resident:

Grabe talaga ang gobyerno. Nagpagawa na nga ako ng bahay gamit ang sarili kong pera, dugo, at pawis, ako pa magbabayad ng amilyar!

 

(Bigla papasok voice ni kuya. Mapapatingin sa paligid si Resident)

 

Kuya (ganun sa boses ni kuya sa PBB)

Teka lang, housemate.  Bago ka magalit, alamin muna natin kung ano ba talaga ang amilyar o tax. (isabay yung bg fx ng pbb)

 

(TRANSITION NG BDAM OPENING)

 

Kuya:

Kuya Ngen, pasok!

 

(papasok si Kuya Ngen sa frame with resident)

 

Kuya Ngen:

Kuya? Ikaw ba yan? Evicted na ba ako? Pero ano ba talaga ang amilyar na yan, Kuya? (tinginan with resident) Punta tayong LGU Bayambang. Ano tara?

 

(Go sa office ni Atty. Bayani Brillante Jr. kasama si resident like adventure eme eme)

 

Atty. BJ:

Alam mo Kuya Ngen, marami talaga ang nag-aakala na lahat ng bahay ay may amilyar agad. Ang totoo, may mga bahay na hindi naman sakop ng pagbabayad ng real property tax dahil mababa ang market value nito. Halimbawa, kung simpleng bahay lamang at ito ay may market value na 175,00 pesos pababa, ito ay exempt sa amilyar.

 

Resident:

So hindi pala porke may bahay, automatic may malaking amilyar na?

 

Atty. BJ:

Tama. At mahalaga ring malaman na magkaiba ang amilyar sa bahay at amilyar sa lupa. Mayroon tayong sinusunod na schedule of market values para sa lupa at gayundin sa mga bahay at buildings.

 

Kuya Ngen:

Eh bakit nga ba mahalaga ang amilyar?

 

Atty. BJ:

Dahil ang mga nakokolektang pondo mula rito ay ginagamit para sa iba't ibang serbisyong pampubliko. Sa kabuuang koleksyon, 35% ang napupunta sa lalawigan, 35% sa munisipalidad, at 25% sa barangay. May bahagi rin na inilalaan para sa Special Education Fund (SEF), na sumusuporta sa mga paaralan at iba’t ibang programa sa edukasyon.

 

Resident:

Ay! Atan may ibabaga nen Kuya Ngen nen imbeneg ya simba!

 

(paalam na kay Atty. BJ)

(labas ng office habang nag-uusap)

 

 

Kuya Ngen:

Ayun naman pala. Hindi lang basta-basta koleksyon. May pinupuntahan din. Kaya Bayambang, ang lahat ng ito ay–

 

Resident:

Pero teka, teka, teka! Paano naman kung may negosyo ka? Singa syak! Walay sari-sari store ko.

 

Resident:

Pwede kayang huwag na lang ako magparehistro. Maliit lang naman tindahan ko. Baka buwisan pa ako.

 

(Punta naman now sila resident at kuya ngen sa office ni Atty. Mary Grace Agas.)

 

Kuya Ngen:

(na para bang nagsusumbong kay atty agas) Attyyy! Marami nagtatanong kung pwede daw bang huwag na irehistro yung sari-sari store nila kasi maliit lang naman daw.

 

Atty. Agas:

Kuya Ngen, dapat alam mo na hindi lahat ng negosyo ay kinakailangang magbayad ng business tax. Halimbawa, ang mga negosyong may pinagbentahan na ₱30,000 pababa sa isang taon ay hindi na kinakailangang magbayad ng business tax.

 

Kuya Ngen:

Ah, so exempt pala ang iba?

 

Atty. Agas:

Oo. Pero mahalaga pa rin na mairehistro ang negosyo at magkaroon ng business permit.

 

Resident:

At bakit naman importante iyon?

 

Atty. Agas:

Una, mahalaga na may permit dahil patunay ito na lehitimo ang negosyo. Pangalawa, kapag may mga programang pangkabuhayan o assistance para sa mga negosyo, mayroon tayong tamang datos kung sino ang maaaring makatanggap.

 

TRANSITION TO CLOSING

(hanap ng mai-interview na sari-sari store owner and isang maliit na negosyante)

INSERT THE INTERVIEW VIDEO

 

Kuya Ngen:

Kaya Bayambang, dapat alam mo na hindi lahat ng bahay ay may amilyar na kailangang bayaran, at hindi rin lahat ng maliliit na negosyo ay may business tax.

 

Pero mahalagang maintindihan natin kung paano ito gumagana dahil ang mga buwis na nakokolekta ay bumabalik din sa mga serbisyong nakikinabang ang mamamayan.

 

At kung may bahay ka, lupa, o negosyo at gusto mong malaman ang tamang impormasyon, huwag mahiyang magtanong sa Municipal Assessor’s Office, Treasurer’s Office, o Business Permits and Licensing Office.

 

Bayambang, ang lahat ng ito ay dapat alam mo!

 

Muli, ako si Kuya Ngen na nagsasabing–

 

Kuya:

Kuya Ngen, pumasok ka sa confession room.

 

 

 

***

 

[OUTRO]

 

[VOLUME, ENERGY, SMILE!]

 

1: Mula sa mga proyekto ng LGU hanggang sa mga tagumpay ng bawat Bayambangueño, salamat sa pagtutok.

 

2: Sama-sama pa rin tayo sa bawat hakbang, bawat kwento, at bawat tagumpay ng ating bayan.

 

1: Ako po si ___, kasama sa pagsulong ng bukas na mas maganda.

 

2: At ako po si ___, mula sa ___________, kaisa ninyo sa serbisyong tunay at may puso.

 

SABAY: Ito ang... BayambangueNews!