Sinagsagan

Sinagsagan

(Traditional Culinary Practices)

"Sinagsagan" is a Pangasinan word that means "flavored with typically a palmful of bagoong by straining bagoong monamon (anchovy) into a pot using the boiling broth one is cooking, to extract the flesh of the fish and get rid of the fish bones." The cooking method is also used to refer to any simple dish flavored this way.

In this video, one can see how a typical sinagsagan dish is made. A few cups of water with crushed ginger -- always with crushed ginger as a foil to fishiness and for a touch of spice -- is brought to a boil together with a pre-fried fish, in this case tilapia, but fried bangus may also be used. A few spoonfuls of bagoong monamon are directly added next, because the cook used a bagoong brand that has already pre-strained the whole anchovies. This 'umami bomb' spells the big difference to an otherwise unprepossessing fish-and-vegetable soup.

After the broth boils, a few select vegetables are added in, in this case agayep (sitaw or stringbeans) and gabey or parlang (winged beans). A few minutes more and the sliced green papaya are added.

Other vegetable combinations may be tried, but be aware that not all combinations work together quite as well as this.

The fried tilapia, now softened but remains whole, is fished out from the pile and brought to the top until the brothy fish-and-vegetable dish is thoroughly cooked.

Salt may be added to taste.

To the uninitiated, the subtle savory-salty flavor profile may take time getting used to. The resulting look may also be perceived by outsiders as having zero desire to tempt the palate.

But locals swear by decidedly uncomplicated dishes like this for the satisfaction they bring in ordinary days. These are humble yet tasty dishes that have nourished locals from day to day for generations.

Bayambang, Dapat Alam Mo! - Schedule of Market Values

 Bayambang, Dapat Alam Mo!

 

Bayambang, dapat alam mo!

1.   Alam mo ba kung ano ang SMV?

 

·       Ang Schedule of Market Values o SMV ay ang opisyal na pamantayang dokumento na inihanda ng mga lokal na assessors (Municipal Assessor  at Provincial Assessor) na inaprubahan ng Bureau of Local Government Finance (BLGF), at sertipikado ng Kagawaran ng Pananalapi. Karaniwan, ginagamit ito upang matukoy ang batayang halaga ng merkado para sa pagbubuwis o pagtatasa ng real property at mga kaugnay na buwis.

 

·       SAAN ng aba GINAGAMIT ANG SMV?

 

Ang SMV ay para sa:

 

1.   Real Property Tax (RPT o "AMILYAR") bilang batayan sa pagtukoy ng RPT na dapat bayaran ng mga local government units (LGUs).

2.   Tax Assessments, bilang batayan para sa pangkalahatang rebisyon ng pagtatasa at pag-uuri ng ari-arian.

3.   Transfer Tax, upang makalkula ang lokal na buwis sa paglilipat, buwis sa capital gains, at buwis sa selyo ng dokumentaryo.

4.   Mga Bayarin sa Gobyerno, para sa pagtatasa ng mga bayarin at singil tulad ng buwis sa buhangin at graba at community tax.

5.   Internal Revenue, upang makalkula ng Komisyoner ng Internal Revenue ang mga pambansang buwis sa mga paglilipat ng real property

 

·       Sa ilalim ng R.A. 12001 o Real Property Valuation and Assessment Reform Act o RPVARA, aalisin ng SMV na ito ang dating nakasanayan nang pagpili ng pinakamataas na halaga sa Zonal Value ng BIR, SMV ng LGU, at itinakdang presyo ng pagbebenta; sa halip ay lumilikha ng isang SMV para sa “valuation.”

 

·       Target ng RPVARA na ang binagong SMV ay magiging epektibo sa 2028. Ang SMV ay susuriin tuwing tatlong taon pagkatapos nito.

·       Sa Pangasinan, ang kasalukuyang SMV pa rin ang 2011 revision.

 

 

 

 

 

 

I.           Ngayon, ano naman ang EPEKTO NG BINAGONG SMV SA RPT O AMELYAR?

 

·       [Magbigay ng formula at sample computation ng RPT (Kath)]

 

·       Habang ang binagong SMV ay maaaring magresulta sa pagtaas ng RPT o Amelyar na dapat bayaran, para sa unang taon ng pagiging epektibo ng naaprubahan o binagong SMV, ang anumang naturang pagtaas ay limitado sa maximum na 6% ng RPT na  sinisingil bago  ang naaprubahan na SMV.

 

·       Posible rin na hindi na muna madagdagan ang RPT sa pagkakataong ito, depende sa tingin ng Sangguniang Panlalawigan (SP).

 

·        Ang pagtaas ng RPT ay kinokontrol ng SP na may kapangyarihang ayusin ang naaangkop na assessment level at / o rate ng buwis sa pagkalkula ng RPT.

 

 

II.         AMNESTIYA

 

·       Samantala, may paalaala naman ang Assessor’s Office sa lahat ng mga may-ari ng lupa, bahay at makinarya na may ‘di nabayarang RPT o Amelyar: Alam niyo ba na mayroong patuloy na amnestiya sa mga penalties, surcharges at interes ng RPT na sumasaklaw mula July 5, 2024 at pababa?

·       Kaya naman, hinihikayat ang mga nagbabayad ng buwis na samantalahin ang amnestiya na tatagal  hanggang July 5, 2026.

 

Ang lahat ng ito, Bayambang, ay dapat alam mo!

 

***

Monday Report – April 27, 2026

Monday Report – April 27, 2026

INTRO:

[VOLUME, ENERGY, SMILE!]

1: Magandang araw, Bayambang! Ako po si ______.

2: Ako naman po si ______. At kami po ay mula sa Municipal Assessor’s Office.

1: Narito na ang mga pinakahuling balita at kaganapan sa ating bayan.

2: Tampok ang iba’t ibang hakbang tungo sa kaunlaran.

1&2: Ito ang... BayambangueNews!

---

[MEMORIZE THE HEADLINES]

 

1. Mga Brigada Eskwela Package, Ipinamahagi
Sa pamamagitan ng Local School Board, namahagi ang LGU ng mga Brigada Eskwela package sa mga pampublikong paaralang elementarya at hayskul upang suportahan ang paghahanda para sa nalalapit na pasukan. Kabilang sa mga ito ang mga gamit para sa paglilinis at pagkukumpuni ng mga pasilidad. Ang programa ay nagkakahalaga ng ₱795,570, at pinondohan mula sa Special Education Fund.

2. School Supplies, Ipinamahagi sa 18,000 na Mag-aaral
Nagbigay din ang LGU ng mga school supply sa humigit-kumulang 18,000 na estudyante mula sa 49 na pampublikong paaralan bilang paghahanda sa bagong school year. Ang donasyong ito ay nagkakahalaga ng higit dalawang milyong piso, at pinondohan naman ng Children’s Welfare Fund.

3. Mga Isyu sa Barangay, Tinalakay sa Pulong

Noong April 20, pinulong ni Mayor Niña ang 77 na punong barangay upang talakayin ang iba’t ibang isyu tulad ng imprastraktura, waste management, at pangkapaligiran. Nilinaw rin ang ilang isyu at hinikayat ang responsableng paggastos sa panahon ng krisis. Binigyang-diin din ang papel ng mga lider sa tamang pamamahala at paglaban sa maling impormasyon.

4. Price Monitoring Team, Muling Nag-inspeksyon
Nagsagawa ang lokal na pamahalaan ng price monitoring sa mga LPG outlet upang matiyak na makatarungan ang presyo sa gitna ng pandaigdigang sigalot na nakaaapekto sa suplay ng langis at gas. Isinagawa ito sa pakikipagtulungan ng iba’t ibang ahensya upang mapanatili ang kaayusan sa merkado at maprotektahan ang interes ng publiko.

5. Rice Coffee Brand, Inilunsad ng RBAC
Sa tulong LGU, DA-PhilRice, at DTI, inilunsad ang isang brand ng rice coffee na gawa ng RiceBIS Bayambang Agriculture Cooperative bilang alternatibo sa tradisyunal na kape gamit ang kanilang inaning pigmented rice. Nagkaroon ng sample tasting at evaluation ng produkto sa naturang event. Namahagi rin ang DA ng mga certificate of Good Agriculture Practice sa mga miyembro ng kooperatiba.

6. LCRO, May Outreach sa Inirangan

Noong April 22, dinala ng Local Civil Registry Office ang information drive at mobile services nito sa Brgy. Inirangan upang mailapit sa mga residente ang iba’t ibang kaalaman at serbisyong may kinalaman sa civil registration. Maraming residente ang nakinabang sa pagproseso at pagwawasto ng dokumento, habang binigyang-diin ang kahalagahan ng legal identity.

7. RHU III at PBSP, May Libreng Chest X-Ray

Ang RHU III ay nagsagawa ng isang Cough Caravan o Free Chest X-Ray noong April 22 sa Brgy. Carungay Covered Court, sa pakikipagtulungan sa Philippine Business for Social Progress, na naglaan ng 200 slots para sa libreng chest X-ray ng mga kliyente sa distrito. Kabilang sa mga naging benepisyaryo ang mga kapamilya o household contacts ng kasalukuyan at dating TB patients, mga pasyenteng may sintomas, at mga kabilang sa vulnerable groups.

8. Iba’t Ibang Proyekto, Tinalakay sa ManCom Meeting

Noong April 23, pinulong nina Mayor Niña at SATOM, Dr. Cezar Quiambao, ang lahat ng department at unit head upang talakayin ang estado ng lahat ng naglalakihang proyekto sa bayan at mga barangay, ayusin ang anumang mga isyu, repasuhin ang lahat ng mga ginawang aksyon, at pagplanuhan ang mga nararapat na solusyon.

9. 521 na Benepisyaryo, Tumanggap ng Suweldo sa TUPAD

May kabuuang na 521 benepisyaryo mula sa hanay ng mg PWDs at mga magulang ng child laborers ang tumanggap ng bayad mula sa kanilang serbisyo sa ilalim ng programa ng DOLE na TUPAD o Tulong Panghanapbuhay sa Ating Disadvantaged/Displaced Workers, sa payout activity na ginanap noong April 23.

10. Summer Dance Camp, Umarangkada!

Nag-umpisa na ang libreng Summer Dance Camp para sa ballet at hip-hop dance na inorganisa ng BPRAT, LYDO, at MSWDO, sa kagustuhang mabigyan ang mga kabataan ng mga makabuluhang summer activities. Ito ay ginanap noong April 14 at 15 sa dance studio ng LGU sa MSWDO Bldg. A. Nagsilbing dance instructor sa ballet si Perry Sevidal, isang respetado at batikang company member ng Ballet Philippines, at sa hip-hop dance si John Jeremy Ong, isang male pageant enthusiast at dance coach sa Urdaneta City.

 

11. Pagbaha sa Purok 1, Wawa, Nasolusyunan

Sa wakas ay nasolusyunan na ang problema sa pagbaha sa may Purok 1 ng Brgy. Wawa, pagkatapos na makumpleto ang cross drainage project ng Munisipyo matapos ang masusing pag-aaral at pagtutulungan ng MDRRMO, Engineering Office, at Wawa BDRRMC. Inaasahan na mawawala na ang problema sa baha kung makikiisa ang mga residente sa maayos na pagdaloy ng kanilang mga kanal patungo sa bagong drainage system.

 

12. MDRRMO, Nag-clearing Operation sa Bonery

Ang MDRRMO ay nagsagawa ng iang clearing operation sa Municipal Bonery, sa pakikipagtulungan sa S.E.E., upang alisin ang mga mapanganib na puno at makakapal na damo bilang paghahanda sa tag-ulan at pag-iwas sa sunog ngayong panahon ng tag-init. Sa mabilis na pagtugon at koordinasyon ng mga ahensya, naging maayos at episyente ang operasyon para mapanatili ang kaligtasan at kaayusan ng komunidad.

***

[Reserve this space for possible voiceovers.]

***

Bayambang, Dapat Alam Mo!

 

Bayambang, dapat alam mo!

1.   Alam mo ba kung ano ang SMV?

 

·       Ang Schedule of Market Values o SMV ay ang opisyal na pamantayang dokumento na inihanda ng mga lokal na assessors (Municipal Assessor  at Provincial Assessor) na inaprubahan ng Bureau of Local Government Finance (BLGF), at sertipikado ng Kagawaran ng Pananalapi. Karaniwan, ginagamit ito upang matukoy ang batayang halaga ng merkado para sa pagbubuwis o pagtatasa ng real property at mga kaugnay na buwis.

 

·       SAAN ng aba GINAGAMIT ANG SMV?

 

Ang SMV ay para sa:

 

1.   Real Property Tax (RPT o "AMILYAR") bilang batayan sa pagtukoy ng RPT na dapat bayaran ng mga local government units (LGUs).

2.   Tax Assessments, bilang batayan para sa pangkalahatang rebisyon ng pagtatasa at pag-uuri ng ari-arian.

3.   Transfer Tax, upang makalkula ang lokal na buwis sa paglilipat, buwis sa capital gains, at buwis sa selyo ng dokumentaryo.

4.   Mga Bayarin sa Gobyerno, para sa pagtatasa ng mga bayarin at singil tulad ng buwis sa buhangin at graba at community tax.

5.   Internal Revenue, upang makalkula ng Komisyoner ng Internal Revenue ang mga pambansang buwis sa mga paglilipat ng real property

 

·       Sa ilalim ng R.A. 12001 o Real Property Valuation and Assessment Reform Act o RPVARA, aalisin ng SMV na ito ang dating nakasanayan nang pagpili ng pinakamataas na halaga sa Zonal Value ng BIR, SMV ng LGU, at itinakdang presyo ng pagbebenta; sa halip ay lumilikha ng isang SMV para sa “valuation.”

 

·       Target ng RPVARA na ang binagong SMV ay magiging epektibo sa 2028. Ang SMV ay susuriin tuwing tatlong taon pagkatapos nito.

·       Sa Pangasinan, ang kasalukuyang SMV pa rin ang 2011 revision.

 

 

 

 

 

 

I.           Ngayon, ano naman ang EPEKTO NG BINAGONG SMV SA RPT O AMELYAR?

 

·       [Magbigay ng formula at sample computation ng RPT (Kath)]

 

·       Habang ang binagong SMV ay maaaring magresulta sa pagtaas ng RPT o Amelyar na dapat bayaran, para sa unang taon ng pagiging epektibo ng naaprubahan o binagong SMV, ang anumang naturang pagtaas ay limitado sa maximum na 6% ng RPT na  sinisingil bago  ang naaprubahan na SMV.

 

·       Posible rin na hindi na muna madagdagan ang RPT sa pagkakataong ito, depende sa tingin ng Sangguniang Panlalawigan (SP).

 

·        Ang pagtaas ng RPT ay kinokontrol ng SP na may kapangyarihang ayusin ang naaangkop na assessment level at / o rate ng buwis sa pagkalkula ng RPT.

 

 

II.         AMNESTIYA

 

·       Samantala, may paalaala naman ang Assessor’s Office sa lahat ng mga may-ari ng lupa, bahay at makinarya na may ‘di nabayarang RPT o Amelyar: Alam niyo ba na mayroong patuloy na amnestiya sa mga penalties, surcharges at interes ng RPT na sumasaklaw mula July 5, 2024 at pababa?

·       Kaya naman, hinihikayat ang mga nagbabayad ng buwis na samantalahin ang amnestiya na tatagal  hanggang July 5, 2026.

 

Ang lahat ng ito, Bayambang, ay dapat alam mo!

 

***

KONKLUSYON:

[VOLUME, ENERGY, SMILE!]

1: Ang mga balitang ito ay sumasalamin sa patuloy na pagpupunyagi ng ating pamahalaan.

2: Sa bawat programa at serbisyo, sama-sama nating itinataguyod ang isang progresibong Bayambang.

1: Muli, ako po si ______.

2: At ako naman po si ______. At kami po ay mula sa Municipal Assessor’s Office.

1&2: At ito ang... BayambangueNews!

 

 

Devotion to the Inan Birhen na Manaoag

Devotion to the Inan Birhen na Manaoag

Devotion to Our Lady of Manaoag has always been strong among many Bayambangueños ever since the pious practice began in the province of Pangasinan.

Among many families, a summer vacation wouldn't be complete without a visit to the church in Manaoag to hear mass and pay homage to the Virgin for different purposes. Before proceeding to, say, Tondaligan, Bonuan, or San Fabian Beach, they first said a prayer, bought special blessed candles, rosaries, or prayer booklets, then used these at the church with fervor and devotion.

Up to this day, local devotees routinely visit to make a specific request or to give thanks for a petition granted, often using novenarios and estampitas bought from the church. They do not mind the lengthy queues just to get a chance to touch the perfumed and bejeweled robe of the Virgin enthroned at the pinnacle of the main altar.

One would know the weight of someone's earthly troubles upon the sight of devotees who walk the center aisle on their knees, from the door to the altar, unmindful of whoever might recognize them from among the crowd.

The faith of the devotees, and their trust in the Lady's intercession, is simply moving.

Then, before going home, they take photos as a family in front of the church as memento of the trip.

The also do not fail to bring home the town's other products apart from religious items, such as freshly picked sineguelas and tupig.

***

There is more to this extremely popular Catholic devotion than meets the eye, if we are to believe University of the Philippines professor Ma. Crisanta Nelmida-Flores.

Examining the devotion to Our Lady of Manaoag through the lens of indigenous traditions, Nelmida-Flores saw the hand of the "manag-anito" (spirit communication/veneration), and observes that pre-colonial beliefs have merged with Catholic practices in this act of veneration. While Christianity has been imposed from the outside as a foreign belief, local Pangasinan culture, particularly indigenous spiritual practices, has influenced the perception and devotion to the image of Our Lady of the Rosary of Manaoag.

If I understood her right, Nelmida-Flores argues that the original animist religion was not supplanted by Catholicism but was instead redirected to it. Seen this way, the devotion to Our Lady of Manaoag is some form of precolonial anito worship evolving into Marian devotion, but keeping the same ideas of spiritual mediation, sacred space, and ritual practice within a Catholic framework.

In short, while anito worship got Christianized, Christianity was Filipinized.

BAYAMBANG DAPAT ALAM MO! - Tipid Energy Tips

BAYAMBANG DAPAT ALAM MO! - Tipid Energy Tips

Bayambang, dapat alam mo kung paano maging wais, matipid at responsable sa paggamit ng enerhiya at gasolina, dahil sa kinahaharap nating krisis bunsod ng sigalot sa Gitnang Silangan, direktang apektado ang presyo ng langis at kuryente sa buong mundo. Nagkaroon din agad ito ng domino effect sa inflation rate, dahil sa biglaang pagtaas ng presyo ng mga pangunahing produkto sa merkado na kinakailangan nating mga consumers sa araw-araw.

Kaya dapat alam mo rin kung anu-ano ang mga tipid-tips na sasalba sa’yo sa panahong ito.

Tipid-tips sa loob sa ating mga opisina:

• Iwasan ang matagal na hindi paggamit ng equipment, patayin ang computer, printer, copier at ilaw kung hindi gagamitin nang mahigit 15 minuto.
• Panatilihin sa 24–26°C ang aircon at siguraduhing sarado ang pinto at bintana.
• Tanggalin sa saksakan ang mga hindi ginagamit na appliances at charger.
• Gamitin ang energy-saving o sleep mode ng mga computer at monitor.
• Pagsamahin ang mga lakad ng opisina upang makatipid sa oras at gasolina.
• Mag-print lamang kung kinakailangan at gumamit ng double-sided printing.
• Isabuhay ang “last person out” policy upang masigurong lahat ay nakapatay.

Sa ating mga tahanan naman, dapat alam mo rin ang mga praktikal na paraan para makatipid sa kuryente:

• Gawing isang beses sa isang linggo ang pamamalantsa at gawin ito nang maramihan.
• Patayin ang mga ilaw na hindi ginagamit.
• Tanggalin sa saksakan ang appliances at iwasan ang standby mode.
• Gumamit ng energy-efficient appliances tulad ng LED lights.
• Buksan ang bintana para sa natural na liwanag at hangin.
• Panatilihing malinis at maayos ang appliances para mas tipid sa konsumo.

At pagdating naman sa biyahe, dapat alam mo ang mga paraang ito para makatipid sa gasolina:

• Pagsama-samahin ang mga lakad upang maiwasan ang pabalik-balik na biyahe.
• Iwasan ang matinding trapik at bumiyahe nang mas maaga kung maaari.
• Siguraduhing tama ang hangin ng gulong.
• Magmaneho nang maayos, iwasan ang biglang arangkada at preno.
• Subukan ang carpooling kasama ang kaibigan o katrabaho.
• Maglakad o magbisikleta kung malapit lang ang pupuntahan.
• Magkumpara ng presyo ng gasolina bago magpakarga.
• Patayin ang makina kung matagal na nakahinto.
• Ipa-maintain nang regular ang sasakyan.

Bayambang, dapat alam mo na sa panahon ng hamon sa suplay at presyo ng enerhiya, ang bawat simpleng hakbang ay may malaking ambag. Ang pagtitipid ay hindi lang para sa sarili, ito ay para sa buong komunidad.

Bayambang, ang lahat ng ito, ay Dapat Alam Mo!

Laging Nangunguna

 Laging Nangunguna

Hindi namin mapigilang mapansin na, sa ilalim ng makabagong pamumuno ng administrasyong Quiambao-Sabangan 1.0 at 2.0, nabuo ang isang malinaw na huwaran sa loob ng halos isang dekada. Ito ay ang malikhaing pag-iisip at masinop na pagpapatupad ng mga proyektong pangkaunlaran na kadalasa’y nagiging katangi-tangi dahil sa pagiging kauna-unahan ng mga ito—hindi lamang sa kasaysayan ng Bayambang kundi maging sa buong lalawigan, rehiyon, at bansa.

Mula pa sa simula ay kapansin-pansin na ang ganitong adhikain. Matatandaang nanguna ang Bayambang sa pagdeklara ng isang “Rebolusyon Laban sa Kahirapan” sa pamamagitan ng paglikha ng isang natatanging tanggapan, ang Bayambang Poverty Reduction Action Team. Ito ang bumalangkas ng pangmatagalang plano—ang Bayambang Poverty Reduction Action Plan 2018–2028—upang lubos na matutukan at masugpo ang kahirapan sa bayan sa isa sistematikong paraan. Mismong National Anti-Poverty Commission ang nagpatunay na ang Bayambang ang nanguna sa ganitong inisyatibo.

Bago pa man ideklara ng pambansang pamahalaan ang sarili nitong programa para sa modernisasyon ng agrikultura, nauna na ring isinakatuparan ito ng Bayambang sa pamamagitan ng pagbili ng hanay ng mga makabagong makinarya bilang simula. Kaakibat nito, nanguna rin ang bayan sa pagbuo ng isang software o app na pangnegosyo para sa agrikultura na tinawag na E-Agro. Itinayo rin ang isang malawak na pasilidad sa Brgy. Amancosiling Norte para sa pagproseso ng ani, na kinikilala bilang pinakamalaki sa hilagang Luzon.

Dagdag pa rito, nanguna ang Bayambang sa pagsasagawa ng pagsusuri para sa Seal of Good Local Governance sa antas ng barangay bago pa man ito ilunsad ng Kagawaran ng Interyor at Pamahalaang Lokal.

Kamakailan, nag-anunsyo ang Malacañang ng pagpapatupad ng apat na araw na compressed work week sa mga ahensya ng pamahalaan at mga lokal na pamahalaan bunsod ng krisis sa Gitnang Silangan. Noong mga nakaraang taon pa ipinatutupad ito ng karamihan sa mga tanggapan ng munisipyo upang makatipid ng malaking halaga sa gastusin sa kuryente.

Maaaring magkamali kami sa aming pagtataya, subalit sa aming pagkakaalam, isa rin sa mga nanguna ang Bayambang sa pagkamit ng sertipikasyong ISO, pagsasagawa ng sabayang toothbrushing sa buong bayan, at malawakang earthquake drill na may suot na protective gear.

Bago pa man maglabas ang Malacañang ng kautusan na paigtingin ang pagpapatupad ng mga lokal na ordinansa—kabilang ang pagbabawal sa operasyon ng videoke lampas itinakdang oras at paggala ng mga kabataan sa gabi—nauna nang bumuo ang Bayambang ng Task Force Disiplina. Layunin nitong paigtingin ang pagpapatupad ng mga umiiral na patakaran at higit pang mapanatili ang kaayusan at kapayapaan sa pamayanan. Sa pamamagitan nito, nadagdagan ang kakayahan ng lokal na pamahalaan bilang katuwang ng kapulisan at ng tanggapan para sa kaayusan at kaligtasan.

Sa larangan ng turismo at kultura, lalo pang namamayani ang Bayambang. Kabilang sa mga inisyatibang isinagawa ang paglikha ng himno ng bayan at tourism jingle, mga paligsahan tulad ng cutest baby at mural painting, paglalagay ng 3D LED screen sa sentro ng bayan, culture mapping na isinagawa ng kabataan, paglalathala ng coffee table book, pagtatatag ng lokal na museo, paglikha ng pinakamataas na suportadong iskulturang kawayan, pagtatayo ng amusement park, pagtatanghal ng bantog na musikal na “Beauty and the Beast,” paggawad ng Matalunggaring Awards para sa mga natatanging anak ng bayan, pagpapataas ng antas ng mga beauty pageant, at pagdaraos ng mga konsiyerto tampok ang mga kilalang artista sa larangan ng aliwan.

Maaaring ituring itong pagmamayabang, ngunit hindi maikakaila ang damdamin ng pagmamalaki. Tunay ngang nakapagbibigay-inspirasyon ang mga natatanging tagumpay na ito, maliit man o malaki, at lalo nitong pinagtitibay ang dangal ng bawat Bayambangueño.

Laging Nangunguna

'Di namin mapigilang mapansin na dahil sa visionary leadership ng administrasyong Quiambao-Sabangan 1.0 at 2.0, may napansin kaming naging trend sa loob ng sampung taon nilang pamumuno. Ito ay ang creativity sa pag-iisip at pagsasagawa ng mga proyektong pangkaunlaran na malimit maging katangit-tangi sa pagiging kauna-unahan ng mga ito, hindi lamang sa kasaysayan ng Bayambang kundi maging sa buong lalawigan, rehiyon, at bansa.

Mattandaang nanguna ang Bayambang sa pagdeklara ng isang Rebolusyon Laban sa Kahirapan sa pamamagitan ng pagbuo ng isang espesyal na departamento gaya ng Bayambang Poverty Reduction Action Team upang bumalangkas ng long-term plan tulad ng Bayambang Poverty Reduction Action Plan 2018-2028 upang tunay na matutukan at matuldukan ang kahirapan sa bayan.

Napansin na namin ito sa umpisa pa lang. Bago ideklara ng national government ang farm modernization program nito, nauna na ang Bayambang sa implementasyon nito matapos itong bumili ng isang fleet ng mga makabagong makinarya.

Kaakibat nito, nanguna rin ang Bayambang sa pagbuo ng isang farming business app na tinawag na E-Agro. At nagpatayo rin ng isang malawak na post-production harvest facility sa Brgy. Amancosiling na itinuturing na pinakamalaki sa hilagang Luzon.

For the record, nanguna rin ang Bayambang sa pagsasagawa ng pagsusuri para sa Seal of Good Local Governance sa barangay level bago pa man ito iimplementa ng DILG.

Kamakailan ay nag-anunsyo ang Malacanang na mag-implementa ng four-day compressed work week sa mga ahensya ng gobyerno at mga LGU dahil sa krisis sa Gitnang Silangan, ngunit noong nakaraang taon pa ito ginagawa ng maraming departamento ng Municipio upang makatipid ng milyun-milyong piso sa kuryente.

Maaari kaming magkamali sa aming palagay, ngunit sa tingin namin sa ngayon, nanguna rin ang Bayambang sa ISO certification, pagsasagawa ng municipal-wide toothbrushing marathon, at sabayang earthquake drill na may suut-suot na hard hat.

Bago pa man maglabas Ang Malacanang ng order na paigtingin ang pagpaaptupad ng mga batas tulad ng batas laban sa inuman sa kalsada, mga topless sa kalye, videoko lampas 10 PM, at pagala-galang kabataan lapas 10 PM sa lebel ng mga LGU, nanguna na rin ang Bayambang sa pagbuo ng isang Task Force Disiplina (TFD) upang paigtingan ang mga ito at higit pa rito para sa kapayapaan at kaayusan ng pamayanan. Dahil sa TFD, nagkaroon ng adisyunal na tanggapan para magdagdag ng force multiplier mula sa hanay ng mga tanggapan ng LGU para sa PNP at Public Order and Safety Office.

Pagdating sa larangan ng turismo, lalong isa sa mga nangunguna ang bayan ng Bayambang: town hymn, tourism jingle, cutest baby contest, mural painting contest, 3D LED screen, culture mapping project na gawa ng mga kabataan, coffee table book, local museum, tallest supported bamboo sculpture, amusement park, staging ng isang bantog na musical ("Beauty and the Beast"), engrandeng parangal para sa mga natatanging anak ng Bayambang (Matalunggaring Awards), level-up na beauty pageant, at concert ng mga pinakamalalaking pangalan sa entertainment world. 

Sabihin nang mayabang kami sa pag-point out nito, subalit di namin maiwasang sabihing nakaka-proud maging Bayambangueno dahil sa mga unprecedented feats na ito.

***

AI-assisted version

Laging Nangunguna

Hindi na namin maikakaila: sa ilalim ng visionary leadership ng administrasyong Quiambao-Sabangan, may malinaw na pattern na umusbong sa loob ng halos isang dekada—isang kultura ng pag-iisip at pagkilos na hindi lang sumusunod, kundi nangunguna.

Hindi ito basta-bastang pag-angkin. Mula pa sa umpisa, kapansin-pansin na ang pagiging progresibo ng Bayambang. Bago pa man inilatag ng pambansang pamahalaan ang farm modernization program, nauna nang nag-invest ang bayan sa isang fleet ng makabagong makinaryang pang-agrikultura—isang hakbang na naglatag ng pundasyon para sa mas episyenteng produksyon.

Hindi rin dito nagtapos. Inilunsad ang E-Agro, isang farming business app na nag-uugnay sa teknolohiya at agrikultura, habang itinayo sa Brgy. Amancosiling ang isang malawak na post-harvest facility na kinikilala bilang isa sa pinakamalaki sa Hilagang Luzon.

Sa larangan ng pamamahala, ipinakita rin ng Bayambang ang kakayahang mauna sa mga reporma. Bago pa ipatupad ng DILG ang Seal of Good Local Governance sa barangay level, isinagawa na ito ng munisipyo—patunay ng maagang pagtutok sa mahusay na pamamahala hanggang sa pinakababang antas. Hindi rin makakalimutan ang matagumpay na ISO 9001:2015 certification ng Bayambang—patunay na ang mga proseso at serbisyo ng pamahalaang bayan ay sumusunod sa internasyonal na pamantayan ng mahusay, episyente, at maaasahang pamamahala.

Maging sa pagtitipid at efficiency, may sariling inisyatiba ang bayan. Habang kamakailan pa lamang inianunsyo ng Malacañang ang four-day compressed work week bilang tugon sa krisis sa Gitnang Silangan, matagal na itong isinasagawa ng ilang tanggapan sa Bayambang—na nagresulta sa milyon-milyong pisong pagtitipid sa kuryente.

Maaaring may pagkukulang ang talaan, ngunit hindi maitatanggi ang lawak ng mga inisyatibang nauna o nanguna: municipal-wide toothbrushing marathon, sabayang earthquake drill na may hard hat, at iba pang programang nagtatakda ng pamantayan.

Sa turismo at kultura, lalo pang namumukod-tangi ang Bayambang—mula sa town hymn at tourism jingle, hanggang sa coffee table book, lokal na museo, culture mapping ng kabataan, at ang kahanga-hangang tallest supported bamboo sculpture. Idagdag pa ang mga malikhaing proyekto gaya ng mural at 3D LED installations, pati na ang engrandeng produksyon ng "Beauty and the Beast," animated Christmas display, Ghibli Studios-themed Christmas attraction, Star Wars-themed attraction gamit ang digital projection mapping, official folk dance at official social dance, eleganteng parangal para sa mga natatanging Bayambangueño (Matalunggaring Awards), at mga konsiyertong tampok ang pinakamalalaking pangalan sa industriya.

Sabihin na ng iba na ito’y pagmamalaki—ngunit para sa amin, ito ay simpleng pagkilala sa isang katotohanan: kapag ang isang bayan ay may malinaw na bisyon at lakas ng loob na manguna, nagiging natural na lamang ang pagiging huwaran.

At sa panahong ito, walang duda—nakaka-proud maging Bayambangueño.

MONDAY REPORT - April 20, 2026

 

MONDAY REPORT

April 20, 2026

 

[INTRO]

[VOLUME, ENERGY, SMILE!]

KAPITAN 1: Masantos ya kabwasan, Bayambang! Mula sa inyong lingkod na laging naka-duty para sa kapakanan ng nakararami. Narito kami para sa tama, tapat, at napapanahong balita. Ako po si ___, Punong Barangay ng ___________.

KAPITAN 2: At ako naman po si ___, Punong Barangay ng ___ at Liga ng mga Barangay President, handang magbantay saan mang sulok ng barangay dahil ang ating serbisyo publiko ay tunay na tunay.

KAPITAN 1: Hatid namin sa inyo ngayon ay mga balitang may saysay…

KAPITAN 2: Ito ang inyong lingguhang pagtanaw sa serbisyong buhay …

SABAY: …Ito ang—BayambangueNews!

 

HEADLINES

[SALITAN NA KAYO RITO]

[VOLUME, ENERGY, SMILE!]

1.     Mga Nagwagi sa Mural Painting Contest, Inanunsyo

Ang mga nagwagi sa Pista’y Baley Mural Painting Contest ay inanunsyo, kung saan kinilala ang husay ng mga lokal na artista habang isinusulong ang dike bilang isang malinis at maayos na pasyaan. Itinanghal ng organizer na LYDO at SK Federation si Ricardo Diaz bilang grand prize winner.

2.     Corn Husk, Ginawang Flower Decors ng mga Kababaihang Magsasaka

Itinampok noong April 13, ang mga produktong gawa sa pinatuyong balat ng mais, na bunga ng “Training on Processing Corn Husk into Novelty Items.” Layunin ng programa na gawing kapaki-pakinabang ang dati’y itinatapong materyales at mabigyan ng dagdag kita ang mga kalahok. Hinihikayat din ang publiko na suportahan ang lokal na produktong ito upang mapalago ang kabuhayan at agrikultura sa bayan.

3.     Rotary Club, Nagdonate ng ₱20,000 para sa “Grand Ukay for a Cause” 

Samantala, nagbigay ang Rotary Club of Bayambang ng adisyunal na ₱20,000 cash donation para sa “Grand Ukay for a Cause,” na sumusuporta sa paghahandog ng bahay kubo para sa mga kapuspalad at nagpapakita ng diwa ng bayanihan sa komunidad.

4.     Laoac Bids and Awards Committee, Nagbenchmarking Visit

Bumisita ang Bids and Awards Committee ng LGU ng Laoac, Pangasinan sa LGU-Bayambang para sa benchmarking hinggil sa epektibong pagpapatupad ng PhilGEPS o Philippine Government Electronic Procurement System at pagpapahusay ng kanilang sistema sa pag-avail ng mga produkto at serbisyo. Malugod na nagbahagi ang LGU-Bayambang ng mga best practices nito tungo sa naturang proseso.

5.     Profiling Activity para sa TUPAD Beneficiaries, Isinagawa

Noong April 15, nagsagawa ang DOLE at PESO-Bayambang ng isang profiling activity para sa TUPAD program upang matukoy ang mga kwalipikadong benepisyaryo. May paunang 464 na miyembro ng TODA ang nakatakdang makatanggap ng ayuda bilang mga pangunahing naapektuhan ng pagtaas ng presyo ng petrolyo.

6.     Low-Interest Financing para sa Traktora, Handog ng LS Tractor

Higit na pinapalakas ang modernong pagsasaka sa Bayambang, sa pamamagitan ng pagtutulungan ng CS First Green at LS Tractor upang mabigyan ang mga magsasaka ng abot-kaya at de-kalidad na makinarya, salamat sa handog na low-interest financing options ng kumpanya. Layunin ng naturang financing option na mapabilis ang produksyon, mapababa ang gastos, at mapataas ang ani, habang isinusulong ang sustainable at makabagong agrikultura.

7.     Bookkeeping Seminar-Workshop, Nilahukan ng mga Kooperatiba

Isang bookkeeping seminar-workshop ang inihandog ng Agriculture Office sa mga miyembro ng iba't ibang kooperatiba, upang mapalawak ang kaalaman ng mga kalahok sa tamang pagtatala ng mga transaksyong pinansyal at sa epektibong pamamahala ng pondo—mga kasanayang mahalaga sa pagpapatatag at pagpapaunlad ng mga kooperatiba.

8.     KSB Year 9, Inilunsad sa Hermoza

Samantala, inilunsad ang Komprehensibong Serbiso sa Bayan Year 9 sa Brgy. Hermoza noong April 16 upang muling mailapit ang iba’t ibang serbisyo ng munisipyo sa mga malalayong barangay. Ang team na pinangunahan ni Local Civil Registrar Ismael Malicdem Jr. ay naghatid ng serbisyo sa mga taga-Barangay Hermoza, Malioer, at Caturay. 

9.     BPSO at TFD, Todo-Bantay noong Bakasyon

Nagpatupad ang BPSO at Task Force Disiplina ng pinaigting na seguridad, crowd control, at traffic management sa Bayambang noong pista at Semana Santa, katulong ang mga kapulisan at mga kawal ng Philippine Army. Dahil sa koordinadong aksyon ng mga awtoridad, naging maayos, ligtas, at mapayapa ang kabuuang pagdiriwang.

10.  LCRO, Naghatid ng mga Serbisyo sa Potential 4Ps Members

Ang LCRO ay naghatid ng 29 na libreng birth certificate at iba pang serbisyo sa mga potensyal na 4Ps beneficiaries upang matiyak ang kanilang wastong pagkakakilanlan. Isinagawa rin ang data capture at pagbibigay ng gabay sa dokumentasyon upang mapadali ang kanilang access sa mga serbisyong pampamahalaan sa pamamagitan ng Bayambang Enhanced Community Service Card.

 

***

BAYAMBANG DAPAT ALAM MO!

[VOLUME, ENERGY, SMILE!]

Bayambang, dapat alam mo kung paano maging wais, matipid at responsable sa paggamit ng enerhiya at gasolina, dahil sa kinahaharap nating krisis bunsod ng sigalot sa Gitnang Silangan, direktang apektado ang presyo ng langis at kuryente sa buong mundo. Nagkaroon din agad ito ng domino effect sa inflation rate, dahil sa biglaang pagtaas ng presyo ng mga pangunahing produkto sa merkado na kinakailangan nating mga consumers sa araw-araw.

Kaya dapat alam mo rin kung anu-ano ang mga tipid-tips na sasalba sa’yo sa panahong ito.

Tipid-tips sa loob sa ating mga opisina:

• Iwasan ang matagal na hindi paggamit ng equipment, patayin ang computer, printer, copier at ilaw kung hindi gagamitin nang mahigit 15 minuto.

• Panatilihin sa 24–26°C ang aircon at siguraduhing sarado ang pinto at bintana.

• Tanggalin sa saksakan ang mga hindi ginagamit na appliances at charger.

• Gamitin ang energy-saving o sleep mode ng mga computer at monitor.

• Pagsamahin ang mga lakad ng opisina upang makatipid sa oras at gasolina.

• Mag-print lamang kung kinakailangan at gumamit ng double-sided printing.

• Isabuhay ang “last person out” policy upang masigurong lahat ay nakapatay.

 

Sa ating mga tahanan naman, dapat alam mo rin ang mga praktikal na paraan para makatipid sa kuryente:

• Gawing isang beses sa isang linggo ang pamamalantsa at gawin ito nang maramihan.

• Patayin ang mga ilaw na hindi ginagamit.

• Tanggalin sa saksakan ang appliances at iwasan ang standby mode.

• Gumamit ng energy-efficient appliances tulad ng LED lights.

• Buksan ang bintana para sa natural na liwanag at hangin.

• Panatilihing malinis at maayos ang appliances para mas tipid sa konsumo.

 

At pagdating naman sa biyahe, dapat alam mo ang mga paraang ito para makatipid sa gasolina:

• Pagsama-samahin ang mga lakad upang maiwasan ang pabalik-balik na biyahe.

• Iwasan ang matinding trapik at bumiyahe nang mas maaga kung maaari.

• Siguraduhing tama ang hangin ng gulong.

• Magmaneho nang maayos, iwasan ang biglang arangkada at preno.

• Subukan ang carpooling kasama ang kaibigan o katrabaho.

• Maglakad o magbisikleta kung malapit lang ang pupuntahan.

• Magkumpara ng presyo ng gasolina bago magpakarga.

• Patayin ang makina kung matagal na nakahinto.

• Ipa-maintain nang regular ang sasakyan.

Bayambang, dapat alam mo na sa panahon ng hamon sa suplay at presyo ng enerhiya, ang bawat simpleng hakbang ay may malaking ambag. Ang pagtitipid ay hindi lang para sa sarili, ito ay para sa buong komunidad.

Bayambang, ang lahat ng ito, ay Dapat Alam Mo!

***

[OUTRO]

NEWSCASTER 1: Mula sa mga proyekto ng LGU hanggang sa mga tagumpay ng bawat Bayambangueño, salamat sa pagtutok.

NEWSCASTER 2: Sama-sama pa rin tayo sa bawat hakbang, bawat kwento, at bawat tagumpay ng ating bayan.

NEWSCASTER 1: Ako po si ___, kasama sa pagsulong ng bukas na mas maganda.

NEWSCASTER 2: At ako po si ___, mula sa Liga ng mga Barangay, kaisa ninyo sa serbisyong tunay at may puso.

SABAY: Ito ang... BayambangueNews!