Monday Report - June 8, 2026

 Monday Report - June 8, 2026

 

[INTRO]

 

[VOLUME, ENERGY, SMILE!]

 

1: Masantos ya kabwasan, Bayambang! Mula sa inyong lingkod na laging naka-duty para sa kapakanan ng nakararami. Narito kami para sa tama, tapat, at napapanahong balita. Ako po si ___, mula sa ___________.

 

2: At ako naman po si ___, ng ___ (office), handang maglingkod saan mang sulok ng Bayambang dahil ang ating serbisyo publiko ay tunay na tunay.

 

1: Hatid namin sa inyo ngayon ay mga balitang may saysay…

 

2: Ito ang inyong lingguhang pagtanaw sa serbisyong buhay…

 

SABAY: …Ito ang—BayambangueNews!

 

 

 

1.     Brigada Eskwela Package, Ipinamahagi

 

Nagpamahagi ang LGU ng mga Brigada Eskwela Package sa mga pampublikong paaralan sa bayan bilang suporta sa pagsisimula ng Brigada Eskwela noong June 1. Kabilang sa mga ipinamahagi ang mga kagamitan sa paglilinis, pagkukumpuni, at pagsasaayos ng mga pasilidad ng paaralan bilang paghahanda sa pagbubukas ng klase.

 

2.     Hip-hop Dance Trainees, Nag-recital Din

 

Ang ikalawang batch ng Summer Dance Class ay matagumpay na nagtapos sa ilalim ng kanilang coach na si John Jeremy Ong. Sa kanilang ginanap na recital, ipinakita ng mga kalahok ang kanilang natutunang mga istilo ng pagsayaw sa hip-hop dance genre, at pagyabong ng kanilang talento sa kanilang kinahiligang larangan.

 

3.     TESDA Scholars, Naghatid ng Nutrisyon at Pag-asa

 

Noong May 30, ang mga scholar ng TESDA Events Management Services NC III ay matagumpay na nagsagawa ng isang Community Feeding and Wellness Drive para sa mga undernourished na kabataan ng District 5. Sa pakikipagtulungan ng Nutrition Office, sila ay nagbigay ng masustansyang pagkain at nagdaos ng makabuluhang aktibidad.

 

 

4.     Mas Pinalakas na KSB, Abangan!

 

Mas pinalakas at mas pinalawak ang Komprehensibong Serbisyo sa Bayan sa ikasiyam na taon nito, matapos magpulong ang buong team sa pangunguna ni Mayor Niña upang pag-aralan ang pagdaragdag ng mga bagong serbisyo sa programa. Layunin nitong gawing mas dynamic, mas kapaki-pakinabang, at mas accessible ang mga serbisyong medikal, dental, legal, pang-dokumentaryo, at iba pang ayuda para sa mga Bayambangueño, lalo na sa mga nasa malalayong barangay.

 

5.     Info Drive ukol sa San Roque Dam, Muling Isinagawa

 

Muling nagsagawa ang MDRRMO ng Information and Education Campaign ukol sa San Roque Dam katuwang ang iba’t ibang national at provincial agencies. Tinalakay sa programa ang dam safety, flood forecasting, disaster preparedness, at evacuation protocols upang higit na mapalakas ang kahandaan at katatagan ng mga komunidad ng Bayambang laban sa mga sakuna.

 

 

6.     Strategic AIP Formulation Training, Isinagawa

 

Noong June 3, nagsagawa ang MPDO ng isang training para sa Technical Workshop on Strategic Formulation of Annual Investment Plan. Ito ay dinaluhan ng lahat ng department at unit head ng LGU at ng iba't ibang national agency heads. Dito ay pinatibay ang proseso ng planning at investment programming ng LGU upang masiguro na ang mga panukalang programs, projects, at activities ay istratehiko, results-oriented, implementable, at naka-align sa aprubadong CDP, LDIP, at iba pang mandated plans ng gobyerno.

 

7.     Parent Leader Summit para sa 4Ps, Ginanap

 

Noong Hunyo 3, nagsagawa ang DSWD ng isang summit para sa mga Parent Leader ng 4Ps, para palakasin ang kanilang kakayahan bilang katuwang sa paghahatid ng serbisyo sa mga benepisyaryo ng 4Ps at mapabuti ang pagpapalaganap ng impormasyon ukol sa 4Ps sa kanilang mga barangay. Tinalakay dito ang mga paksang beneficiary monitoring, grievance redress, at case management. Nagkaroon din ng leadership enhancement activity upang mapaunlad ang leadership skills ng Parent Leaders.

 

8.     Kilusang Kooperatiba, Mas Pinatatag sa Pulong ng MCDC

 

Ang Municipal Cooperative Development Office ay nagpatawag ng pulong ng Municipal Cooperative Development Council members para sa 2nd quarter, upang talakayin ang iba’t ibang concern, kabilang ang estado ng pagsunod ng mga kooperatiba sa mga requirement ng CDA, gayundin ang pagmomonitor sa aplikasyon at pag-renew ng mga business permit ng mga rehistrado at aktibong kooperatiba, gayundin ang update hinggil sa resolusyon ng MCDC para sa opisyal na pagkilala ng CDA sa konseho.

 

--------------------------------------------------------

 

FOR VO

 

9.     Mga Papeles na Napulot ng TFD, Agad Naisauli sa May-ari

 

Ilang envelope na naglalaman ng mahahalagang dokumento ang agad na naibalik sa may-ari nito matapos itong matagpuan ng isang enforcer ng Task Force Disiplina sa municipal plaza noong May 22. Ayon sa ulat, ang naturang mga envelope ay napulot ni TFD enforcer Leo Villanda habang naka-duty, at agad niya itong iniulat sa awtoridad, hanggang sa ma-claim ito ng may-ari, na isang residente ng Dagupan City.

 

 

10.  DENR, Mag-iimbentaryo ng mga Istruktura sa Local Forestlands

 

Nag-courtesy call ang DENR Region 1 sa tanggapan ni Mayor Niña, kaugnay ng kanilang pagsisimula ng inventory ng mga imprastruktura na matatagpuan sa mga lupaing classified bilang forestland sa Bayambang. Layunin ng nasabing imbentaryo na maisaayos at maitala ang lahat ng estruktura sa lugar bilang bahagi ng wastong pamamahala at pangangalaga ng naturang mga land asset.

 

11.  ESWMO Staff, Gumawang Muli ng mga DIY na Dustpan

 

Muling gumawa ang garbage collection team ng ESWMO ng mga pandakot o dustpan gamit ang mga basyong galon na naipon ng tanggapan, base sa orihinal na ideya ng staff na si Bobby Manuel. Ang mga naturang do-it-yourself na dustpan ay matibay, at nakatakdang gamitin ng mga Bali-Bali'n Bayambang street sweeper.

 

12.  Bagong Commercial Building sa Quezon Blvd., Ininspeksyon

Noon June 4, nag-inspeksyon ang LGU sa itinatayong gusali sa Quezon Boulevard sa Poblacion na dating kinatatayuan ng ilang ilegal na talipapa upang tiyakin ang pagsunod nito sa mga umiiral na batas at ordinansa. Nagtulung-tulong BPLO, Engineering, ESWMO, RHU Sanitary Inspector, at Task Force Disiplina upang matiyak ang kaayusan, kaligtasan, at maayos na operasyon ng naturang establisimyento.

13.  Mobile LCR Services, Dumako sa Ambayat 1st

Muling inilapit ng Local Civil Registry Office ang iba't ibang serbisyo nito sa malalayong barangay, nang sila ay dumako naman sa Ambayat 1st noong June 4. Sila ay nagbigay ng komprehensibong talakayan hinggil sa civil registration, mga pinakabagong abiso mula sa Philippine Statistics Authority (PSA), at iba pang serbisyo, kabilang ang data capture para sa upgraded Community Service Card.

 

--------------------------------------------------------

 

14.  License to Operate, Nakamit ng RHU I para sa Clinical Laboratory at Birthing Home Facility Nito

 

Nakamit ng RHU I ang DOH License to Operate (LTO) para sa Secondary Clinical Laboratory at Municipal Birthing Home nito matapos matugunan ang mahigpit na pamantayan ng Department of Health. Magbibigay ito ng mas de-kalidad na laboratory at maternal care services sa mga residente at magsisilbi ring mahalagang hakbang tungo sa PhilHealth accreditation ng mga pasilidad.

 

 

 

TRANSITION:

 

 

Ang pagbubuwis ang puso ng operasyo ng ating gobyernong lokal. Kung wala tayong ambag na buwis, walang serbisyo publiko. Subalit maraming maling haka-haka at mga paninira ang kumakalat ngayon. Upang bigyang linaw ang isyung ito, Kuya Ngen, pasok!

 

 

 

 

BAYAMBANG, DAPAT ALAM MO! – AMILYAR

Opening Skit

(May resident na nagwawalis sa harap ng bahay.)

 

Resident:

Grabe talaga ang gobyerno. Nagpagawa na nga ako ng bahay gamit ang sarili kong pera, dugo, at pawis, ako pa magbabayad ng amilyar!

 

(Bigla papasok voice ni kuya. Mapapatingin sa paligid si Resident)

 

Kuya (ganun sa boses ni kuya sa PBB)

Teka lang, housemate.  Bago ka magalit, alamin muna natin kung ano ba talaga ang amilyar o tax. (isabay yung bg fx ng pbb)

 

(TRANSITION NG BDAM OPENING)

 

Kuya:

Kuya Ngen, pasok!

 

(papasok si Kuya Ngen sa frame with resident)

 

Kuya Ngen:

Kuya? Ikaw ba yan? Evicted na ba ako? Pero ano ba talaga ang amilyar na yan, Kuya? (tinginan with resident) Punta tayong LGU Bayambang. Ano tara?

 

(Go sa office ni Atty. Bayani Brillante Jr. kasama si resident like adventure eme eme)

 

Atty. BJ:

Alam mo Kuya Ngen, marami talaga ang nag-aakala na lahat ng bahay ay may amilyar agad. Ang totoo, may mga bahay na hindi naman sakop ng pagbabayad ng real property tax dahil mababa ang market value nito. Halimbawa, kung simpleng bahay lamang at ito ay may market value na 175,00 pesos pababa, ito ay exempt sa amilyar.

 

Resident:

So hindi pala porke may bahay, automatic may malaking amilyar na?

 

Atty. BJ:

Tama. At mahalaga ring malaman na magkaiba ang amilyar sa bahay at amilyar sa lupa. Mayroon tayong sinusunod na schedule of market values para sa lupa at gayundin sa mga bahay at buildings.

 

Kuya Ngen:

Eh bakit nga ba mahalaga ang amilyar?

 

Atty. BJ:

Dahil ang mga nakokolektang pondo mula rito ay ginagamit para sa iba't ibang serbisyong pampubliko. Sa kabuuang koleksyon, 35% ang napupunta sa lalawigan, 35% sa munisipalidad, at 25% sa barangay. May bahagi rin na inilalaan para sa Special Education Fund (SEF), na sumusuporta sa mga paaralan at iba’t ibang programa sa edukasyon.

 

Resident:

Ay! Atan may ibabaga nen Kuya Ngen nen imbeneg ya simba!

 

(paalam na kay Atty. BJ)

(labas ng office habang nag-uusap)

 

 

Kuya Ngen:

Ayun naman pala. Hindi lang basta-basta koleksyon. May pinupuntahan din. Kaya Bayambang, ang lahat ng ito ay–

 

Resident:

Pero teka, teka, teka! Paano naman kung may negosyo ka? Singa syak! Walay sari-sari store ko.

 

Resident:

Pwede kayang huwag na lang ako magparehistro. Maliit lang naman tindahan ko. Baka buwisan pa ako.

 

(Punta naman now sila resident at kuya ngen sa office ni Atty. Mary Grace Agas.)

 

Kuya Ngen:

(na para bang nagsusumbong kay atty agas) Attyyy! Marami nagtatanong kung pwede daw bang huwag na irehistro yung sari-sari store nila kasi maliit lang naman daw.

 

Atty. Agas:

Kuya Ngen, dapat alam mo na hindi lahat ng negosyo ay kinakailangang magbayad ng business tax. Halimbawa, ang mga negosyong may pinagbentahan na ₱30,000 pababa sa isang taon ay hindi na kinakailangang magbayad ng business tax.

 

Kuya Ngen:

Ah, so exempt pala ang iba?

 

Atty. Agas:

Oo. Pero mahalaga pa rin na mairehistro ang negosyo at magkaroon ng business permit.

 

Resident:

At bakit naman importante iyon?

 

Atty. Agas:

Una, mahalaga na may permit dahil patunay ito na lehitimo ang negosyo. Pangalawa, kapag may mga programang pangkabuhayan o assistance para sa mga negosyo, mayroon tayong tamang datos kung sino ang maaaring makatanggap.

 

TRANSITION TO CLOSING

(hanap ng mai-interview na sari-sari store owner and isang maliit na negosyante)

INSERT THE INTERVIEW VIDEO

 

Kuya Ngen:

Kaya Bayambang, dapat alam mo na hindi lahat ng bahay ay may amilyar na kailangang bayaran, at hindi rin lahat ng maliliit na negosyo ay may business tax.

 

Pero mahalagang maintindihan natin kung paano ito gumagana dahil ang mga buwis na nakokolekta ay bumabalik din sa mga serbisyong nakikinabang ang mamamayan.

 

At kung may bahay ka, lupa, o negosyo at gusto mong malaman ang tamang impormasyon, huwag mahiyang magtanong sa Municipal Assessor’s Office, Treasurer’s Office, o Business Permits and Licensing Office.

 

Bayambang, ang lahat ng ito ay dapat alam mo!

 

Muli, ako si Kuya Ngen na nagsasabing–

 

Kuya:

Kuya Ngen, pumasok ka sa confession room.

 

 

 

***

 

[OUTRO]

 

[VOLUME, ENERGY, SMILE!]

 

1: Mula sa mga proyekto ng LGU hanggang sa mga tagumpay ng bawat Bayambangueño, salamat sa pagtutok.

 

2: Sama-sama pa rin tayo sa bawat hakbang, bawat kwento, at bawat tagumpay ng ating bayan.

 

1: Ako po si ___, kasama sa pagsulong ng bukas na mas maganda.

 

2: At ako po si ___, mula sa ___________, kaisa ninyo sa serbisyong tunay at may puso.

 

SABAY: Ito ang... BayambangueNews!

 

 

MNJQ’S SPEECH| MONDAY FLAG CEREMONY June 8, 2026; 8:00AM; BBEC

 

MNJQ’S SPEECH| MONDAY FLAG CEREMONY

June 8, 2026; 8:00AM; BBEC

 

To my dear husband, our SATOM, DR. CEZAR T. QUIAMBAO;

To Vice-Mayor IAN CAMILLE SABANGAN and the Sangguniang Bayan Members; 

To our Chief Executive Assistant, CARMELA SANTILLAN;

To our Municipal Administrator, ATTY.  RODELYNN RAJINI SAGARINO-VIDAD;

Our BPC President, DR. RAFAEL SAYGO;

Sa lahat ng kawani, kasangguni, at empleyado ng Lokal na Pamahalaan ng Bayambang, mga puno ng bawat departamento, mga katuwang mula sa mga pambansang ahensya, at sa lahat ng minamahal kong Bayambangueño na sumusubaybay sa atin—a very beautiful Monday morning. Naimbag nga bigat kada kayo amin! Masantos ya kabwasan ed sikayon amin!

Magandang araw sa ating lahat, mga minamahal kong kabaleyan.

Ngayong umaga, may isang salita na halos araw-araw nating naririnig, hinahawakan, at pinapangarap, ngunit marahil ay hindi natin napag-iisipan nang malalim. Ang salitang iyon ay "Upgrade."

Kapag sinabi nating 'upgrade,' automatic na cellphone, gadget, o mas magarang sasakyan ang naiisip natin. Escited tayo sa mga upgrade sa buhay natin. At walang masama doon—natural sa tao ang maghangad ng mas maganda, mas mabilis, at mas maginhawang buhay.

Ngunit habang pinagmamasdan ko ang bawat isa sa inyo, napatanong ako sa aking sarili: Paano kaya kung ang salitang "upgrade" ay hindi natin gagamitin sa mga materyal na bagay na hawak natin? Paano kung gamitin natin ito sa kalidad ng serbisyo publiko? Paano kung i-upgrade natin ang mismong buhay ng mga taong pinaglilingkuran natin?

Noong 2016, nang magpasya ang aking asawa, si Dr. Cezar Quiambao, na pasukin ang serbisyo publiko, simple lang ang bitbit naming pangarap. Hindi namin hinangad ang pinakamagarbong munisipyo, at lalong hindi namin hinangad ang sumikat sa social media. Ang pangarap namin ay mas malalim: Gusto naming i-upgrade ang dignidad at buhay ng bawat Bayambangueño.

Tingnan natin kung nasaan tayo ngayon. Dahil ang tapat, maaasahan, at malinis na pamamahala ay may mukha, may patunay, at nararamdaman.

Noong araw, wala pang 400 ang empleyado ng munisipyo. Ngayon, mahigit 900 na ang tapat na naglilingkod. Bakit natin dinagdagan? Dahil habang lumalaki ang pangangailangan ng mamamayan, kailangang lumawak din ang braso ng gobyerno para kayo ay yakapin at tulungan.

Dati, bilang sa daliri ang sasakyan ng munisipyo. Kapag may emergency, may nag-aagaw-buhay, nagkakaproblema pa kung sino ang reresponde. Ngayon, mayroon tayong mahigit tatlumpung emergency at rescue vehicles, ambulansya, at patrol units. Hindi natin ito binili para magpasikat. Binili natin ito dahil ang katumbas ng bawat sasakyang iyan ay buhay ng inyong anak, ng inyong magulang, o ng inyong kapitbahay na naililigtas sa oras ng panganib!

Mula sa mga modernong pasilidad, mga scholarship ng ating kabataan, libreng serbisyong medikal, hanggang sa suporta sa ating mga magsasaka—sama-sama nating naitaas ang antas ng Bayambang. Iyan ang kahulugan ng tapat na gobyerno; ang pondo ng bayan, ramdam ng buong bayan.

Ngunit tandaan ninyo: ang pinakamalaking kalaban ng progreso ay hindi kakulangan sa pondo—kundi ang pagiging komportable sa 'pwede na.' Tingnan ninyo ang cellphone ninyo. Kapag hindi ninyo in-update ang system nito, babagal ito, magha-hang, at mapag-iiwanan. Ganyan din sa serbisyo publiko. Kapag tumigil tayong magbago at matuto, unti-unti nating mabibigo ang ating mga mamamayan.

Kaya hinahamon ko ang bawat opisina—mula sa Treasury, Assessor's, Civil Registrar, MSWDO, hanggang sa Engineering at MTICAO: Tanungin natin ang ating sarili araw-araw: Mas mabilis ba tayo ngayon kaysa noong nakaraang taon? Mas magalang at mas may kalinga ba tayo sa mga mahihirap na lumalapit sa atin? At the end of the day, it is not enough to upgrade our offices if we don’t upgrade the hearts and mindsets of the people inside them.

And ultimately, ang tunay na upgrade ay hindi kayang gawin ng gobyerno nang mag-isa. Kaya sa aking mga minamahal na kabaleyan, may hamon din po ako sa atin. I-upgrade din natin ang ating pagiging mamamayan.

Madaling ituro ang kulang; madaling magreklamo kapag may lubak ang daan. At karapatan ninyo iyon. Ngunit bilang isang pamilya, itanong din natin: Nagagampanan ba natin ang ating bahagi? Nagbabayad ba tayo ng tamang buwis at amilyar? Sumusunod ba tayo sa simpleng batas trapiko at kalinisan? Ang pondo ng Bayambang ay hindi nahuhulog mula sa langit—ito ay pinagbuhusan ng pawis nating lahat, kaya dapat nating alagaan nang sabay-sabay.

I-upgrade din natin ang paggamit ng social media. Bago maniwala, magtanong. Bago maghusga, alamin ang buong kwento. Dahil ang critical thinking online ay patunay ng isang upgraded na mamamayan.

At higit sa lahat, i-upgrade natin ang ating relasyon sa Panginoon. Kahit gaano katayog ang mga gusali natin, kung wala ang gabay ng Diyos, ang lahat ng tagumpay natin ay walang kabuluhan.

Mga kabaleyan, malayo na ang narating ng Bayambang mula noong 2016. Pero mas malayo pa ang dapat nating marating sa 2030. Kaya pag-uwi ninyo mamaya, bago kayo pumikit at matulog, itanong ninyo sa inyong sarili: 'Ano ang pwede kong i-upgrade sa aking sarili upang maging mas mabuting kawani, mas mabuting mamamayan, at mas mabuting tao?

Dahil kapag ang bawat Bayambangueño ang nagpasyang mag-upgrade—hindi lang isang tao ang aangat. Aangat ang inyong tahanan. Aangat ang ating pamayanan. At higit sa lahat, ang tagumpay ng mahal nating Bayambang ay titingalain at hahangaan ng buong bansa!! Muli, magandang umaga. Maraming salamat. Niñaaro ta kayon amin! At sa Diyos ang lahat ng papuri at parangal! Niñaaro ta kayo!

MNJQ’S MONDAY SPEECH FLAG CEREMONY; JUNE 1, 2026; 8:00AM; BBEC

 

MNJQ’S MONDAY SPEECH

FLAG CEREMONY; JUNE 1, 2026; 8:00AM; BBEC

 

 

To my dear husband, our SATOM, DR. CEZAR T. QUIAMBAO;

To Vice-Mayor IAN CAMILLE SABANGAN and the Sangguniang Bayan Members; 

To our Municipal Administrator, ATTY.  RODELYNN RAJINI SAGARINO-VIDAD;

 

Magandang araw sa ating lahat, mga minamahal kong kabaleyan.

 

Ngayong umaga, may naisip akong isang salita na halos araw-araw nating naririnig ngunit marahil ay hindi natin gaanong napag-iisipan nang malalim.

 

Ang salitang iyon ay "Upgrade."

 

Kapag sinabi nating upgrade, kadalasan ang unang pumapasok sa isip natin ay cellphone. Kapag may bagong modelong lumabas, gusto nating mag-upgrade. Kapag may bagong sasakyan, mas magandang bahay, mas mabilis na internet, o kahit bagong level sa mobile games, excited tayong mag-upgrade.

 

At wala namang masama doon.

 

Natural sa tao ang maghangad ng mas maganda, mas mabilis, at mas maayos.

 

Pero habang iniisip ko ang salitang iyon, napatanong ako sa sarili ko:

Paano kaya kung gamitin natin ang salitang "upgrade" hindi sa mga gamit natin, kundi sa serbisyo publiko? Hindi sa mga bagay na hawak natin, kundi sa buhay ng mga taong pinaglilingkuran natin?

 

Noong 2016, nang magpasya ang aking asawa na si Dr. Cezar Quiambao na tumakbo bilang Mayor, simple lamang ang aming pangarap. Hindi naman namin pinangarap na magkaroon ng pinakamagandang munisipyo sa buong bansa. Hindi rin namin pinangarap na makilala sa social media. Ang pangarap namin noon ay mas simple ngunit mas mahalaga.

 

Gusto naming i-upgrade ang buhay ng bawat Bayambangueño.

 

At kapag binalikan natin ang ating naging paglalakbay, masasabi nating malayo na rin ang ating narating.

 

Naaalala ko noon, wala pang 400 na empleyado ang ating munisipyo. Ngayon, mahigit 900 na empleyado na ang nagsisilbi sa iba't ibang tanggapan.

 

Marami ang nagtatanong kung bakit nadagdagan. Simple lang ang sagot. Dahil habang lumalaki ang pangangailangan ng tao, kailangan ding lumaki ang kakayahan ng gobyerno na maglingkod. Kung dati ay kakaunti ang tumutugon sa napakaraming pangangailangan ng bayan, ngayon ay mas marami na ang maaaring tumulong. Kung dati ay limitado ang naaabot ng serbisyo, ngayon ay mas marami nang naaabot. Iyon ay isang uri ng upgrade.

 

Naalala ko rin noong mga unang taon, bilang sa daliri ang mga sasakyan ng munisipyo. Kapag may emergency, minsan ay nagkakaproblema pa kung sino ang unang reresponde.

Ngayon, mayroon na tayong mahigit tatlumpung sasakyan, rescue units, ambulansya, service vehicles, patrol vehicles, at iba pang kagamitan. Hindi natin ito binili para lamang magmukhang moderno. Binili natin ito dahil bawat sasakyan ay may katumbas na buhay na maaaring maisalba, serbisyong maaaring maihatid, at taong maaaring matulungan. Iyon ay upgrade.

 

Kapag nakikita ko ang mga bagong pasilidad, scholarship programs, mga serbisyong pangkalusugan, mga proyekto sa agrikultura, turismo, kabuhayan, at edukasyon, alam kong sama-sama nating naitaas ang antas ng ating bayan.

 

Ngunit mga kasama, habang ipinagmamalaki natin ang mga nagawa natin, may isang tanong na gusto kong iwan sa bawat isa.

Nag-u-upgrade pa ba tayo?

 

Dahil minsan, ang pinakamalaking kalaban ng progreso ay hindi kakulangan sa pondo. Hindi kakulangan sa kagamitan. Hindi kakulangan sa tao. Kundi ang pagiging komportable.

 

Kapag nasanay tayo sa maganda, minsan akala natin sapat na iyon. Kapag nasanay tayo sa mga tagumpay ng nakaraan, minsan nakakalimutan nating may mas maganda pa tayong maaaring marating. Tingnan ninyo ang cellphone ninyo. Kapag may lumabas na update at hindi ninyo in-install, darating ang panahon na mabagal na itong gumana. Hindi na compatible sa mga bagong applications. Minsan nagha-hang pa.

 

Ganoon din tayo bilang mga lingkod-bayan. Kapag tumigil tayong matuto, tumigil tayong magbago, at tumigil tayong maghanap ng mas mahusay na paraan ng paglilingkod, unti-unti rin tayong mapag-iiwanan.

 

Kaya nais kong hamunin ang bawat opisina at departamento.

 

Sa Treasury, Assessor's Office, Civil Registrar, Agriculture Office, MSWDO, at lahat ng frontline services, tanungin natin ang ating sarili:

Mas mabilis ba tayo ngayon kaysa noong isang taon?

Mas magalang ba tayo ngayon kaysa dati?

Mas maginhawa ba para sa ating mga kababayan ang pagkuha ng serbisyo?

 

Sa Engineering Department, baka panahon nang tanungin natin kung paano pa natin mapapabilis ang ating pagtugon sa mga concern ng tao upang hindi na tayo kailangang makita lamang sa Facebook kapag may reklamo.

 

Sa MTICAO at mga tanggapan na may kinalaman sa impormasyon, baka panahon nang pag-isipan kung paano natin mas mapapalapit ang gobyerno sa mamamayan gamit ang makabagong paraan ng komunikasyon.

 

At para sa lahat ng empleyado ng munisipyo, baka panahon nang tanungin ang ating sarili:

Ano ang bagong kaalaman na natutunan ko ngayong taon?

Ano ang bagong sistema na maaari kong gawin para mas gumanda ang serbisyo ko?

 

Dahil ang totoo, hindi sapat na upgraded ang ating opisina kung hindi upgraded ang ating mindset.

 

Ngunit habang hinihikayat ko ang ating mga kawani na mag-upgrade, nais ko ring hamunin ang ating mga kabaleyan.

Mga minamahal kong kababayan, mag-upgrade din tayo.

I-upgrade natin ang paraan ng ating pag-iisip.

I-upgrade natin ang paraan ng ating pagsusuri.

I-upgrade natin ang ating pagiging mamamayan.

 

Minsan kasi, madali nating makita ang pagkukulang ng gobyerno.

Ngunit nakakalimutan nating tanungin ang ating sarili kung nagagampanan din ba natin ang ating mga tungkulin. Kapag may lubak na daan, nagtatanong tayo kung bakit hindi naaayos. At tama naman iyon. Karapatan ninyong magtanong.

 

Ngunit sana ay itanong din natin: Nagbabayad ba tayo ng tamang buwis? Nagbabayad ba tayo ng amilyar? Sumusunod ba tayo sa mga ordinansa? Dahil ang pondong ginagamit para sa mga proyekto ng bayan ay hindi nahuhulog mula sa langit. Pinaghahatian natin iyon bilang isang bayan.

 

At isa pa, sana ay i-upgrade din natin ang ating paggamit ng social media. Sa panahon ngayon, napakadaling maniwala. Napakadaling mag-share. Napakadaling magalit. Ngunit hindi lahat ng nakikita natin sa internet ay totoo.

 

Kaya bago tayo maniwala, magtanong muna tayo. Bago tayo magbahagi, magsaliksik muna tayo. Bago tayo humusga, alamin muna natin ang buong kwento. Dahil sa panahon ngayon, ang critical thinking ay hindi na luho. Isa na itong pangangailangan.

 

At sa huli, habang ina-upgrade natin ang ating sarili, ang ating trabaho, at ang ating bayan, huwag nating kalimutang i-upgrade din ang ating relasyon sa Panginoon. Dahil anumang tagumpay ang ating makamit, anumang proyekto ang ating matapos, anumang upgrade ang ating gawin, kung wala tayong gabay ng Diyos, madali tayong maliligaw.

 

Mga kabaleyan, ang Bayambang ngayon ay hindi pareho ng Bayambang noong 2016. At sigurado akong ang Bayambang ng 2030 ay hindi rin dapat kapareho ng Bayambang ngayon.

 

Kaya ngayong linggong ito, may isa lamang akong hihilingin sa bawat isa sa atin.Pag-uwi ninyo mamaya, bago kayo matulog, tanungin ninyo ang inyong sarili:

 

Ano ang isang bagay na maaari kong i-upgrade sa aking sarili upang maging mas mabuting empleyado, mas mabuting mamamayan, mas mabuting magulang, at mas mabuting tao?

Dahil kapag bawat isa sa atin ay nagdesisyong mag-upgrade, hindi lamang ang ating sarili ang aangat. Aangat ang ating pamilya. Aangat ang ating bansa.   At higit sa lahat, aangat ang Bayambang na ating mahal.

Muli, magandang umaga, maraming salamat, at sa Diyos ang lahat ng papuri at parangal.  Niñaaro ta kayo!

 

 

Editorial for May 2026 - Upgrade

Upgrade

Sa panahon ngayon, isa sa mga pinakakaraniwang salitang naririnig natin ay ang salitang upgrade. Kapag may bagong cellphone, mas mabilis na internet, o mas modernong sasakyan, agad nating naiisip ang pag-upgrade. Likas sa tao ang hangaring umunlad at magkaroon ng mas maayos na pamumuhay.

Ngunit paano kung ilapat natin ang konseptong ito hindi lamang sa mga bagay na ating ginagamit kundi sa paraan ng ating paglilingkod, pamamahala, at pakikilahok bilang mamamayan?

Ito ang naging diwa ng mensaheng ibinahagi ni Mayor Niña Jose-Quiambao sa unang flag ceremony ng Hunyo. Para sa kanya, ang tunay na sukatan ng pag-unlad ay hindi lamang makikita sa mga bagong gusali, sasakyan, o kagamitan ng pamahalaan kundi sa mismong pag-angat ng kalidad ng buhay ng bawat Bayambangueño.

Malayo na ang narating ng Bayambang sa nakalipas na sampung taon. Dumami ang mga kawani ng munisipyo upang mas mapalawak ang saklaw ng serbisyo. Nadagdagan ang mga sasakyan at kagamitang ginagamit sa pagtugon sa mga emerhensiya. Lumawak ang mga programa sa edukasyon, kalusugan, agrikultura, turismo, at kabuhayan. Ang lahat ng ito ay bunga ng isang malinaw na layunin—ang i-upgrade ang antas ng serbisyo publiko para sa kapakanan ng mamamayan.

Ngunit mahalagang tandaan na hindi natatapos ang pag-unlad sa mga nagawa na. Ang pinakamalaking kalaban ng progreso ay hindi kakulangan sa pondo o kagamitan kundi ang pagiging kuntento sa kasalukuyang estado ng mga bagay-bagay. Kapag tumigil ang isang organisasyon sa pagkatuto at pagbabago, unti-unti itong napag-iiwanan.

Kaya naman ang hamon ay hindi lamang para sa mga opisyal at empleyado ng pamahalaan. Ang bawat tanggapan ay kailangang magtanong: Mas mabilis ba ang ating serbisyo? Mas maayos ba ang ating pakikitungo sa tao? Mas madali ba para sa mamamayan ang paglapit sa gobyerno?

Kasabay nito, may hamon din para sa bawat mamamayan. Ang mabuting pamamahala ay hindi lamang nakasalalay sa gobyerno. Nakasalalay rin ito sa mga responsableng nagbabayad ng buwis, sumusunod sa mga ordinansa, at nakikibahagi sa pagpapaunlad ng komunidad.

Sa panahon ng social media, kailangan ding i-upgrade ang paraan ng ating pag-iisip. Hindi lahat ng nakikita at nababasa online ay totoo. Ang pagiging mapanuri, responsable, at mapagmatyag sa impormasyon ay mahalagang bahagi na ngayon ng pagiging mabuting mamamayan.

Higit sa lahat, ang pinakamahalagang upgrade ay yaong hindi nasusukat ng teknolohiya o imprastraktura—ang pag-upgrade ng ating pananaw, pag-uugali, at pananampalataya. Sapagkat anumang tagumpay ang makamit ng isang bayan ay magiging panandalian lamang kung wala itong matibay na pundasyon ng pagkakaisa, pananagutan, at gabay ng Diyos.

Ang Bayambang ngayon ay hindi na katulad ng Bayambang noong 2016. Ngunit ang tunay na tanong ay hindi kung gaano na kalayo ang ating narating. Ang mas mahalagang tanong ay kung handa pa ba tayong magpatuloy sa pag-upgrade ng ating sarili at ng ating bayan.

Sapagkat kapag ang bawat isa ay piniling umunlad, ang pag-angat ng buong Bayambang ay hindi lamang pangarap—ito ay nagiging katotohanan.

BAYAMBANG, DAPAT ALAM MO! – AMILYAR

 

BAYAMBANG, DAPAT ALAM MO! – AMILYAR

Opening Skit

(May resident na nagwawalis sa harap ng bahay.)

 

Resident:

Grabe talaga ang gobyerno. Nagpagawa na nga ako ng bahay gamit ang sarili kong pera, dugo, at pawis, ako pa magbabayad ng amilyar!

 

(Bigla papasok voice ni kuya. Mapapatingin sa paligid si Resident)

 

Kuya (ganun sa boses ni kuya sa PBB)

Teka lang, housemate.  Bago ka magalit, alamin muna natin kung ano ba talaga ang amilyar o tax. (isabay yung bg fx ng pbb)

 

(TRANSITION NG BDAM OPENING)

 

Kuya:

Kuya Ngen, pasok!

 

(papasok si Kuya Ngen sa frame with resident)

 

Kuya Ngen:

Kuya? Ikaw ba yan? Evicted na ba ako? Pero ano ba talaga ang amilyar na yan, Kuya? (tinginan with resident) Punta tayong LGU Bayambang. Ano tara?

 

(Go sa office ni Atty. Bayani Brillante Jr. kasama si resident like adventure eme eme)

 

Atty. BJ:

Alam mo Kuya Ngen, marami talaga ang nag-aakala na lahat ng bahay ay may amilyar agad. Ang totoo, may mga bahay na hindi naman sakop ng pagbabayad ng real property tax dahil mababa ang market value nito. Halimbawa, kung simpleng bahay lamang at ito ay may market value na 175,00 pesos pababa, ito ay exempt sa amilyar.

 

Resident:

So hindi pala porke may bahay, automatic may malaking amilyar na?

 

Atty. BJ:

Tama. At mahalaga ring malaman na magkaiba ang amilyar sa bahay at amilyar sa lupa. Mayroon tayong sinusunod na schedule of market values para sa lupa at gayundin sa mga bahay at buildings.

 

Kuya Ngen:

Eh bakit nga ba mahalaga ang amilyar?

 

Atty. BJ:

Dahil ang mga nakokolektang pondo mula rito ay ginagamit para sa iba't ibang serbisyong pampubliko. Sa kabuuang koleksyon, 35% ang napupunta sa lalawigan, 35% sa munisipalidad, at 25% sa barangay. May bahagi rin na inilalaan para sa Special Education Fund (SEF), na sumusuporta sa mga paaralan at iba’t ibang programa sa edukasyon.

 

Resident:

Ay! Atan may ibabaga nen Kuya Ngen nen imbeneg ya simba!

 

(paalam na kay Atty. BJ)

(labas ng office habang nag-uusap)

 

 

Kuya Ngen:

Ayun naman pala. Hindi lang basta-basta koleksyon. May pinupuntahan din. Kaya Bayambang, ang lahat ng ito ay–

 

Resident:

Pero teka, teka, teka! Paano naman kung may negosyo ka? Singa syak! Walay sari-sari store ko.

 

Resident:

Pwede kayang huwag na lang ako magparehistro. Maliit lang naman tindahan ko. Baka buwisan pa ako.

 

(Punta naman now sila resident at kuya ngen sa office ni Atty. Mary Grace Agas.)

 

Kuya Ngen:

(na para bang nagsusumbong kay atty agas) Attyyy! Marami nagtatanong kung pwede daw bang huwag na irehistro yung sari-sari store nila kasi maliit lang naman daw.

 

Atty. Agas:

Kuya Ngen, dapat alam mo na hindi lahat ng negosyo ay kinakailangang magbayad ng business tax. Halimbawa, ang mga negosyong may pinagbentahan na ₱30,000 pababa sa isang taon ay hindi na kinakailangang magbayad ng business tax.

 

Kuya Ngen:

Ah, so exempt pala ang iba?

 

Atty. Agas:

Oo. Pero mahalaga pa rin na mairehistro ang negosyo at magkaroon ng business permit.

 

Resident:

At bakit naman importante iyon?

 

Atty. Agas:

Una, mahalaga na may permit dahil patunay ito na lehitimo ang negosyo. Pangalawa, kapag may mga programang pangkabuhayan o assistance para sa mga negosyo, mayroon tayong tamang datos kung sino ang maaaring makatanggap.

 

TRANSITION TO CLOSING

(hanap ng mai-interview na sari-sari store owner and isang maliit na negosyante)

INSERT THE INTERVIEW VIDEO

 

Kuya Ngen:

Kaya Bayambang, dapat alam mo na hindi lahat ng bahay ay may amilyar na kailangang bayaran, at hindi rin lahat ng maliliit na negosyo ay may business tax.

 

Pero mahalagang maintindihan natin kung paano ito gumagana dahil ang mga buwis na nakokolekta ay bumabalik din sa mga serbisyong nakikinabang ang mamamayan.

 

At kung may bahay ka, lupa, o negosyo at gusto mong malaman ang tamang impormasyon, huwag mahiyang magtanong sa Municipal Assessor’s Office, Treasurer’s Office, o Business Permits and Licensing Office.

 

Bayambang, ang lahat ng ito ay dapat alam mo!

 

Muli, ako si Kuya Ngen na nagsasabing–

 

Kuya:

Kuya Ngen, pumasok ka sa confession room.