Monday, November 30, 2020

LGU ACCOMPLISHMENTS - November 2020

GOOD GOVERNANCE

Public Hearing on Contact Tracing and Videoke Use

Noong November 5 sa Events Center, nagsagawa ang Sangguniang Bayan ng Public Hearing para sa proposed ordinance tungkol sa Contact Tracing at abusadong paggamit ng videoke at iba pang pag-iingay sa oras ng online class. Ito ay inorganisa ng Sangguniang Bayan at pinangunahan ng mga chairman ng SB Committee on Rules, Laws and Ordinances; Public Order and Safety; at Health and Sanitation, at dinaluhan nina Vice-Mayor Raul Sabangan, 77 Punong Barangays, at iba pang apektadong sektor.

Public Hearing on Local Investments Incentive Code at GAD Code

Noong November 6 naman sa Events Center pa rin, nagsagawa ulit ang Sangguniang Bayan ng Public Hearing para sa proposed ordinance tungkol sa Local Investments Incentive Code of 2020 at Gender and Development Code of Bayambang. Ito ay pinangunahan ng mga chairman ng SB Committee on Rules, Laws and Ordinances; Social Services; at Market Trade and Industry, at dinaluhan ng iba't-ibang sektor.

Inter-Agency Energy Efficiency and Conservation Committee

Upang siguraduhing maayos at ligtas ang mga electrical facilities ng LGU-Bayambang, bumuo ng Inter-Agency Energy Efficiency and Conservation Committee ang Engineering Office at gumawa ng isang Technical Working Group kasama ang Planning and Development Office at General Services Office. Ang team ay nagsimulang umikot at mag-inspeksyon ng energy consumption at mag-imbentaryo ng office appliances sa lahat ng departamento. 


Kabataan Voter's Registration Update


Noong November 18, ang mga first-time voters na kabataan ay nag-um[isa nang magparehistro sa COMELEC Bayambang sa pakipagtutulungan ng Sangguniang Kabataan Federation, Local Youth Development Office, at Bayambang Poverty Reduction Action Team. Ayon sa COMELEC, umabot ng 74 ang nagrehistro sa raw na iyon.


LIVELIHOOD


DTI Livelihood Kits


Noong November 19 sa Niñas Cafe, nagsagawa ang DTI-Pangasinan, sa pamamagitan ng Negosyo Center Bayambang, ng isang Entrepreneurship Seminar kung saan nag-turn over ang ahensya ng mga livelihood kit mula sa kanilang economic recovery programs para sa mga rehistradong negosyo na hindi nakatanggap ng ayuda.

Bago ang turnover ay dumaan sa isang seminar ang mga benepisyaryo upang sila ay maging epektibong entrepreneur.


FINANCIAL ADMINISTRATION & TAXATION


Mangabul Task Force, Nag-Briefing sa mga Claimant-Farmers 


Noong November 18, nagbigay ng briefing sa Brgy. San Gabriel II ang mga miyembro ng Mangabul Task Force para sa mga bona fide claimant-farmers ng Mangabul.

Kabilang sa mga nagbigay ng update sa latest development sina Municipal Councilor Amory Junio; Municipal Administrator, Atty. Raymundo Bautista Jr.; Municipal Assessor; Planning and Development Office; Consultant on Agrarian Reform; at iba pang concerned departments.


SK Budget Planning 2021


Noong Nov. 10-13, nag-organisa ang Local Youth Development Office ng Training para sa mga SK Chairpersons at SK Treasurers sa Budgeting, Financial Transactions, at Planning para sa taong 2021. Naging resource speakers sina MLGOO Royolita Rosario, Budget Officer Peter Caragan at Princesita Sabangan, Municipal Planning Coordinator Ma-lene Torio at Internal Auditor Erlinda Alvarez.


HEALTH 


Long Weekend Overtime


Noong long weekend ay tuluy-tuloy ang trabaho ng RHU, kasama ng PNP, upang masiguro na ligtas sa COVID-19 ang bayan ng Bayambang. Kanilang matiyagang inassess ang papeles at chineck-up ang lampas sa 100 na mga kababayan nating locally stranded individual at nais nang umuwi. Ang tatlong walang dalang papeles ay kaagad na dinala sa Pugo quarantine facility.


WHO Monitors MR-OPV SIA Implementation


Noong November 4, nag-courtesy call kay Mayor Quiambao si Dr. Bezu Beshir, isang World Health Organization officer, na bumisita upang magmonitor ng implementasyon ng LGU sa Supplemental Immunization Activity. Nagpasalamat si Dr. Beshir dahil matagumpay ang proyekto dahil sa suporta ni Mayor Quiambao at kooperasyon ng iba't-ibang tanggapan at ahensya. Nanguna ang Bayambang sa buong Pangasinan sa compliance rate para sa proyektong ito. 


Massive Supplemental Vaccination Kontra Tigdas, Polio at Rubella, Nagpatuloy


Maulan man ang panahon ay sinuong pa rin ito ng RHU I at RHU II personnel upang abutin ang kanilang target na 95% vaccination laban sa tigdas, rubella at polio para sa mga 0-59 month-old (o below 5 years old) na kabataan sa Bayambang.


Mop-Up MR-OPV Immunization 


Noong November 15 at 16, binalikan ng RHU ang mga hindi nakapuntang magulang sa schedule ng bakuna ng kanilang mga anak sa Mop-up Immunization Drive sa Barangay Buenlag 2, Brgy. Tambac, Zone 7, at Zone VI. Dahil dito ay nalamapsan pa ng RHU ang kanilang target ng lampas sa 100%


Health IEC at Pantol Barangay  Assembly 


Nagtungo ang RHU 1 sa Barangay Assembly ng Brgy. Pantol noong November 15 upang talakayin ang  animal bite and responsible pet ownership, dengue, leptospirosis, acute gastroenteritis, blood donation drive, at ang pag-obserba sa minimum health protocols sa panahon ng kalamidad.


Mass Testing of Frontliners


Noong November 14 at 15, ang RHU ay nagsagawa ng mass testing gamit ang antigen test na may 83%-86% accuracy. Ito ay bahagi pa rin ng patuloy na pagprotekta ng LGU sa ating mga frontline workers.


RHU IV sa Macayocayo, Bukas Na


Hindi na kailangang magsiksikan sa iisang RHU ang mga Bayambangueño, sa pagbubukas ng RHU IV sa Brgy. Macayocayo noong November 25. Dito ay makaka-avail na ng health services ng Municipio ang mga taga-Macayocayo at karatig-barangay araw-araw. Ang mga serbisyong handog nito ay katulad ng sa RHU I, kabilang ang midwife, nursing, dental at med tech services.



EDUCATION


Edukasyon Laban sa Kahirapan: Distant Learning Enhancement Program, Inilunsad sa Bayambang II


Noong November 11, muling inilunsad ang Bayambang Community-Based Distant Learning Enhancement Program para naman sa mga mag-aaral ng DepEd Bayambang District II. Nagtungo ang Bayambang Poverty Reduction Action Team sa Hermoza National High School kasama ang mga bagong guro na kinuha ng LGU para sa proyektong ito. 


Aklat para sa mga CDCs


Noong November 20, nagpamahagi ang MSWDO, gamit ang pondo ng Mayor's Office, ng reference materials tulad ng story books para sa lahat ng Child Development Centers ng Bayambang. Magagamit ang mga ito sa virtual storytelling habang nakamodular learning ang mga daycare learners. Nakatakdang magdonate si Mayor Cezar Quiambao ng mga karagdagang aklat para rito.


Bagong PSU-LGU Literacy Project


Noong November 25, nagpulong ang Pangasinan State University at LGU-Bayambang upang pag-usapan ang research ng paaralan na pinamagatang "Leveled and Doable Pangasinan Reading Materials Using Bloom Software for Bayambang Community-Based Literacy Program." Layunin ng mga PSU researchers makatulong sa mag-aaral na nasa Grade 1 hanggang Grade 3 sa kanilang Mother Tongue-Based Multilingual Education at pati na rin sa pagsulong sa wikang Pangasinan gamit ang bagong software na ito.


LGU-PSU ICT Konek


Noong November 27, inilunsad ang isa na namang proyekto ng LGU at PSU-Bayambang, ang ICT Konek, kung saan naglunsad ng smart classrooms sa College of Information Technology gamit ang anim na smart TV na ibinigay ng Kasama Kita sa Barangay Foundation. Ito ay parte ng vision ng LGU ng gawing isang smart town ang bayan ng Bayambang.


OTHER SOCIAL SERVICES


TikTok Challenge Atbp. sa National Children's Month 2020


Noong November 25, bilang parte ng pagdiriwang ng 2020 National Children's Month, nag-organisa ang Bayambang Child Development Workers ng mga patimpalak para sa mga child development learners, subalit lahat ng entries ay isinumite online dahil sa pandemya. Ang mga daycare learners ay game na sumali sa mga pakulo, gaya ng TikTok Challenge, Singing Contest, at Show and Tell kahit ang kaharap lamang ay cell phone o computer.


State of the Children's Address 2020


Noong November 27 ay ang kulminasyon ng pagdiriwang ng National Children's Month 2020. Ito ay inorganisa ng MSWDO sa Events Center kung saan nag-deliver ng kanyang taunang State of the Children's Address si Mayor Quiambao. Pagkatapos ay pinarangalan ang mga kabataang nagwagi sa mga idinaos na online contest ng Bayambang Child Development Workers.


PEACE AND ORDER & PUBLIC SAFETY


Traffic Management Seminar para sa POSO 


Noong November 5 sa Sangguniang Bayan Session Hall, nagsagawa ang Public Order and Safety Office sa ilalim ni Col. Leonardo Solomon ng isang Traffic Management Seminar. Layunin nito na palawakin ang kaalaman ng mga POSO staff ukol sa batas trapiko at maging mas epektibo sa kanilang trabaho. Kinuhang lecturer ang mga top officials ng LTO-San Carlos, LTO-Bayambang, at Stradcom.


Ambulance Policy


Noong November 17 sa Events Center, tinalakay ni Municipal Health Officer, Dra. Paz Vallo, sa POSO staff ang Policy on Ambulance Use na binalangkas ni Municipal Administrator Atty. Raymundo Bautista Jr. Ito ay upang malinawan ang POSO staff kung kailan nararapat gumamit ng ambulansya, para kanino ito, at kung aling mga sitwasyon, para maiwasan ang di karapat-dapat na paggamit sa serbisyong ito ng LGU.



TOURISM


SingKapital 2020


Muling sinariwa ng bayan ng Bayambang, sa pag-oorganisa ng Municipal Tourism and Cultural Affairs Office, ang SingKapital, o ang pagdedeklara ni Heneral Emilio Aguinaldo sa Bayambang bilang ikalimang Kapitolyo ng bansa noong 1899. Nanguna si Mayor Quiambao sa pagdiriwang, kung saan kanyang binigyan diin ang diwa ng SingKapital: ang pagiging makabayan at pagiging rebolusyonaryo sa ating mumunting paraan para sa kapakanan ng ating mga kababayan.


Christmas Lighting


Pagkatapos nito ay nagtungo naman si Mayor Quiambao at iba pang opisyales sa Municipal Plaza upang pasinayaan ang pagsindi ng giant Christmas tree at ang pagpapailaw sa mga Christmas lights sa bayan. Ito aniya ay simbolo ng pag-asa sa likod ng mga dagok ng pandemya na ating kinakharap magpasahanggang ngayon. 


Oldest Document Contest 


Noong October 30, nagsagawa ang Museum Office sa pamumuno ni Museum Consultant Gloria de Vera-Valenzuela ng “Search for the Oldest Document in Bayambang” bilang parte ng  pagdiriwang sa buwan ng Oktubre ng Museums and Galleries Month na may temang, “Engaging Exhibitions for Emerging Generations.” Sa pakulong ito ay nanalo ang isang entry na mga resibo ng amilyar mula pa sa taong 1909. 


Giant Parol sa Prayer Park


Nagniningning ang panahon ng Kapaskuhan sa St. Vincent Ferrer Prayer Park matapos itayo rito kinagabihan ng Nobyembre 27 ang isang higanteng parol na galing pa ng Pampanga, salamat sa ating mga municipal engineer at sa staff ng Tourism Office. Ang kumukutikutitap na giant Pampanga lantern, pati na ang 40 feet na Christmas tree sa Plaza at mga pailaw, ay pawang donasyon ng Kasama Kita sa Barangay Foundation.



SPORTS AND WELLNESS


LGU Fitness Center Opens


Noong November 16, pormal nang binuksan ang LGU Fitness Center na nasa Balon Bayambang Events Center. Ang Fitness Center ay para muna sa mga empleyado ng LGU, mga locally based national government agencies, at barangay officials upang makatulong sa kanilang pagnanais na maging malusog ang pangangatawan at maging mas epektibong lingkod-bayan. Ang Fitness Center ay naglalaman ng mga bagong gym equipment, at marami sa mga ito ay idinonate ng pamilya ni Mayor Cezar Quiambao.



AGRICULTURAL MODERNIZATION


Farm Inputs and Tractor from DAR


Noong October 31, inasistehan ng Municipal Cooperative Development Office, kasama ang Municipal Agriculture Office, ang Department of  Agrarian Reform sa distribusyon nito ng 100 bags ng certified palay seeds, 100 bags ng 14-14-14 fertilizer, at 93 bags ng urea fertilizer sa 50 recipients na pawang myembro ng Northern Bayambang Multi-Purpose Cooperative at sa pag-award ng isang farm tractor sa Brgy. Batangcaoa.


RiceBIS Update: Field Day ng FFS


Nasa third session na ang Farmers Field School ng RiceBIS project ng PhilRice sa Bayambang. Noong November 4 at 5, nakilahok sa unang session ng Field Day ang mga naka-enroll na farmers upang i-apply sa aktuwal na sakahan sa San Vicente at Warding ang kanilang mga bagong natutunan sa integrated pest management mula sa ahensya, kasama ang Agriculture Office at Poverty Reduction Action Team.


MOA Signing para sa ASF Recovery Plan


Noong November 5 at 6, naganap ang paglagda ng Memorandum of Agreement ukol sa ASF recovery plan sa pagitan ng DA-RFO1  at mga benepisyaryo mula sa Barangay Tatarac, Carungay, Inirangan, at Apalen. Ito ay ginanap sa sa Tatarac Barangay Hall at Inirangan Barangay Hall.


Mga Bagong Seed Growers ng Bayambang


May mga bago nang seed growers ang Bayambang matapos makumpleto ng mga ito ang Seed Production Training and Certification for Seed Growers na funded ng Agricultural Training Institute - Regional Training Center 1 noong Nov. 23-27 sa Brgy. Pantol Covered Court at sa Balon Bayambang Events Center.


GAP Training for Onion Farmers


Nagkaroon ng dalawang araw na training sa Good Agricultural Practices (GAP) on Onion Production ang mga lokal na onion farmers noong Nobyembre 27-28 sa Royal Mall, sa pag-oorganisa ng Municipal Agriculture Office (MAO). Ang mga naging speakers ay galing sa iba't-ibang ahensya at kooperatiba. 

ECONOMIC DEVELOPMENT

Pre-Registration Seminar for 3 Co-ops

Patuloy ang pagpupunyagi ng Municipal Cooperative Development Office (MCDO) sa pagpapalaganap sa kooperatiba bilang instrumento sa pagsugpo sa kahirapan. Ang MCDO ay nagconduct ng Pre-Registration Seminar para sa proposed Radiant Dragon Gran Society Consumers Cooperative, San Vicente Business Trading and Owners Consumers Cooperative, at Bgry. Asin Women's Agriculture Cooperative. 

Ease of Doing Business Forum 2020

Noong November 11 sa Events Center, umattend ang mga Punong Barangay sa isang webinar ng DILG ukol sa Ease of Doing Business Forum 2020, na may temang "Accelerating Local Economic Growth Amidst the New Normal." 

Sa forum ay tinalakay ang mga polisiya ng pamahalaan sa pagbabalik-operasyon ng mga local businesses sa panahon ng new normal upang magbalik-sigla ang ekonomiya.

Kasama ng DILG ang DTI, DICT, Anti-Red Tape Authority, at Union of Local Authorities in the Philippines.

Pre-Registration Seminar sa Brgy. Duera 

Noong November 10, nagsagawa ang Municipal Cooperative Development Office ng Pre-Registration Seminar sa Barangay Duera upang imungkahi sa mga Farmers Agriculture Cooperative ang kahalagahan ng  pagpaparehistro ng kanilang Kooperatiba. 

2nd Negosyo Summit: “Buy Local” 

Sa pangalawang pagkakataon ay nagsagawa ng Negosyo Summit ang Bayambang Poverty Reduction Action Team sa Events Center noong November 19 at 20. Dito ay tinipon ang mga micro-, small at medium enterprises o MSMEs ng Bayambang upang bigyan sila ng tip kung paano maging supplier ng LGU sa pamamagitan ng procurement process nito, at upang itaguyod ang pagtangkilik sa mga lokal na produkto at serbisyo.

Modernized PUJ

Noong November 20, inilunsad ng LTFRB sa Municipal Plaza ang modernized PUJs ng New Bayambang UV Express Transport Corporation na may byaheng Dagupan City to Bayambang bilang parte ng PUV modernization program ng national government. Naroon naman ang MPDC upang isumite sa LTFRB ang Local Public Transportation Plan ng Bayambang. 

DTI Zero Interest Loan 

May labingwalong lokal na negosyante ang naging inisyal na benepisyaryo ng COVID-19 Assistance to Restart Enterprises o CARES Program ng Department of Trade and Industry, sa turnover ceremony sa Niña's Cafe ng November 28. Ito ay dinaluhan nina Mayor Cezar Quiambo at former Congresswoman Rachel Arenas at inorganisa ng BPRAT sa gabay ng DTI. Nakatakdang ipautang na walang interes ang pondong galing kay Congreswoman Arenas sa mga negosyanteng nakapasa sa mga requirement ng DTI na nais bumangong muli sa panahon ng pandemya.

Branding Your Business 

Noong November 27 sa Municipal Annex Bldg., isang Branding Your Business Seminar ang ibinigay ng Negosyo Center Bayambang sa mga MSMEs mula sa Public Market. Si SB staff at former PSU Instructor Rosbelle Magno ang naging resource speaker

INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT

Narito naman ang mga latest update sa infrastructure projects ng LGU:

Ongoing - Construction of Core Local Access Road in Brgy. Magsaysay

Ongoing - Construction of Core Local Access Road in Brgy. Langiran

Ongoing - Construction of Diversion Road Project in San Vicente

Ongoing - Construction of Core Local Access Road in Idong

Municipal Accounting Office Extension

ENVIRONMENTAL PROTECTION

ALS Tree-Planting Activity

Noong November 26, bilang parte ng pagdiriwang ng National Children's Month, nag-organisa ang MSWDO ng isang tree-planting activity sa Manambong Sur kasama ang mga lokal na Alternative Learning System students at sa tulong ng Local Youth Development Office, MDRRMO, SK Federation President, ALS Coordinator, Agriculture Office, at Manambong Sur barangay officials.

DISASTER RESILIENCY

Salamat Po, Ka Eduardo Manalo

Noong October 31, malugod na tinanggap ni Mayor Quiambao ang handog na regalo ni Ka Eduardo Manalo, Tagapamahalang Pangkalahatan ng Iglesia ni Cristo, sa araw ng kanyang kaarawan. Sa Lingap sa Mamamayan project na ito ng Iglesia ng Kristo,  mayroong 2,000 food packs ang ipinamahagi para sa mga taga-Brgy. Ambayat 1st, Ambayat 2nd, Warding, at Managos.

Preparation for Typhoon Rolly

Dahil sa banta ng Bagyong Rolly, ang Bayambang MDRRMC ay puspusan ang naging paghahanda sa pamamagitan ng pagpupulong, tuluy-tuloy na pagmonitor sa lebel ng Agno River, pagpeprepara ng mga rescue equipment, at paglilinis sa mga evacuation centers. 

MCTQ Activates ICS

Pagdating ng October 31 ay kaagad na inactivate ni Mayor Cezar Quiambao ang Incident Command System ng LGU-Bayambang upang magkaroon ng initial response at assessment sa sitwasyon. 

Bunsod nito ay nagsagawa naman ng Incident Briefing ang MDRRMC, kasama ang BFP at barangay officials, upang talakayin ang tungkol sa relief goods, evacaution centers, at required manpower. 

MDRRMC Completes ICS Round

Sa unang pagkakataon, nagamit nang husto ang Incident Management Team sa ilalim ng Incident Command System upang magkaroon ng sapat ng pagplano at paghahanda sa parating na bagyo. Ito ang unang pagkakataon na nakumpleto ang isang round ng mga briefing at pagpupulong sa ilalim ng Incident Command System, at dito napag-alaman ang extent ng damage sa mga pananim ng pagbahang dala ng nauna pang bagyo na pinalala ng Typhoon Rolly.

Post-Disaster Needs Assessment

Noong November 13, inumpisahan ng MDRRM Office ang kanilang Post-Disaster Needs Assessment upang makita kung aling mga lugar ang sinalanta ng Bagyong Ulysses at makita kung sinu-sino ang nangangailangan ng agarang tulong. Kanilang vinalidate ang mga nakalap na reports sa pamamagitan ng isang serye ng ocular inspections sa mga nasalantang lugar.

MDRRMO Radio Communication Tower

Kasalukuyang itinatayo ng MDRRMO ang Radio Communication Tower nito. Layunin ng proyektong ito ang mapabilis ang komunikasyon sa pagitan ng 77 barangays ng Bayambang at ng mga departamento at ahensya ng pamahalaan sa panahon ng sakuna.

4Q NSED

Noong November 27, nakipagcoordinate ang MDRRMO sa mga elementary schools ng Bayambang para idaos online ang 4th Quarter Nationwide Simultaneous Earthquake Drill. Ito ay tinawag na Virtual Tabletop Exercise. Pagkatapos ay nagkaroon ng awarding ceremony para sa top 3 schools na pinakamaagang nagsumite ng kanilang datos.

Saturday, November 7, 2020

November 2020 Editorial - Ang Diwa ng SingKapital

Marahil napapatanong tayo ngayon, “May pandemya pa rin, kaya’t anong kabuluhan ng pagdiriwang sa taong ito ng SingKapital?”

Sa aming palagay, isang malaking pagkakamali kung pati ito ay ipagpaliban din natin nang dahil sa COVID-19. …Sapagkat ang SingKapital ay masasabi nating pinakamahalagang parte ng ating pagkakakilanlan o identidad bilang isang bayan. Hindi ito maaaring ipagwalang bahala, kaya’t maski man lang sa isang maiksi at simpleng paggunita, ating maipaparating sa mga mamamayan, lalo na sa ating mga kabataan, na ang SingKapital ay hindi isang maliit na bagay kundi isang pagdiriwang na nararapat lamang ipagdaos at ipagmalaki.

Bunsod ng okasyong ito, muli nating aalalahanin ang nakaraan, at sa pag-alaala ay di natin maiiwasang mapatanong kung bakit sa lahat ng bayan ay napili ang Bayambang bilang lugar kung saan pansamantalang huminto ang mga Rebolusyonaryo noong Nobyembre 12, 1899.

Isang dahilan ay dahil tayo ay ang gateway o bungad ng Northern Luzon mula sa South at Central Luzon. Sa katunayan, dito rin daw bumababa ng tren si Gat Jose Rizal noon upang umangkas ng kabayo papuntang Camiling, na noon ay parte ng Bayambang, upang bisitahin ang kasintahang si Leonor Rivera, sa panahong isa siyang “most wanted man” sa mata ng mga Kastila.

Noong sumiklab naman ang digmaan laban sa mga Amerikano, dito rin inilipat ni Heneral Antonio Luna ang Department of War ng ating revolutionary government.

At iyon na nga, pagdating ng Nobyembre 12, 1899, dito tumigil ang buong hukbo ni Heneral Emilio Aguinaldo upang magpalipas ng araw. Totoong isang araw lang sila rito, ngunit ang araw na iyon ay naging makasaysayan dahil idineklara niya ang Bayambang bilang ikalimang kapitolyo ng bansa.

Sa kasawiang palad, namatay papunta rito ang kanyang sanggol na anak na si Flora Victoria, at sa simbahan natin siya inilibing. Ngunit dito rin ipinasulat ni Heneral Aguinaldo sa makatang si Jose Palma ang liriko ng ating Pambansang Awit – sa lugar ng Bautista na ngayon ay isa nang ganap na bayan.

Dito rin nagdesisyon si Hen. Aguinaldo na buwagin ang Republika upang mag-shift sa combat mode laban sa mga Amerikano ang ating revolutionary government.

Ayon sa pananaw ng isang historyador, kaya kampante ang sinumang rebolusyonaryo na magtungo rito ay dahil may kasaysayan ang Bayambang sa paghihimagsik. Alam nilang hindi sila ipagkakanulo ng mga Bayambangueño sa mga humahabol na Amerikano kapag sila ay nagpalipas ng oras dito. Ayon sa aklat ni Rosario Cortez, dito unang pumutok ang rebelyon sa Pangasinan, ang Andres Malong Revolt, noong 1660. Dito rin naganap -- sa Barrio Manambong -- ang unang bahagi ng Palaris Revolt noong 1765.

’Di nakapagtataka, kung ganoon, na magpunta rin si Heneral Gregorio del Pilar dito upang gampanan ang isang misyon habang hinahadlangan ang mga mananakop sa pagtugis kay Hen. Aguinaldo sampu ng mga opisyales ng ating pambansang pamahalaan. 

Sa bandang huli ay maituturing natin na maluwalhati ang naging kwento sapagkat ang pangalang Flora Victoria – na sa Ingles ay “flower of victory” – ay naging isang magandang pangitain. Mula pagkatalo at pagkalupig, ang unang pagtatangka nating maging isang bansa ay nagtagumpay sa kalaunan. At ang hinagpis ni Hen. Aguinaldo at ng kanyang pamilya ay napalitan ng isang awit, ang ating pambansang awit na “Lupang Hinirang.” Ang kwentong ito ng sakripisyo ng ating mga bayani ang siyang nagtulak sa iba’t-ibang pangkat etniko sa ating bansa upang magkaisa sa ilalim ng iisang bandila, isang konstitusyon, isang hudikatura, at isang hukbo. Alam nating lahat kung saan nauwi ang lahat ng ito: sa pagkakabuo ng isang bansa, ang bansang Pilipinas, na may kalayaan at kasarinlan!

Kaya naman noong 2018, bumalangkas ang ating Sangguniang Bayan ng isang lehislasyon – ang Municipal Ordinance No. 17. s. 2018 – upang ideklara ang Nobyembre 12 bilang petsa ng taunang pagdiriwang ng SingKapital o ang pagdeklara ni Hen. Aguinaldo sa Bayambang bilang ikalimang kapitolyo ng bansa.

Ngayon na may mas maigting na kamalayan na tayo sa Bayambang sa ating naging papel sa kasaysayan ng Pilipinas, natural lang na makahiligan natin ang paglunsad ng mga rebolusyon, tulad ng ating Rebolusyon Laban sa Kahirapan. Sa bagong Rebolusyong ito ay ginamit natin ang ating kasaysayan na magsilbing inspirasyon upang gumawa ng kabutihan, upang manguna sa mga proyektong makabubuti sa ating mga kababayan, lalo na sa mga mahihirap.

Hanggang ngayon, ang Bayambang ay isa pa ring gateway, kaya ang bagay na ito ay dapat nating pakinabangan pagdating sa mga oportunidad gaya ng kalakalan.

Ngayong panahon naman ng pandemya, patuloy nating gamitin ang ating tradisyon ng rebolusyon upang tuluy-tuloy na makaiwas sa walang-lunas na sakit at upang magtulung-tulong para walang Bayambangueño ang mapag-iwanan sa panahon ng “bagong normal.”

Isapuso sana nating lahat ang diwa ng SingKapital.


Monday, November 2, 2020

Editorial for October 2020 - Balik Eskwela

 

[Editorial for October]

 

Balik Eskwela

 

Sa isang iglap ay naging buwan ng Oktubre ang itinakdang pasukan ng mga kabataan sa paaralan sa buong bansa. Subalit hindi ibig sabihin nito ay tumigil sa pagtatrabaho ang ating mga guro mula noong Marso, nang magsimula ang pandemya.

Sa panahon ng pandemya ay patuloy na nagpunyagi ang ating mga guro upang maipagpatuloy ang edukasyon ng mga mag-aaral. Lingid sa kaalaman ng madla, sila ay boluntaryong gumawa ng mga activity sheets at modules kahit kailangang humugot muna sa sariling bulsa.

Matapat nilang itinaguyod  ang sinambit ni Education Secretary  Leonor M. Briones na “no Filipino learner will be left behind amidst the crisis.” Sa maraming pagkakataon ay inilalagay din nila sa peligro ang kanilang kalusugan dahil sa mga pagpasok sa paaralan upang makapagreport.

Minsan ay nakakalungkot ang sinapit ng iba dahil sa pagbaba ng mga enrolment, subalit nariyan pa rin sila na bumabangon, ‘di sumusuko, at nagsisilbing inspirasyon sa lahat upang patuloy na umusad ang buhay edukasyon ng ating mga mag-aaral sa gitna ng “new normal.”

Patuloy nilang pinapairal ang positibong pananaw sa buhay, upang patuloy na mapaglingkuran ang mga kabaatan sa pamamagitan ng paglinang ng tunay na ugaling Pinoy: ang pagiging magalang, disiplinado, matapat, at mapagmahal sa Diyos, kapwa, bayan, at kalikasan.

Nakasisiguro ang ating mga guro na ang kanilang pagsisikap na laging maging mabuting halimbawa sa isip, salita, at gawa, at ang kanilang pagsisikap na maging matatag sa mga hamon ng buhay dahil sa pagtitiwala sa Maykapal, ay patuloy ring sinusuklian ng administrasyong Quiambao-Sabangan sa iba’t-ibang paraan. Alam ng lahat na hindi tinatanggap ni Mayor Cezar T. Quiambao ang kanyang buwanang sweldo sapagkat ito ay nakalaan sa ating mga guro sa Bayambang. Patuloy din ang suporta ng LGU sa iba’t-ibang programang pang-akademiko ng Department of Education sa pamamagitan ng pagbigay ng pondo mula sa Special Education Fund ng mga mag-aaral. Mayroon ding iba pang proyekto gaya ng bagong lunsad na Bayambang Community-Based Distant Learning Enhancement Program upang patuloy ang face-to-face learning, na siyang pinaniniwalaan ni Mayor Quiambao na pinakaepektibo pa ring paraan ng pagtuturo.

Sa pagbabalik-eskwela, kaagapay ng LGU ang lahat ng mga magigiting na guro sa pag-aasam ng isang matagumpay na “new normal education” para sa ating mga kabataan.

Saturday, October 31, 2020

Pitch: A local Food Challenge tour/trip

A Pitch for a Local 'Fear Factor' Food Challenge Tour/Trip

"Are you adventurous?" asks this otherwise fun online quiz on food adventurousness.

Considering the options presented in the test (rabbit meat? oyster? duck meat?), however, the only proper reaction from me would be, "What a question!" To use current Internet lingo, Filipinos be like, "You kidding me?" That's what we eat everyday. I mean, come on. Chitterlings (a.k.a. chicharron)? That's exotic enough to you? That's downright insulting.

Take this Filipino test instead. Or better yet, join me on a local food challenge tour in this town where exotic fare is everyday fare. The squeamish is definitely not invited, unless as a cheering, maybe even vomiting spectator.

Salads

For starters, let's have the ar-arusip salad. Notice the slime? Try if you could get past it.

You did? Congratulations! Now try our steamed flowers: squash, malunggay, samsamping, and ampalaya flowers in a medley of shots.

Then try the raw pancit-pancitan salad using a common weed often found in damp places like canals and mossy cemeteries.

Still there? Try also our karot salad, which uses a root crop that is poisonous if incorrectly prepared.

Soup

Congrats again, you're still alive. Now try our labong with saluyot soup to see if you can survive the slimy consistency, as in phlegm-like slimy.

Since there are lots of Ilocanos here, let's have an extreme dinengdeng version with the following included: baeg (local amaranth flower), sabsabirukong flowers, young samsamping pods, young singkamas pods. This combo should give that complex pharmaceutical flavor profile.

Since you've gained the momentum, pinapaitan is also a must. Apart from the cholesterol overload guaranteed to clog your arteries on the spot, the authentic Ilocano version should contain pespes, the green gunk from the partly digested grass extracted from one of the cow's four abdominal compartments.

We Pangasinenses have invented kaleskes, a version of pinapaitan with toned-down acidity, and it's definitely not endearing in the looks or presentation department.

An arroz caldo with chicken heart (puso), gizzard (batikuleng), liver (altey), and spleen (pali in Tagalog) should be another option to try.

Tulya soup in tomatoes and ginger should also be challenge if you're not into clams. Note the grains of sand remaining at the bottom of your soup.

Main Course: Meat

Baguisen is a favorite here, and it's not because it looks like what you'd have for Halloween. You need to acquire the taste.

Enjoy as well the cartilaginous consistency of bopis (pig lungs) -- if you can, all the while pretending that you don’t know what it is made from.

Choosing between adobong sawa or adobong bayawak should do the job of making you lose your appetite completely at this point.

If you get past that stage, then lastly, there's dog -- traditionally eaten here as azucena, an adobo-like dish.

Main Course: Fish and Seafood

Still ok? Inselar ya pantat is a favorite here. Try if you can get over its overly fishy flavor without scrunching your nose. It's not for nothing that this town celebrates the so-called Malangsi 'Fishtival,' with malangsi meaning malansa or fishy.

Bangus sinigang, preferably with guava fruit wedges, would also be good. Just make sure to finish the belly and eat the eyes as well without squirming. Then try bangus another way, as kilawin, and see the difference.

When Mangabul Lake was still in existence, people here ate an assortment of freshwater catch, including karpa varieties, snails like alireg and larangan, and giant clams, so these items should be included in the menu.

Main Course: Vegetables

Our town's unofficial comfort food is our version of pinakbet, and a proper pinakbet contains bagoong. Let's see if you can take a risk with the "extreme funkiness" of bagoong.

Then let's have a papait dish sauteed in tomatoes. The overpowering bitterness should be another challenge you won't forget for a lifetime.

Then try kinurkor a ponti, grated near-ripe saba stewed with malunggay leaves and grilled fish like gourami, to see if you could take the resulting appearance of the soup and not be reminded of anything gross and icky.

Dips and Condiments

A local meal won't be complete without the usual bagoong monamon dip or agamang (bagoong alamang) shrimp paste with calamansi squeezed in.

The vinegar used should be authentic sukang Iloko with live wriggling worms on top, to get the right Fear Factor reaction from you.

Appetizers, Sidings, Relishes

As appetizers, one may choose the following.

Steamed chicken feet in stinky tausi is level-up delicious, if you can get past being aghast at the sight of decapitated chicken feet.

Lumpiang isaw or chicken small intestine has that requisite bitter note with each bite, to make certain you are turned off enough.

We love daing or dried fish around here. Of course, our favorites include the intensely flavorful tuyo and dilis. We've also learned to eat danggit, by the way.

The concentrated umami of buro brings local meals to a whole new level -- if you can take the extreme scent, which you could smell one kilometer away. Burong dalag would be the most preferred variety of buro, followed by other fish varieties.

It's not only fish that we are fond of fermenting. We also ferment green mangoes, kamias fruit, shrimp, and pork. We also used to ferment bangus intestines, but it has been a lost art.

It's not only Kapampangans who love eating insects. Risk allergy or even anaphylactic shock with abuos, the Ilocano sauteed hantik ant egg specialty.

We also traditionally eat crickets and mole crickets, maybe even grasshoppers and locusts -- some say even the papery wasp nest including the eggs.

Black snails cooked in coconut milk is an unforgettably creamy dish, if you can ignore the looks and color of the snails.

Dessert

For dessert, don't forget the inlubi, the horribly black biko or rice cake.

Next, let's have an unconventional fruit platter of tropical 'exotics': wedges of chesa, mabolo, granate, balimbing, aratiles, kamantiles, pias, makopa, rattan, buri, sungsung carabao, wild (and miniature) pipino, and caramay (fresh and pickled in salt and sugar).

But if you wish to gag or simply freak out, you can't go wrong with binuburan, with its vomit-like look on top of its smell of rot and regurgitation.

Tea/Coffee

Rice coffee would be good at this point to round out your meal dégustation style. It is actually delicious with milk and brown sugar. Consider this your reward for having reached this stage of the challenge.

Next, try our pito-pito tea as cleansing drink. It is a tisane or infusion of leaves of mango, guava, banaba, pandan, sambong, dangla (lagundi), plus kulantro (coriander seeds) or anis (anise).

If you get this far, that's the only time you get perfect score.

Now that's what you call adventurous!

Meanwhile, a Pangasinense worth his salt would find the following exotics as adequately adventurous fare: kopi luwak, stinky tofu, adobong uok, jumping salad, adobong tito, jellyfish, cat siopao, betamax, inihaw na ulo ng manok, earthworm burger/hotdog, sasing, tamilok, crocodile, ostrich, kangaroo, pako salad, pinuneg or blood sausage, etag with molds and worms, tapang usa, ipon, padas, burong baby oysters, ginataang paniki, huitlacoche or Mexican corn fungus delicacy, Mexican live bugs, scorpion, centipede, waterbug, cobra in wine, monkey, field rat, sriracha, rocoto chili, Peruvian cuy or guinea pig delicacy, tteokbokki or Korean spicy rice sticks, jjamppong, pigweed, durian, durian ice cream, marang, cazu marzu or Sardinian cheese with maggots, fugu, natto, san-nakji or Korean live octopus dish, Japanese shirako or cod sperm (smilt), Iranian sheep head, Yemeni goat brain, and so on. 

Next time, please don't be ridiculous with your laughable examples of adventurous.

Friday, October 30, 2020

LGU-Bayambang Accomplishments for October 2020

GOOD GOVERNANCE

Orientation on New Procurement Process

Bilang parte ng polisiya ng transparency and accountability ng LGU-Bayambang, ginanap noong October 7 sa Events Center ang isang orientation ukol sa pinakabagong procurement process ng pamahalaan sa pangunguna ni Bids and Awards Committee Chairperson Ricky Bulalakaw. Sa bagong proseso, inaasahang mas mapapabilis ang pagkuha ng mga supply at serbisyo ng LGU ng naaayon sa batas.

SK Federation Meeting on First-Time Voters

Noong October 13 sa Sangguniang Bayan Session Hall, isang pagpupulong ng SK Federation ang ginanap kasama sina COMELEC-Bayambang Election Officer Meriam Corilla. Tinalakay sa pulong ang proseso ng pagpaparehistro sa mga first-time voters sa COMELEC. Nabanggit din dito kung paano makakatulong ang mga SK members sa barangay para mapadali ang proseso ng registration ng mga first-time voters na kabataan sa Bayambang. Naroon din si BPRAT Chairman Rafael Saygo para talakayin ang tulong na maaaring ibibigay ng kanyang team.

HRMO, Pinulong ang Solid Waste Office

Pinulong ni Human Resources Management Officer Nora Zafra ang mga staff ng Solid Waste Management Office noong October 14 sa Events Center upang talakayin ang mga problemang madalas maengkwentro ng HR sa paghahanda ng kanilang payroll. Sa pagpupulong ay isinabay ni Municipal Health Officer, Dra. Paz Vallo, ang pagtalakay ng health protocols sa solid waste disposal kabilang ang COVID waste materials. Pagkatapos ay tinalakay naman ni PNP-Bayambang Chief PLtCol Norman Florentino ang "Awareness on How to Resist Use of Tobacco, Alcohol and Illegal Drugs."

Barangay Treasurers Meeting

Noong October 21, pinulong ang lahat ng Barangay Treasurers sa Events Center upang talakayin sa kanila ang mga rules and regulations ukol sa budgeting, planning, accounting at auditing. Kasama sa kinuhang panel of consultants ang Municipal Accountant, Budget Officers, Planning and Development Officer, at DILG.

De Vera, Kinumpirma Bilang GSO Head

Mula sa pagiging OIC, si Gng. Chinita S. de Vera ng General Services Office (GSO) ay isa nang ganap na Municipal Government Department Head, matapos kumpirmahin ng Sangguniang Bayan ng Bayambang noong Oktubre 26 sa SB Session Hall ang appointment sa kanya ni Mayor Cezar Quiambao bilang pinuno ng naturang departamento.

Isumbong Mo Kay Mayor Quiambao!

Mahigpit na ipinagbabawal ang kurakot at kotong sa Bayambang, kaya't huwag mag-atubiling magsumbong kay Mayor Quiambao para sa inyong mga reklamo. Tumawag lamang sa #4357, 633-2977, o 0919-613-14-60.

PROPERTY ASSESSMENT

Lot Survey in Mangabul

Noong October 8, nagsagawa ang Assessor’s Office ng pagtatatag ng primary control points para sa lot survey ng Mangabul Reservation simula sa mga boundary ng Manambong Norte at Manambong Sur hanggang sa San Gabriel 2nd.

Assessor’s Office Acquires New GPS

Noong October 21 ay tinanggap ng Assessor's Office ang bagong biling global positioning system (GPS) equipment para sa geo-mapping matapos itong maideliver sa St. Vincent Ferrer Prayer Park. Ito ay matagumpay na ipinadaan sa isang field testing.

Preparation of Disposal Papers for Mangabul Occupants

Ipinagpatuloy ng Assessor's Office ang pag-asiste nito sa mga bona fide occupants ng Mangabul Reservation para sa kanilang disposal papers. Sa linggong ito, sila ay nagtungo sa San Vicente at Tampog. Sa oras na maging ganap na batas ang bill na inisponsor ni Congresswoman Rose Marie 'Baby' Arenas na naglalayong i-convert ang mga lupain sa Mangabul Reservation bilang alienable at disposable property, inaasahang maililipat sa mga magsasaka ang lupaing kanilang sinasaka.

HOUSING

Pamilya sa Manambong Parte, Biniyayaan ng Munting Tirahan ng Grupong MANGO

Noong October 16 at 17, ang Bayambang Municipal Association of NGOs ay nagtulung-tulong  upang maitayo ang isang kubo para sa napiling benepisyaryo bilang parte nag kanilang proyektong Bahay ni Juan. Ang unang benepisyaryo ay ang isang pamilya sa Brgy. Manambong Parte na biktima kamakailan ng buhawi.

LIVELIHOOD

6 Additional Jeep pa-Dagupan

Noong September 29, muling nadagdagan ang byahe pa-Dagupan ng mga jeepney drivers na kasapi ng BAYMACDA transport cooperative. Dumagdag sa naunang sampu ang anim pang jeepney, kaagad na ininspeksiyon ng LGU team para sa compliance sa minimum health and safety standards.

Additional Jeeps Bound for Dagupan

Noong October 10, ininspeksyon ng LGU sa pangunguna ni Municipal Health Officer Dr. Paz F. Vallo ang 15 adisyunal na dyip na may byaheng Bayambang-Dagupan via Malasiqui na aprubado ng LTFRB. Kabilang sa IATF health standards na ininspeksyon ang paglalagay ng foot bath sa entrance, plastic dividers/barriers, alcohol spray, disinfectant solution, thermal scanner, at "No Face Mask, No Face Shield, No Ride" signage.

FINANCIAL ADMINISTRATION & TAXATION

Hearing on LGU and Landbank Partnership  IRA

Noong September 29 sa dating Negosyo Center, isinagawa ang isang Committee Hearing na pinamunuan ng Sangguniang Bayan Committee Chairman on Rules, Laws and Ordinance, Finance, Budget, and Appropriations and Ways and Means na si Councilor Amory Junio kasama si Councilor Philip Dumalanta at SB Secretary Joel Camacho tungkol sa panibagong proposed ordinance ukol sa partnership ng LGU sa Landbank of the Philippines bilang official depository bank para sa Internal Revenue Allotment (IRA) ng Bayambang. Ang Committee Hearing ay dinaluhan nina Municipal Administrator, Atty. Raymundo Bautista Jr., mga Finance Cluster department heads ng LGU, at mga kinatawan ng Landbank.

Letter re. Disposition of 67-Hectare Bani/Bical Norte Property

Noong September 29, nagbigay ang Assessor's Office ng liham sa mga apektadong occupants ng 67-hectare property sa Barangay Bani at Bical Norte. Sa liham ay ipinaalam ni Municipal Assessor Annie de Leon ang kanilang intensiyon na magsagawa ng appraisal ng mga residential property for taxation purposes. Ang lupain ay nakatakda para sa disposition sa pamamagitan ng pag-transfer ng titulo sa mga occupant sa oras na sila ay pumayag na bilhin ang loteng kinatitirikan ng kanilang tirahan. May mahigit 400 na kabahayan ang nabigyan ng liham.

Assessor's Office Goes to Sapang

Noong October 28, nagtungo ang Assessor's Office sa Sapang Barangay Hall at Covered Court upang magsagawa ng Educational Tax Campaign para sa mga residente at Appraisal of Commercial Establishments sa lugar. Sila ay namahagi rin ng Owner's Copy ng Tax Declaration ng mga residente doon.

HEALTH

Health Workers, Walang Tigil sa Serbisyo

Kahit Sabado o Linggo ay patuloy ang mga health workers ng RHU sa pag-duty upang ma-assess ang mga incoming returnees mula sa iba't-ibang rehiyon upang patuloy na maprotektahan ang mga Bayambangueños mula sa nakamamatay na virus. 

Fresh Fruits para sa Na-Quarantine na Paslit

Kada linggo ay namimigay ang Nutrition Office, sa tulong ng MDRRMO, ng mga prutas para sa mga batang nasa quarantine facility sa kasalukuyan. Ayon sa Nutrition Office, kailangan ng mga naturang kabataan ang bitamina at mineral mula sa sariwang prutas upang manatiling malusog at maiwasan ang vitamin deficiency habang nakaquarantine.

IEC on MR-OP Vaccination

Noong October 5-7 at October 12, nagbigay ang RHU I at II, kasama ang DOH, ng isang orientation sa Wawa Covered Court, Carungay Covered Court, at Balon Bayambang Events Center para sa mga kapitan at barangay health workers ukol sa nalalapit na measles, rubella at polio Supplemental Immunization Activity ng DOH. Isasagawa ang nasabing mass vaccination para sa mga 0-59 month-old na bata sa kani-kanilang barangay health center mula October 26 hanggang November 25, 2020.

IEC ng RHU 1 sa Duera

Noong October 19, nakipagdayalogo ang RHU 1 sa mga taga-Purok 3 ng Brgy. Duera kung saan may napaulat na dalawang kaso ng dengue. Doon ay nagsagawa ng information campaign ukol sa dengue, at isinama na rin ang ukol sa COVID-19 update, E.O. 54 at 55, rabies, at ang malawakang measles, rubella, at oral polio vaccine supplemental immunization activity simula October 26.

Fogging sa Duera 

Muling ininspeksyon ng RHU I ang Purok 3 sa Brgy. Duera kung saan may napaulat na kaso ng dengue kamakailan. Mas malawakang paglilinis ang isinagawa doon, kasama na ang fogging operation. Idiniin ng mga health inspectors sa mga residente ang kahalagahan ng "4 o'clock habit" sa komunidad. Nagpayo din sila na kailangang regular na imonitor ang purok sa para kalinisan, pagpuksa sa maaaring gawing pugad ng lamok, at maayos na pagtatapon ng basura.

Mass Topical Fluoride Application, Nagpatuloy

Nagpatuloy ang massive topical fluoride application para sa mga kabataan sa iba't-ibang barangay. Sa catchment area ng RHU 1, nakapagtala ng 1,636 beneficiaries sa aktibidad na ito.

"Chikiting Ligtas sa Rubella, Polio, at Tigdas"

Noong October 26 sa Events Center, pinangunahan ni Vice Mayor Raul Sabangan at mga Municipal Councilors ang massive Supplemental Immunization Activity ng DOH laban sa rubella, polio at tigdas. Sumama din upang magpatak ng bakuna ang mga Municipal Councilors bilang pagsuporta sa programa. Inilunsad naman ng RHU 2 ang nasabing programa sa Brgy. Hermoza kasama ang mga myembro ng Rotary Club of Bayambang, na tumulong at namahagi ng libreng pananghalian, face mask at face shield.

UNICEF Consultants Monitor MR-OPV SIA

Noong October 29, nagcourtesy call kay Mayor Quiambao at Dra. Paz Vallo ang mga consultant mula sa UNICEF at nagmonitor ng implementasyon ng massive Supplemental Immunization Activity sa Bayambang. Tinignan ng mga bisita kung paano naging matagumpay ang proyekto ng dahil sa kooperasyon, koordinasyon, at suporta, lalo na ng alkalde ng bayan. Ang grupo ay nagtungo rin sa Brgy. Sapang upang pag-aralan ang naging istratehiya ni Punong Barangay Vicente de Leon upang ang lahat ng magulang sa lugar ay magpabakuna ng kanilang mga anak.

EDUCATION

BPRAT, Nakipagpulong sa Tanolong ukol sa Community-Based Distant Learning Program Nito

Noong October 9, nagtungo ang Bayambang Poverty Reduction Action Team sa Brgy. Tanolong upang makipagpulong sa Tanlong at Inanlorenza officials kasama ang mga opisyal at guro ng Tanolong National High School ukol sa nakatakdang launching ng Bayambang Community-Based Distant Learning Enhancement Program nito sa October 26. Sa miting ay plinantsa ang mga detalye ng launching ng nasabing programa sa Brgy. Inanlorenza Covered Court, na siyang napiling pnakamainam at pinakamalapit na venue para sa aktibidad.

Face-to-Face Learning sa Gitna ng Pandemya

Personal na inilunsad ni Mayor Cezar Quiambao ang Community-Based Distant Learning Enhancement Program sa Brgy. Inanlorenza Covered Court noong October 27. Ito ay dinaluhan ng halos 200 na mag-aaaral sa Tanolong sa Inanlorenza. Ang programa ay dagdag-tulong ng LGU sa DepEd upang magkaroon ng ng face-to-face learning na may social distancing sa panahon ng pandemya. Naroon bilang pagsuporta sina Vice Mayor Raul Sabangan, Councilor Mylvin Junio, Dra. Paz Vallo, Bayambang Public Schools District Supervisors, Tanolong at Inanlorenza Barangay Captains, at ang organizer BPRAT na nag-organisa ng launching sa direksyon ni BPRAT head Rafael Saygo.

PEACE AND ORDER & PUBLIC SAFETY

Traffic Management Council Meeting

Noong October 28 ay pinulong ni Mayor Quiambao ang Traffic Management Council (TMC) sa Balon Bayambang Events Center upang patuloy na pagtuunan ang mga hakbangin para maibsan ang trapiko sa bayan ng Bayambang. Dito ay pinag-usapan ang paglunsad ng limang class 3 modernized PUVs na may rutang Bayambang-Dagupan via Malasiqui at ang pangangailangan nito ng sapat na parking space. Kaugnay nito ay natalakay ng Council ang planong Central Terminal sa PSU-Bayambang Campus.

"Cascading of KaSimbaYanan" Program ng PNP

Sa ngalan ni Mayor Quiambao ay dumalo si Vice-Mayor Raul Sabangan sa "Cascading of KaSimbaYanan" Program ng PNP noong October 14 sa Events Center. Layunin ng KaSimbaYanan o Kapulisan, Simbahan, at Pamayanan Tungo sa Kaunlaran program na mas lalo pang mapaigting ang ugnayan ng kapulisan sa mga simbahan at kanya-kanyang deboto nito upang makatulong sa moral recovery program ng kapulisan at pati na rin ng buong pamayanan. Naroon siyempre ang hepe ng PNP-Bayambang, PLtCol Norman Florentino, kasama ang personnel mula sa Provincial Office, at imbitado naman ang iba't-ibang religious leaders, mga Punong Barangay, at CVOs.

UNDAS 2020

Nagsasanib-pwersa ng MDRRMO, POSO, PNP, BFP, RHU, DOH, at force multipliers (Barangay Peacekeeping Action Teams, Xtreme Riders) para siguraduhing maayos ang scheduled na pagbisita ng mamamayan kada barangay sa mga sementeryo sa ating bayan. Naging mahigpit ang pagbabantay upang maobserba ang mga minimum health protocols at safety standards at maging matiwasay ang paggunita ng Undas.

TOURISM, CULTURE & ARTS

Tulung-Tulong para sa SVFPP Reopening

Noong October 6, nagtulung-tulong ang iba't-ibang opisina at grupo upang linisin ang St. Vincent Ferrer Prayer Park para sa muling pagbubukas nito. Kabilang sa mga tumulong sa pamunuan ng St. Vincent Ferrer Prayer Park ay ang Tourism Office, Solid Waste, Bureau of Fire Protection, Rural Health Unit, MDRRMO, at Kasama Kita sa Barangay Foundation. 

SVFPP Reopening

Matapos ang pitong buwan, muling binuksan ang Saint Vincent Ferrer Prayer Park noong October 8 para sa mga deboto at turista, ngunit ito ay limitado muna sa mga kababayan natin sa probinsya ng Pangasinan. Ang lahat ng bibista ay pinapakiusapan na istriktong obserbahan ang lahat ng public health protocols upang mapanatiling ligtas ang Prayer Park sa nakakahawang sakit.

Search for the Bayambang's Oldest Document  

Noong October 30, nagsagawa ang Museum Office sa pamumuno ni Museum Consultant Gloria de Vera-Valenzuela ng “Search for the Oldest Document in Bayambang” bilang parte ng  pagdiriwang sa buwan ng Oktubre ng Museums and Galleries Month sa temang, “Engaging Exhibitions for Emerging Generations.” Sa pakulong ito ay nanalo ang isang entry na mga resibo ng amilyar mula pa sa taong 1909. 

SPORTS

AGRICULTURAL MODERNIZATION

DA Palay Donation

Muling nakatanggap ang MAO ng inbred rice seeds mula sa Department of Agriculture para sa Rice Competitiveness Enhancement Program nito. May 481,200 kilo ng high-quality hybrid palay ang nakatakdang ipamahagi sa mga kasaping rice farmers para sa kanilang dry-season farming.

Meeting on Langiran Lake

Nakipagpulong si MAO OIC Zyra Orpiano sa mga opisyales ng Brgy. Langiran ukol sa estado ng mga floating fish cages sa Langiran Lake. Kasama sa pulong si Ecological Solid Waste Management head Eduardo Angeles Jr. para pag-aralan ang posibilidad ng pagproseso sa mga tumubong water lily sa lawa upang gawing organic material.

Field Monitoring Day

Noong September 29, ang mga assigned area technicians ng Agriculture Office sa District 6 ay nag-conduct ng field monitoring ng fish cages sa Langiran Lake at mga sakahan sa Tococ East at Macayocayo. Ang team ay kumalap rin ng datos ukol sa cropping pattern ng mga farmers sa mga naturang barangay.

RiceBIS Update, 9.30.2020

Noong September 29-30, ang mga assigned area technicians ng Agriculture Office sa District 1 ay nag-assist kasama ang PhilRice staff na nakabase sa Bayambang upang iprepara ang sakahan sa Brgy. San Vicente para sa Participatory Technology Demo (PTD) sa pamamagitan ng farmer-cooperator na si Leonardo Velasco para sa rice production sa ilalim ng RiceBIS program ng PhilRice.

Massive Anti-Rabies Vaccination at Brgy. Bani

Sa pinakahuling massive anti-rabies vaccination sa Brgy. Bani ni Municipal Veterinarian, Dr. Joselito Rosario, nakapagtala ang Agriculture Office ng 122 na aso at 4 na pusa na alaga ng 73 na indibidwal ang nabakunahan.

RiceBIS, Nasa Farmers Field School Stage Na

Nasa Farmers Field School (FFS) stage na ang RiceBIS program ng DA-PhilRice sa Bayambang. Layon ng FFS na magbigay ng makabagong kaalaman sa mga lokal na magsasaka na sumama sa naturang programa. Ginanap noong October 7 sa Brgy. Wawa Covered Court ang Day 1, at ang ikalawang klase sa sumunod na araw ay ginanap sa Brgy. Warding Covered Court.

Cash-for-Work ng BFAR

Noong October 9, sumali sa isang clean-up drive at tree planting activity sa gilid ng Agno River sa Brgy. Warding ang 11 na mangingisda na nag-apply para sa cash-for-work assistance program ng Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) ng Department of Agriculture. Sila ay inasistehan ng Municipal Agriculture Office staff, na siyang nag-supply ng mga puno ng guyabano para sa tree-planting activity. Ang mga partisipante ay mga fisherfolk na dati nang kasali sa "Balik Sigla sa Ilog at Lawa" project ng BFAR.

Cattle Monitoring and Treatment

Patuloy ang pagmonitor ni Municipal Veterinarian, Dr. Joselito Rosario, sa mga alagang baka na inaward ng Department of Agriculture sa mga naapektuhan ng ASF. Lumibot sa Brgy. Inirangan, Tatarac at Apalen ang team ni Dr. Rosario upang icheck ang kalusugan ng mga baka, mag-inject ng vitamins, at gamutin ang mga natagpuang may karamdaman.

Palay Distribution under DA-RCEF

Isa na namang distribusyon ng palay ang isinagawa ng Agriculture Office noong October 13, at ang unang bugso ng pamamahagi ay ginanap sa mga barangay ng Alinggan, Dusoc, Pantol, at Tanolong. Ang mga sako ng palay ay alokasyon ng Department of Agriculture para sa Bayambang sa ilalim ng Rice Competitiveness Enhancement Fund nito.

Briefing on Corn Seeds Assistance Program

Noong October 13, nagsagawa ang Municipal Agriculture Office ng Orientation/Briefing on the Guidelines on Corn Seeds Assistance Program ng DA-Region 1 at nagdaos ng eleksyon ng Corn Cluster Officers para sa District 7, kung saan karamihan ay corn farmers. Ang corn assistance project na ito ng DA ay isang “Plant Now, Pay Later” scheme, kung saan nakatakdang ibalik ng mga corn farmers ang pondo upang umikot ito sa mga kapwa corn farmers.

Corn Seeds mula DA-RFO-1, Dumating Na

Noong October 26, tinanggap ng Municipal Agriculture Office ang 254 bags ng Asian Hybrid Yellow Corn mula sa Department of Agriculture-Regional Field Office 1 kaugnay ng Corn Seeds Assistance Program ng DA sa District 7. Ang corn seeds – na sapat para sa 127 ektaryang sakahan – ay para sa mga corn farmers na nagnais maka-avail sa programa base sa pre-masterlisting ng DA. Ang mga ito ay ipinamahagi sa mga magsasaka noong October 27 sa Amanperez Barangay Hall.

Agricultural Suppliers Meeting

Noong October 28, pinulong nina Mayor Cezar Quiambao, Agriculture Office, at BPRAT ang lahat ng may-ari ng agriculture supply stores sa Bayambang upang maging ka-partner ng mga magsasaka pagdating sa maayos na pag-supply ng mga farm inputs sa tamang presyo. Ito ay bilang pagsuporta na rin sa kanila ng LGU bilang mga local entrepreneurs.

Landowners Meeting

Noong October 29, pinulong naman ang mga may-ari ng lupa na balak patayuan ng mga warehouses sa walong farming districts. Dito ay tinalakay ang mga iba't-ibang opsyon kung paano makikinabang ang mga landowners sa proyekto.

ECONOMIC DEVELOPMENT

Economic Cluster Meeting

Noong October 22, pinulong ni Mayor Cezar Quiambao sa Balon Bayambang Events Center ang Economic Cluster ng LGU, kasama ang Sangguniang Bayan  Trade and Industry Committee heads. Tinalakay dito ng mga council chairpersons ang kanilang accomplishment report para sa July to September 2020 pati na ang mga programs, projects, at activities sa 4th quarter ng 2020. Tinalakay din dito ang Local Investments and Incentives Code at ang “Guidelines on the Formulation of Municipal Agricultural and Fishery Mechanization Plans.”

Bayambang Commercial Strip, Nagbukas Na

Noong October 1, nagbukas na ang Bayambang Commercial Strip matapos magbalik sa operasyon ang mga stall owners na dating umuukopa sa L-Building ng Public Market. Ayon sa Special Economic Enterprise, natapos na ang kontrata ng mga stall owners sa L-Building at bilang konsiderasyon sa kanila, sila ay binigyan ng reservation sa Commercial Strip  nang mayroong right to first refusal. Samantala, kasalukuyang ginigiba ang L-Building upang magbigay-daan sa isang parking lot at makatulong i-decongest ang sentro ng bayan lalo na sa paligid ng Munisipyo at Balon Bayambang Events Center.

Pre-Registration Seminar para sa 3 Proposed Co-ops

Patuloy ang pagpupunyagi ng Municipal Cooperative Development Office (MCDO) sa pagpapalaganap sa kooperatiba bilang instrumento sa pagsugpo sa kahirapan.

Ang MCDO ay nagconduct ng Pre-Registration Seminar sa Zone VII noong Oktubre 25 para sa proposed Radiant Dragon Gran Society Consumers Cooperative, sa Brgy. San Vicente noong Oktubre 29 para sa proposed San Vicente Business Trading and Owners Consumers Cooperative, at sa Brgy. Asin sa Oktubre 30 para sa mungkahing Bgry. Asin Women's Agriculture Cooperative. 

Kasama sa paglilibot ni Albert Lapurga at MCDO staff si Sheryl Lou M. Fabia, CDSII, ng Cooperative Development Authority-Dagupan.

INFRASTRUCTURE DEVELOPMENT

Tuluy-tuloy ang ang mgainfrastructure projects ni Mayor Quiambao sa ahat ng barangay upang kahit saang dako ng Bayambang ay walang naiiwan sa pag-unlad.

Drainage System Rehabilitation in Quezon Blvd., Zone 1

Drainage System in Wawa

Drainage System in Zone IV

Barangay Hall in Buenlag 2nd

Barangay Hall in Bani

Access Road in Zone VII

Barangay Hall in Beleng

Barangay Hall in Tanolong

Barangay Hall in Maigpa

Barangay Hall in Ligue

Barangay Hall in Zone III

Barangay Hall in Ataynan

Barangay Hall Extension in Amanperez

Barangay Hall in Warding

Covered Court in Bongato East

Completed – Ataynan Dike Access Road

Completed – Mangayao Access Road under 2019 DILG Performance Challenge Fund

Completed - Access Road in Zone VII

Ribbon-Cutting Ceremony  sa Barangay Hall ng Amancosiling Norte

Noong October 16, pinangunahan ni Vice Mayor Raul Sabangan at Councilor Amory Junio ang isang ribbon-cutting ceremony para sa Barangay Hall ng Amancosiling Norte. Naroon si Punong Barangay Almario Ventura at mga barangay officials sa pagpapasinaya ng kanilang bagong Barangay Hall.

ENVIRONMENTAL PROTECTION

MRF, "Very Good" at “Compliant”

Noong October 14, bumisita sa ating Materials Recovery Facility sa Brgy. Dusoc ang Environmental Management Officer na si Philip Matthew Licop ng DENR-Environmental Management Bureau-Region 1 upang magmonitor at magvalidate sa pasilidad kung ito ay compliant at functional. Nakatanggap ng "Very Good" at “Compliant” rating ang Bayambang MRF matapos makitang kumpleto ang lahat ng records nito at maayos ang lahat ng sulok ng pasilidad.

P200K DENR Grant para sa Toxic Waste Containment

Noong October 20, tinanggap ng Ecological Solid Waste Management Office ang P200,000 MRF Fund Assistance mula sa DENR Region 1 sa San Fernando City, La Union. Gagamitin ang pondo sa pagpapagawa ng temporary containment area para sa toxic o hazardous waste. Ang apat na lungsod at dalawang munisipyo lamang sa Pangasinan ang naging benepisyaryo sa buong probinsya matapos makapag-comply ang mga ito sa requirements ng DENR. 

DISASTER RESILIENCY

- ANTI-COVID RESPONSE

Libreng Face Masks at Face Shields

As of September 2020, sa tulong ng Team Quiambao-Sabangan, libu-libong face mask at face shield na ang naipamahagi ng MDRRMO. Nauna nilang binigyan -- kasama ng alcohol at disinfectant solution -- ang lahat ng frontliners: LGU employees, pati na rin ang mga kawani ng PNP, BFP, DILG at iba pang national offices. Binigyan din ang lahat ng barangay officials, kabilang na ang mga tanod, BHWs, day care workers, at nutrition scholars ng 77 barangays.Binigyan din ng MDRRMO ang lahat ng market vendors, mga taga-ANCOP Ville at mahigit 6,000 na kasapi sa 4Ps, at pati na rin ang lahat ng nahuli na walang face shield at face mask. Bukod pa rito ay namigay din ang MDRRMO ng kumpletong standard PPE para sa lahat ng frontliners na naka-assign sa mga COVID-19-positive na pasyente.

Public School Decontamination

Bilang paghahanda sa nalalapit na pasukan sa October 5, nagsagawa ng decontamination ang MDRRMC kasama ng BFP sa mga pampublikong eskwelahan ng Bayambang. Ito ay upang masiguro ang kaligtasan ng ating mga guro papasok at mga magulang ng mga mag-aaral na siyang kukuha ng learning modules.

Decontamination of Isolation Facilities

Atin ding dinecontaminate ng ilang beses ang mga isolation facilities sa pagtutulungan ng MDRRMC at BFP. Buong araw ang ginawang paglilinis kabilang na ang pagbomba sa mga palikuran at kanal ng mga evacuation center.

Decontamination of Public Market

Nagpatuloy naman ang Office of Special Economic Enterprise sa kanilang regular na disinfection at clean-up drive sa ating Public Market upang siguraduhin naman ang kaligtasan ng ating mga mamimili.

Poultry Supply Owner, Namigay ng mga Manok sa Brgy. Hermoza

Nasa 642 na buhay na manok ang ipinamahagi ng poultry supply owner na si Jun-Jun Camorongan Lomboy sa kanyang mga kababayan sa Brgy. Hermoza. Ito ay paraan niya upang makatulong sa kanyang mga ka-barangay, lalo na sa mga lubos na naapektuhan ang kabuhayan ngayong may kinakaharap na pandemya.

PCL-Pangasinan Donates Face Shields and Bond Paper

Noong October 9, nagdonate ang Philippine Councilors League-Pangasinan Chapter sa pamumuno ni PCL-Pangasinan Federation President, Councilor Sheila Marie S. Perez, ng 100 piraso ng face shield at 25 reams ng coupon bond sa Office of the Mayor. Ito ay bilang parte ng kanilang Brigada Eskwela 2020 drive. Malugod na tinanggap ang donasyon nina Councilor Philip Dumalanta at Municipal Administrator, Atty. Raymundo B. Bautista Jr.

Agno River Rehab Project Monitoring

Noong Setyembre ay nag-umpisa ang MDRRMO sa pagmonitor ng sinimulang Agno River Rehabilitation Project sa kooperasyon ng CSFirst Green AID Inc. Sa kanilang pagbisita sa Brgy. Wawa at Amancosiling Norte kamakailan, kanilang kinumusta ang kalagayan ng mga itinamin na punong kawayan kasama ang mga naka-assign na caretakers ng proyekto sa lugar.

MDRRMO, Isinaayos ang SG1 Isolation Facility

Noong nakaraang linggo ay naging abala ang MDRRMO sa malawakang renovation work sa San Gabriel 1st Community Isolation Facility. Sila ay naglinis, nagdisinfect, nagpintura, nag-ayos ng electrical wiring, at nagkumpuni ng nasirang bakod ng pasilidad. Sila rin ay nanguha ng mga seedlings ng sa Municipal Nursery upang itanim ang mga ito roon.

Distribution of Free Food in Isolation Facilities

Samantala, patuloy ang kanilang pamamahagi ng libreng pagkain at tubig tatlong beses kada araw sa mga nakaquarantine sa mga community isolation facilities ng LGU.

Vehicular Extrication Training

Noong September 16 at 17, nagsagawa ng libreng Vehicular Training para sa Bayambang DRRM rescuers ang EPP Fire Safety and Rescue Equipment sa MDRRMO Conference Room. Sa training ay tinuruan ang mga rescuers ng tamang paggamit ng biniling rescue equipment at kung paano ang tamang pagresponde kapag may vehicular accidents.

Paghahanda para sa Bagyong Rolly

Ang Bayambang MDRRMC ay puspusan ang paghahanda sa pamamagitan ng pagpupulong, tuluy-tuloy na pagmonitor sa lebel ng Agno River, pagpeprepara ng mga rescue equipment, at paglilinis sa mga evacuation centers. 

Saturday, October 24, 2020

Looking Back: From Palmeras to Pothos -- A history of fickleness in local choices of ornamental plants

The world of gardening is just like the world of fashion: taste and preferences come and go.

In the '70s, when we were living in the center of town, my mother’s plant collection was typical of the neighborhood. She had the usual pampasuerte or ‘lucky plants’ on the second floor terrace – palmeras and la suertes all neatly lined up in clay planters, evergeen and totally low-maintenance, which was perfect because she was a busy housewife tending a store.

Later on, when our family moved to the edge of the town proper, competing for her attention while puttering around were the so-called San Francisco shrubs lined up to flaunt their amazingly variegated beauty. She also had creepers called manaog ka sa ilog, water plant, and cadena de amor. If only those plants could "sashay down the catwalk," as fashion journalists would put it, for each was beautiful in its own right.

The neighbors, of course, had the same, plus an impressive variety of gumamelas and santans. There were red, yellow, orange, and sometimes, pink and white varieties of gumamela, plus single or double-petaled ones besides, while there were red, crimson, yellow, orange, and sometimes, pink santans.

In the latter part of the decade, parading and preening at the front yard of townsfolk were zinnias, bachelor’s button, bandera hispaniolas, marigold, chichirica, miniature Chinese bamboo…

Come March, during school graduations, imported botanicals would arrive in town, although only as disembodied flowers and leaves. The preferred flower tucked on shirt lapels was dahlia on a bed of baby’s breath or fragrant cypress leaves. Others would wear a garland of everlasting flowers. I know at least one neighbor who successfully grew one lone dahlia plant, but in general, this flower and the others came all the way from Baguio City. 

Then as now, Valentine’s Day was the same affair of red roses. Roses are difficult to grow, but there were those with the proverbial green thumb, who managed to have a collection right on their front lawn -- red, pink, white, miniature varieties. I've always wondered what their secret was.

Since we're at it, the preferred flowers for the dead were the kalachuchi and palong-palong, which one could pick from somebody's yard.

In the public plaza, there were cypress trees and clumps of flowering kantutay, locally called bangbangsit (Ilocano word for stinky), but whose florets come in various colors per head. In the time of Mayor Leo de Vera, Councilor Gerry de Vera ordered the planting of the bayambang or culibangbang tree from which the town got its name, but sadly it is no longer in sight around the vicinity of the town proper even when this single species is at the heart of its identity. Another culibangbang tree species, however, with its pink orchid-like blooms, could be easily found growing wild in the barrios like Bani, but this variety is said to be an introduced species. (Bayambang, though, used to be called Malunguey or Balunguey, but its meaning remains a mystery.) Fire trees and yellow candle trees gave sprays of bold colors, making even the dullest corners bright and look special. 

Towards the '80s, there came a time when everyone seemed to be into Vietnam rose, to the detriment of old favorites, as though they turned ugly in the eyes of their masters overnight.

Then there was a time when Doña Aurora plants were all the rage. 

The moneyed ones also had stuff brought in from Baguio: yellow candle and other species I could not name at the moment.

In the ‘90s, one wondered why, but suddenly there were tinik ni Kristo everywhere one looked. 

There were already other succulents then aside from these novel prickly flowering species, which of course came in varieties as well: little cactus varieties and giant cacti with pricks so big they were covered with whole eggshells maybe as décor or maybe to prevent injury. Katakataka (kalanchoe) was also popular. But no one bothered about the scientific names of these species yet, except perhaps the biology students.

The hard-core gardeners tended orchids.

Then the desert rose and the ZZ plant came, and everyone seemed to have followed suit after someone introduced these. Both plants were quite indestructible and required no tender love and care from their owners.

How each plant became popular – and how it waned on the radar – are wrapped in mystery. Today, there are some plants that are altogether missing from the garden, as though they have been discarded like yesterday's outmoded clothing: sampaguita, camia, rosal, dama de noche, ylang ylang, adelfa, bangka-bangkaan, to name just a few. 

In this day and age of plantitos and plantitas, the most popular appear to be the once-ignored senseverias or snake plant varieties and the pothos varieties because they reportedly clear the air of toxins. There is, of course, a host of new cactus species, with eye-popping geometric designs, the aglaonema 'series', and a host of exotics we’ve never seen before, with curious 'accents' and  'accessories' as appendages. Today, the San Francisco shrubs are now referred to as crotons. 

Oscar Wilde defined fashion – with his usual overdose of sarcasm – as "a never-ending parade of ugliness." On the other hand, gardening, we could say in all seriousness, is a never-ending parade of pulchritude. In these cloistered times when people find solace in restoring pockets of the Eden that was suddenly snatched away by the pandemic, there's no telling which bevy of beauties will turn out to be the next flavor of the month, or apple of the eye, of local gardeners. 

With the endless variety of 'materials,' color, size, shape, geometry, and 'architecture,' the gardener is constantly bombarded with beauty in all its splendor: original, inventive, creative. The seemingly trivial gardening hobby then emerges as something else: it speaks of an unseen fashion show director that has a great design and 'fashion sense,' unfailingly dazzling in his surprises, or to steal from the stylish novelist Umberto Eco himself, a marvelous "capacity for invention."