Thursday, August 27, 2020

Atapis: The Pangasinenses' Many Words for Crazy

 

LIST: Atapis: Pangasinan words for crazy

 

Among the Pangasinenses, the number of colloquial terms for the word 'crazy' is simply phenomenal, if not out of this world, with some words even having variants. I wonder why. 

 

1.         abalang so nonot to, abalang so kanonotan to

 

2.         abetelay utek to (his brain caught some chills) 

 

3.         abetelay muling to (his forehead caught some chills) 


abigot (San Fabian)

 

4.         abulok so ulo to (his head rotted)

 

5.         aburingkitis

 

6.         aburis

 

7.         adaplisan (got slightly hit), nandaplis

 

8.         aderal so ulo to (his head got damaged)

 

9.         aga napamintuan so ibabaga to

 

10.      agetaget

 

11.      agto ni awali'y mundo

 

12.      aguret

 

13.      akagsiw

 akalog so ulo to


14.      akanat

 

15.      aketket na duweg (bitten by a carabao)

 

16.      akotitkotit

 

17.      akublas?

 

18.      akudyas

 

19.      akustil, nankustil

 

20.      alaok so ibabaga to

 

21.      alamatan, wala'y lamat na ulo to (his head got a crack)

 

22.      alimmoreng

 

23.      alintaweng

 

24.      alinturang

 

25.      alipeng

 

26.      ambagel 

 

27.      ambagtit

 

28.      ambasit, nanbasit, basit, nambasit 

 

29.      ambelat so sasakbaten to (he's carrying a heavy load)

 

30.      ambreng


31.      anggapoy kalakal to

 

32.      angkampis, nankampis

 

33.      angkesay, kesay-kesay, nankesay (Alaminos?)

 

34.      apataa'y lurem (nahagip ng ulap, got hit by a cloud) (Dagupan)

 

35.      apisit (squished), naksit

 

36.      arageman so utek to (his brain has got blown by the wind) 

 

37.      asaplian

 

38.      aselepan (possessed)

 

39.      asibok (puffed up)

 

40.      asibukan na mauges a dagem (got blown upon by a bad wind)

 

41.      asipeg (nahagip, got bumped)

 

42.      ataknik

 

43.      atapaaw

 

44.      atapis, nantapis, di tapis 

 

45.      atekepay lurem

 

46.      atetewe

 

47.      atikong

 

48.      atipos, atipus

 

49.      atiris, nantiris 

 

50.      atiwel, atiwel ya singa aso, singa ason nantiwel (like a rabid dog), nantiwel 

 

51.      atorik, aturit

 

52.      awaweng, wawaweng

 

53.      awegweg 

 

54.      awelwel 

 

55.      awengweng

 

56.      bagtit (also Ilocano)

 

57.      baleg so bulan, ombabaleg so bulan

 

58.      bankeleng

 

59.      bantiwel

 

60.      bantokaling

 

61.      bayakew

 

62.      bobolanen, bubulanen, bulan-bulanen

 

63.      bulatis

 

64.      de bulan

 

65.      di katit, nankatit, walay katit to (Bayambang) 

 

66.      di latlata, nanlatlata 

 

67.      di saltik 

 

68.      di galing, wala'y galing-galing to (has magical powers?)

 

69.      dugong

 

70.      gilit-gilit

 

71.      inyanak nen sulaw/tulaw

 

72.      kalawakaw

 

73.      kangaw

 

74.      karis

 

75.      katok, akatok, nangkatok, nankatok 

 

76.      kinmaro

 

77.      klaret

 

78.      kulang-kulang (is lacking), akulangan

 

79.      kulang na binting, diya'd piso kulang na binting (lacks 25 centavos)

 

80.      kulang na bulan (lacks some months)

 

81.      kulang na kwerdas

 

82.      kulang na pesetas

 

83.      kulang na tinggal

 

84.      kulang na tornilyo

 

85.      kutagong

 

86.      kutapling - singa inanid sirom, makulyapis, kulang na kalakal

 

87.      kuwalis, kualis

 

88.      kuwareg

 

89.      kuwating, nankuwating 

 

90.      kuwatit, nankuwatit 

 

91.      linmukak so tornilyo to (lumuwag ang turnilyo, has loose screws) 

 

92.      lokloko, loko-loko

 

93.      Lucas (para'd say laki ya aderal so ulo to)

 

94.      Lukring, Lucresia (para'd bii ya aderal so ulo to)

 

95.      makakaimis ya singa bakes (seems smiling like a monkey)

 

96.      mamarlang

 

97.      masagana 99

 

98.      minsay

 naaliweg


99.      naambaling so ulo to

 

100.  naapunan (possessed), inapunan

 

101.  nagtelan, nagtela'y utek to (his brain turned cold)

 

102.  naksit (squished)

 

103.  nandaiset, wala'y daiset to (has a little something) 

 

104.  nan-F (slang, with F meaning few) (Bayambang)

 

105.  nangkatiw

 

106.  nankalting, akaltingan

 

107.  nankampis, angkampis

 

108.  nankupat 

 

109.  nankuriring, wala'y kring-kring

 

110.  wala'y kuliling, nankuliling, nankililing, nantililing, nankularing 

 

111.  nankularet

 

112.  nankutas, akutas

 

113.  nanlaring

 

114.  nanlaris

 

115.  nipatog ed barko

 

116.  nipatog ed bulan, apatogan na bulan (got bumped at/by the moon)

 

117.  nipatog ed lurem

 

118.  nansagpit na alasas (Bayambang)

 

119.  nipasentek

 

120.  onsasalagasag 

 

121.  onsisige

 

122.  paratangtang, paratagtag

 

123.  simmalagasag 

 

124.  sulok-sulok

 

125.  tawel

 

126.  taweng

 

127.  tedte 

 

128.  tegtele

 

129.  terenggoy

 

130.  terenta y cingco

 

131.  tinmelek

 

132.  tinmerak lay katiresan to

 

133.  tinmikyab so kanonotan to

 

134.  tulao

 

135.  wala'y banting to (has a bell)

walay eng-eng to 


136.  wala'y kudyas, di kudyas

 

137.  wala'y kulang-kulang to

 

138.  wala'y pisisigeen to

 

139.  wala'y sagar (may sayad, has ___?) 

 

140.  wala'y sarili to'n mundo

 

141.  wangel

 

 

Sources: Resty Odon, Vernaliza Ferrer, Ismael Malicdem Jr., Peter Caragan, Melchor Orpilla, Santiago Villafania, Joey Ferrer, John Quinto, Clarita F. Tagab, Iluminada Junio, What's Up Dagupan (FB page), Sylvester Quintos, Efren Abulencia, Virginia Jasmin Pasalo, Pangasinan Natan, Sara'y Taga-Pangasinan FB page, Clarita F. Tagab, et al.

 

 

No comments:

Post a Comment