Sunday, June 15, 2025

Wilderness within Reach

 Wilderness within Reach


(Every single day in my backyard is mini-ecotourism day.)


Although I have spent a sizeable part of my growing up years in the big city, I am blessed to have spent a great deal of it too in its total opposite: a bucolic setting like my humble place. The thing I appreciate the most about provincial life is the luxury of doing nothing in the backyard and watching nature's little untold wonders unfold right before my eyes. Without all the hassles of getting a passport or spending a single cent on travel, this experience has brought me a lot of unbidden moments of encounter with many little creatures I had never set my eyes on before, to say nothing about the sight of constantly changing clouds and sunsets that give a range of breathtaking hues, from pink to orange to mauve. In my backyard, every single day is a mini-ecotourism day.

Here, in this barangay they once called Palandey (mountain) and which was historically described either as a "jungle" or "mountainous area" then eventually converted by the Americans as a military camp, I have experienced being face to face with fireflies at night for the first time in my life. Kulibangbang and madre cacao trees grew wild in abandon, and so did wild shrubs and grasses and herbs considered either as medicinal plants or weeds: kulibetbet (pandakaki), tsaang gubat, viray, amorseko, makahiya...

At night, the silence was routinely pierced by the chorus of kuryat (kuliglig or crickets), together with various croakings of different frogs. Sometimes, the darkness was punctuated by a hissing sound and an ensuing racket that could only come from a bullfrog fending off a snake. But most nights, depending on the season, meant an assortment of creepers and bugs I had, for the life of me, no name for. From antlions to box moths to katydids to dung beetles and praying mantises, I had to do deep research just to find out.

On good days, a lone eagle or some other raptor could be seen hovering in the blue skies above, and flocks of white herons or egrets flying by. The sight of a giant moth or a giant bat was rare, but they did occur now and then.

During the rainy season, it's anybody's guess what wildings from bird droppings would come a-sprouting and greeting us on a clear morning. I've lost count of plants that made a surprise appearance, but among those are wild pipinos or pepinitos, niyog-niyogan, sung-song carabao, and ivy gourd. A few kinds of snails and sometimes a lizard also routinely made an appearance, adding to the biodiversity.

Each encounter with new species is like unmerited grace, treated as someone's gift to me for no reason at all, just because I exist. Each kind has its own innate beauty despite its reason for being mostly unheralded and unappreciated. Whenever I feel tired of being good and doing good, some organism stops me in my tracks, springing a surprise of discovery, offering a grand eyeball of sorts for the first time, and the little encounter easily comes off as a secret blessing that only I know about.

My experience with letting nature surprise me on its own terms was once sparked by a big yellow butterfly that flew skittishly on top of our santol tree. What, to me, was an unusual sighting was followed by another butterfly species, then, another, and another, all in one day while I was occupied with nothing. I don't know what's with the santol tree at the time (maybe it was blooming and fruiting?), but this incident singlehandedly opened my eyes. I had already found it amazing that there was such a variety of ants and spiders and dragonflies and frogs and fungi (including mushrooms) around me, but it turned out that diversity was also an arresting feature of yet another family of beings or, biologically speaking, organisms: the butterflies. Eventually, I was compelled to draw each of what I saw for the first time and came up with about a dozen kinds.

And it didn't stop with butterflies. The next happy incident would involve birds, and this time, the one that first sparked my curiosity was a tiny black bird with a single white spot on each wing that looked like eyes in flight. It was something I had never seen before, and it would take years before I was able to learn that it was a pied bushchat. The little bird was perched on a guava tree at my eye level but wouldn't fly away upon my approach like any wild bird would, so I sensed something was wrong. Indeed, it seemed weak and unable to fly for some reason, so after inspecting it, I left it perched on the branch. Then it was gone. But obviously it left a lasting mark.

It turned out that there were other birds here aside from the so-called maya bird, which I eventually learned to be not even a maya but a Eurasian tree sparrow. Pretty soon, I became cognizant of any new thing manifesting its presence whether by sight or sound, or as a mysterious silhouette in the shades between branches and shadows of the underbrushes. This is how I got to learn about the yellow-vented bulbul, the fantail, the shrike, the martinez (mynah), the long-tailed shrike, the zebra dove, the red turtle dove, the brahminy kite, the kingfishers, the white-eyes, the munias... I became a 'birder' (bird-watching enthusiast) without knowing the term yet... right in my own backyard.

I feel especially celebratory whenever I discover something new on my list of confirmed scientific names. By being a serious birder, I would eventually discover that certain species that I never imagined to be present within my locality would someday come face to face with me: olive-backed sunbirds (now called garden sunbirds), orioles, spiderhunters, bee-eaters, parrot-finches, pied trillers, golden-bellied gerygones, red-keeled flowerpeckers, pygmy flowerpeckers, woodpeckers, kingfishers, swallows, swifts, tailorbirds, starlings, finches... As time went by, the list got longer and longer. I even strongly believe that those were a coucal, an elegant tit, and a malkoha that I spotted or whose unique call I heard around my neighborhood at least once. Each first-time-ever-in-my-life encounter is called, fittingly in the birding community, a "lifer." There is this sense of frustration with every species left unidentified, like it's an unresolved issue deep within. But, yes, each new sighting calls for a moment of self-congratulation.

From the surface, my own humble patch is not much. With the rapidly encroaching urbanization, most of the creatures are gone. The sudden loss of certain species, I noticed, always coincided with the removal of certain vegetations that the missing ones find attractive (such as bamboo groves, citrus, and native flowering and fruiting trees). But with many of the trees still around, it still holds so much life in all its manifold forms awaiting to be discovered if only you have the eyes for it.

To make things clear, I hold no romantic vision of nature. Nature can be such a bitch, even beastly. Let's not kid ourselves. Nature also means rats, mice, shrews, flies, mosquitoes, armyworms, centipedes, scorpions, silverfish, cobras, stinging bees and wasps, molds and mildew, pestilential caterpillars, leafcutters, locusts, mean ants that bite you fiercely, and termites -- which my place has a fair share of. I am a nature-lover, true, but also a nature-hater and -basher, depending on the encounter. Nevertheless, I am grateful that I am not totally detached from nature, and the wisdom of the wilderness is still within my reach.

(This content is 0% AI-generated.)

Wednesday, June 11, 2025

BAYAMBANG, DAPAT ALAM MO! - "Land Grabber" Accusation, Pinabulaanan

 BAYAMBANG, DAPAT ALAM MO!

Noong panahon ng eleksyon, kaliwa’t kanan ang mga tsismis na kesyo land grabber daw sina former Mayor Cezar T. Quiambao at Mayor Niña Jose-Quiambao. Pero teka, Bayambang, dapat alam mo: Ang mga ito ay HINDI TOTOO!

Dapat alam mo na dati pa lamang ay mariin na itong pinabulaanan ng pamilya Jose-Quiambao dahil ang mga ito ay FAKE NEWS! Wala silang inagaw na kahit anong lupain sa Bayambang, lalo na ang lupang kinatitirikan ng BYB Metro sa Brgy. Bani.

Eto ang dapat alam mo, Bayambang. Ito ang katotohanan. Ang 67-ektaryang property na ‘yan ay lehitimong nabili ng kanilang kumpanya, ang AILC, mula sa CAT Realty. Kaya malinaw pa sa araw, hindi ito kinamkam, binili ito nang legal.

Dapat alam mo na sa nasabing 67 hectares, may 20 ektarya kung saan may mga bahay nang nakatayo. HINDI PINAALIS ang mga nakatira roon. Sa halip, sinukat at pinatituluhan pa ang lupa para mabili ito ng mga residente at mapasakanila ang pagmamay-ari.

Dapat alam mo rin na may 12 kabahayan na maaapektuhan ng development. Kaya ang mga residente roon ay inilipat sa mas magandang relocation site kung saan sila ay binigyan ng pagkakataong mabili ang lupa para sila ay maging lehitimong may-ari.

[Insert Mader Sam]

Tingnan niyo nga yan mga, sizt! Inilipat ka na nga sa mas magandang lugar, may pagkakataon ka pang maging legitimate na may-ari nito! Legitimate??? [Reference: Maja Salvador famous meme commercial]

[Exit Mader Sam]

Dapat alam mo rin na sa ngayon, ang natitirang 47 hectares na dinedevelop bilang BYB Metro, ay inaasahang makapagbibigay ng mas maraming trabaho at negosyo. Proyektong makakatulong sa pag-unlad ng ekonomiya ng buong Bayambang.

Kaya Bayambang, ito ang dapat na alam mo at ikinakalat mo: WALANG INAGAW NA LUPA ANG MGA QUIAMBAO. Kung tutuusin, sila pa mismo ang nag-donate ng ilang ektarya ng lupa para lang matuloy ang proyektong BYB Metro.

Ngayong alam mo na at may alam ka na, huwag agad maniniwala sa fake news. Magtanong, magsaliksik, at alamin muna ang buong katotohanan—dahil ang mga ito, Bayambang, ay Dapat Alam Mo!

 

Monday Report - June 16, 2025

 

[INTRO]

NEWSCASTER 1: isang nakaka-good vibes na Monday morning, Bayambang! Ako po si ___.

NEWSCASTER 2: At ako naman po si ____, narito upang ihatid ang mga ulat ng pagkilos tungo sa pagbabago.

NEWSCASTER 1: Mga hakbang tungo sa mas masigla at mas progresibong bayan.

NEWSCASTER 2: Kaya’t samahan ninyo kami sa lingguhang kwentuhan, impormasyon at serbisyong totoo. Dito sa...

SABAY: ...BayambangueNews!

 

1.  Anti-Colorum Drive, Pinaigting

Kamakailan, muling pinaigting ng pamahalaang lokal ang pagsawata sa mga colorum na traysikel sa bayan upang ipairal ang disiplina at pagsunod sa batas, at para maging patas na rin sa lahat, lalo na’t walang-tigil ang reklamo ng mga may-ari ng rehistrado o may prangkisang traysikel. Ang mga nahuling traysikel ay na-impound sa Bayambang Municipal Police Station. Inaabisuhan ang lahat na sumunod sa batas laban sa mga colorum upang iwas abala sa mga motorista at pasahero.

 

2.  Ambulance Drivers, Natuto sa Defensive Driving

Noong June 7, ang Bayambang Public Safety Office ay nagbigay ng isang seminar para sa 20 ambulance drivers ng Munisipyo at iba pang BPSO personnel upang ang mga ito ay matuto ng defensive driving at motor vehicle maintenance, at maging malayo sa disgrasya sa gitna ng pagganap sa kanilang tungkulin. Naging lecturer ang mga kinatawan ng St. Peter Velle Technical Training Center, PNP, at LTO.

 

3.  GSO, Naging Abala sa Pagkumpuni ng mga Pasilidad

Kapag walang pasok, kinukumpuni ng General Services Office staff ang iba't ibang pasilidad ng Munisipyo upang siguraduhing ang mga ito ay parating nasa kundisyon. Kamakailan, kanilang pinalitan ang nabubulok na alulod ng lumang Municipal Hall Building. Kanila ding nilinis ang mga drainage ng mga bubong ng mga gusali sa Municipal Hall Compound. Nagtanim din ang GSO ng mga bougainvillea sa paligid ng auditorium sa plaza at sa Bayambang Central Terminal sa PSU.

 

4.  Paglunsad ng “Discipline Zones” at Iba pang Isyu, Tinalakay sa Pulong

Noong June 9, pinulong nina Mayor Niña Jose-Quiambao at Dr. Cezar Quiambao, ang mga kapitan o Punong Barangay upang talakayin ang paglulunsad ng “Discipline Zones,” na may kasamang mahigpit na pagpapatupad ng truck ban, tamang pamamahala ng paradahan, at parusa sa mga kolorum na sasakyan at mga drayber na walang lisensya. Kabilang din sa mga naging usapin ang ilegal na koneksyon sa kuryente, basura at maruming paligid, edukasyon sa tamang pagtatapon at pag-recycle, tax collection, business permit processing, land grabbing, at property disputes.

 

5.  CDWs, Nagdiwang ng CDW Week

Ang mga Child Development Worker ng Bayambang ay nagdiwang ng Child Development Workers' Week Celebration noong June 9, 10, at 11. Naging parte ng pagdiriwang ang isang 3-day training at orientation tungkol sa magaganap nilang assessment sa darating na school year 2025-2026 at ukol sa operation and guidelines sa pagsisimula ng Infant-Toddler Early Development (ITED) Program para sa 1-2 years old.

 

6.  Operasyon Tanggal Jumper sa mga Barangay, Mahigpit na Ipatutupad!

Isang joint inspection ng mga streetlight ng mga barangay ang isinagawa ng LGU, matapos mapansin ang labis na pagtaas ng bayarin sa kuryente ng Munisipyo para sa mga streetlight ng Poblacion. Lumabas sa imbestigasyon na maraming barangay ang may mga ilegal na koneksyon at jumper sa kanilang mga streetlight post at naka-tap sa mga streetlight ng Poblacion. Dahil dito, nagkaroon ng malawakang disconnection ng mga ilegal na linya. Pananagutan naman ng mga naturang barangay ang kani-kanilang electric consumption.

 

7.  Road Clearing Operations, Muling Pinaigting!

Muling pinaigting ng pamahalaang local ang mga road-clearing operation upang matugunan ang lumalalang problema sa trapiko, lalo na sa Poblacion area. Lalo na ngayong papalapit na ang pagbubukas ng klase, inaasahan ang lingguhang operasyon sa mga pangunahing kalsada upang alisin ang mga ilegal na obstruction gaya ng nakaparadang sasakyan, tindahan sa bangketa, at iba pang sagabal sa maayos na daloy ng trapiko.

 

8.  Libreng Gamit Pang-eskwela, Ipinamigay ni Mayor Niña!

Noong June 10, sinimulan ang pamamahagi ni Mayor Niña Jose-Quimbao ng 17,429 packs ng libreng gamit pang-eskwela sa lahat ng 53 na pampublikong paaralang elementarya gamit ang halagang 2-million pesos mula sa Children's Welfare Fund ng LGU. Bawat pack ay naglalaman ng pad paper para sa mga Grade 1 hanggang Grade 6, crayons, ballpen, lapis, at notebook, kaya’t hindi na kailangang mag-alala pa ang mga magulang sa pagbili ng mga ito, na tiyak na isang malaking katipiran sa kanilang budget.

 

9.  Rice Farmer Financial Assistance, Ipinamahagi sa Bagong Batch ng Farmers

Noong November 10, inihatid ng Department of Agriculture-Regional Field Office 1 sa Municipal Agriculture Office ang 1,823 cash cards na naglalaman ng 7,000 pesos bawat isa. Kaya naman agad itong ipinamahagi ng LGU kinabukasan sa mga benepisyaryo na hindi pa nabigyan ng DA-RFO1 noong nakaraang taong 2024. Ang financial assistance ay makatutulong sa magsasaka ng palay ng Bayambang upang mas lalo pa nilang mapataas ang kanilang ani at kita.

 

10.              Watsons, Magbubukas sa Bayambang!

Dahil sa maayos, malinis, at tapat na pamamahala, unti-unti nang nagsisimulang pumasok ang malalaking investors sa Bayambang. Sa mga naghahanap ng health, wellness, and beauty products, malapit nang magbukas ang Watsons sa bayan nga Bayambang. Ang kanilang puwesto ay matatagpuan sa dating Magic Supermarket sa pamilihang bayan.'Di na kailangang bumiyahe pa patungong SM Rosales for your health and beauty needs, dahil ang Watsons ay narito na!

 

11.              127th Independence Day, Ipinagdiwang

Muling nakiisa ang LGU-Bayambang sa pagdiriwang ng Araw ng Kalayaan sa pamamagitan ng isang simple ngunit makabuluhang seremonya sa harap ng Munisipyo, sa pangunguna ng mga LGU official at department at agency head. Naging panauhing pandangal si Dr. Maria Celia J. Fernandez, 2018 Matalunggaring Awardee in Education.

 

12.              Business Forum, Idinaos

 

Noong June 20, ang isang business forum ang idinaos upang pagtibayin ang ugnayan ng LGU at mga negosyante at bigyang-linaw ang proseso ng pagkuha ng business permit at iba pang kinakailangang dokumento. Matapos ilahad ng mga negosyante ang kani-kanilang mga saloobin, binigyang-diin dito ang kagustuhan ng LGU na gawing mas mabilis, malinaw, at abot-kaya ang proseso ng pagpaparehistro ng mga negosyo sa Bayambang.

 

13.              Competed Engineering Infrastructure Projects

Kamakailan, ang Municipal Engineering Office ay naging abala sa iba’t ibang horizontal construction projects.

A.   COMPLETED: Asphalt Overlaying sa 9 Barangays: Buenlag 2nd, Warding, Mangayao, Nalsian Norte, Amancosiling Sur, San Gabriel 1st, Ataynan, at San Vicente

B.   ONGOING: Farm to Market Road sa Bical Sur, Maigpa, at Apalen

C.   ONGOING: Road Widening sa Ambayat 2nd at Tococ West

D.  COMPLETED: Alley Road sa Manambong Sur

 

***

(for Mikee delos Santos of RHU I)

BAYAMBANG, DAPAT ALAM MO!

Noong panahon ng eleksyon, kaliwa’t kanan ang mga tsismis na kesyo land grabber daw sina former Mayor Cezar T. Quiambao at Mayor Niña Jose-Quiambao. Pero teka, Bayambang, dapat alam mo: Ang mga ito ay HINDI TOTOO!

Dapat alam mo na dati pa lamang ay mariin na itong pinabulaanan ng pamilya Jose-Quiambao dahil ang mga ito ay FAKE NEWS! Wala silang inagaw na kahit anong lupain sa Bayambang, lalo na ang lupang kinatitirikan ng BYB Metro sa Brgy. Bani.

Eto ang dapat alam mo, Bayambang. Ito ang katotohanan. Ang 67-ektaryang property na ‘yan ay lehitimong nabili ng kanilang kumpanya, ang AILC, mula sa CAT Realty. Kaya malinaw pa sa araw, hindi ito kinamkam, binili ito nang legal.

Dapat alam mo na sa nasabing 67 hectares, may 20 ektarya kung saan may mga bahay nang nakatayo. HINDI PINAALIS ang mga nakatira roon. Sa halip, sinukat at pinatituluhan pa ang lupa para mabili ito ng mga residente at mapasakanila ang pagmamay-ari.

Dapat alam mo rin na may 12 kabahayan na maaapektuhan ng development. Kaya ang mga residente roon ay inilipat sa mas magandang relocation site kung saan sila ay binigyan ng pagkakataong mabili ang lupa para sila ay maging lehitimong may-ari.

[Insert Mader Sam]

Tingnan niyo nga yan mga, sizt! Inilipat ka na nga sa mas magandang lugar, may pagkakataon ka pang maging legitimate na may-ari nito! Legitimate??? [Reference: Maja Salvador famous meme commercial]

[Exit Mader Sam]

Dapat alam mo rin na sa ngayon, ang natitirang 47 hectares na dinedevelop bilang BYB Metro, ay inaasahang makapagbibigay ng mas maraming trabaho at negosyo. Proyektong makakatulong sa pag-unlad ng ekonomiya ng buong Bayambang.

Kaya Bayambang, ito ang dapat na alam mo at ikinakalat mo: WALANG INAGAW NA LUPA ANG MGA QUIAMBAO. Kung tutuusin, sila pa mismo ang nag-donate ng ilang ektarya ng lupa para lang matuloy ang proyektong BYB Metro.

Ngayong alam mo na at may alam ka na, huwag agad maniniwala sa fake news. Magtanong, magsaliksik, at alamin muna ang buong katotohanan—dahil ang mga ito, Bayambang, ay Dapat Alam Mo!

 

***

[OUTRO]

NEWSCASTER 1: Dito sa Bayambang, bawat proyekto ay may layuning makapaglingkod nang tapat at may puso.

NEWSCASTER 2: At bawat kwento, tagumpay nating lahat bilang isang komunidad.

NEWSCASTER 1: Ako pong muli si _____, kasama sa paglalahad ng mga kaganapan sa bayan.

NEWSCASTER 2: At ako si _____, mula sa ______. Magsama-sama tayong muli sa susunod na ulat!

SABAY: Ito ang… BayambangueNews!

 

Saturday, June 7, 2025

MONDAY REPORT – JUNE 9, 2025

 

MONDAY REPORT – JUNE 9, 2025

 

[INTRO]

 

NEWSCASTER 1: Isang masaya at produktibong umaga, Bayambang! Ako po si Sean Russell S. Lopez.

 

NEWSCASTER 2: At ako naman po si Sarah Jane Pablico, at kami ay mula sa Municipal Treasury Office. Handog namin ang mga balitang sumasalamin sa bayang progresibo.

 

NEWSCASTER 1: Sama-sama nating sulyapan ang mga kwentong nagpapakita ng malasakit at aksyon.

 

NEWSCASTER 2: Ito ang inyong lingguhang ka-partner sa impormasyon…

 

SABAY: Ang… BayambangueNews!

 

 

***

 

[SALITAN NA KAYO RITO]

 

1.     LGU Ville, May License to Sell Na!

 

Aprubado na ang License to Sell ng LGU Ville mula sa Department of Human Settlements and Urban Development (DHSUD). Ipinabatid ito ng mga kinatawan ng PAG-IBIG sa LGU-Bayambang, na nagbibigay pahintulot sa pagbebenta ng mga lote sa LGU Ville natatagpuan sa Brgy. Sancagulis sa mga interesadong kawani ng LGU at maging sa labas ng LGU.

 

 

2.     Mga Update ukol sa Agri Projects, Tinalakay

 

Pinulong ni Mayor Nina Jose-Quiambao, sa pamamagitan ni Municipal Administrator Atty. Rodelyn Rajini Sagarino-Vidad, ang Municipal Agriculture Office noong Hunyo 2 ukol sa progress report ng departamento ukol sa mga sumusunod na proyekto: onion cold storage, animal shelter, agriculture banner projects, agriculture biosystems engineering, improvement of 8 district warehouses phase II, at onion cold storage training para sa mga staff para sa mas maayos na operasyon.

 

3.     Client Satisfaction Surveys ng Munisipyo, Tinalakay

 

Noong June 3, isang refresher orientation ng isinagawa ng ICT Office para sa mga Quality Assurance Officer ng lahat ng departamento ng LGU ukol sa pagproseso ng mga required na client satisfaction survey ng mga LGU department. Dito ay tinalakay ni ICT Officer Ricky Bulalakaw ang mga update sa proseso, kabilang ang opsyon na magkaroon ng paper survey response forms upang mapataas ang response rate ng mga Bayambangueño na hinihingan ng opinyon ukol sa iba’t ibang serbisyong ibinibigay ng Munisipyo.

 

 

4.     Provincial Vets, Nagbigay ng Libreng Serbisyo sa mga Livestock sa Brgy. Nalsian

 

Noong June 3, isang team ng mga veterinarian mula sa provincial government, sa tulong ng Municipal Agriculture Office, ang nagbigay ng libreng veterinary services sa Brgy. Nalsian Norte. Kabilang sa mga hanadog na serbisyo para sa mga alagang baka, kalabaw, kambing, at tupa ang hemorrhagic septicemia vaccination, deworming, at vitamin supplementation.

 

 

5.     Task Force Disiplina, Ilulunsad

 

Base sa mga napag-usapan sa isang pulong noong June 4, nakatakdang ilunsad ng LGU ang Task Force Disiplina bilang bahagi ng pinaigting na kampanya para sa kaayusan, kalinisan, at disiplina sa buong bayan. Ang inisyatibong ito ay tugon sa lumalalang isyu ng mga paglabag sa mga lokal na ordinansa gaya ng ilegal na pagparada, pagtapon ng basura sa hindi tamang lugar, pag-inom ng alak sa pampublikong lugar, at iba pang gawaing nakaaapekto sa kapakanan ng komunidad.

 

 

6.     Public Market Vendors at Stallholders, Pinulong

 

Upang mapag-ibayo ang serbisyo sa ating pamilihang bayan at mahigpit na ipatupad ang batas, pinulong ni Mayor Niña Jose-Quiambao at SATOM, Dr. Cezar Quimbao, Noong June 4 ang mga public market vendor at stallholder, kasama ang Special Economic Enterprise head at iba pang concerned departments. Tinalakay ang ukol sa actual cash tickets na na-charge, ang mga arrear o unpaid rental ng mga stall, at iba pang concerns ng mga vendors.  Nagbigay din ang LGU ng maaaring pagkautangan ang mga market vendor sa mababang interest upang kanilang maiwasan ang pangungutang sa mga Bumbay at nagpapa-"five-six."

 

 

7.     Brigada Eskwela Packages, Ipinamahagi Na!

 

Hindi na kailangang isipin pa ng mga guro ang gagamitin sa paglilinis sa kanilang mga paaralan at mga silid-aralan dahil  nagsimula na si Mayor Niña Jose-Quiambao na magpamahagi ng mga Brigada Eskwela package 57 na pampublikong paaralan sa elementarya at sekundarya.

 

Ang kada Brigada Eskwela package ay naglalaman ng:

 

- 99 na 6-liter semi-gloss latex paint

- 138 na 4-liter roof guard (roof paint)

- 156 na 1-liter blackboard paint (green)

- 156 na 2 1/2" paint brush

- 156 na roller brush

 

Ang panimulang distribusyon ay ginanap sa Balon Bayambang Events Center.

 

 

8.     LGBTQI Community, May Malawakang Clean-up Drive

 

Bilang parte ng pagdiriwang ng Pride Month, ang mga miyembro ng LGBTQI Bayambang kasama ang LGU-Bayambang, ay nagsagawa ng isang bongga at malawakang clean-up drive sa Poblacion area bilang suporta ng grupo sa Bali-Bali'n Bayambang project ni Mayor Niña. Matapos ang water flushing ng BFP, kanilang ginalugad ang mga sulok ng sentro ng bayan upang magbigay ng magandang ehemplo at bilang paalala sa lahat na panatilihing malinis at maaliwalas ang lahat ng sulok ng Bayambang.

 

 

         

***

 

Bayambang, Dapat Alam Mo!

 

Bayambang, dapat alam mo—ang batas sa pagbabayad ng buwis ay hindi gawa-gawa lang ng munisipyo o ng mayor. Ito ay mula sa national government at tungkulin ng bawat opisyal na ipatupad ito.

 

Dapat alam mo na ang pagbabayad ng buwis ay hindi lang obligasyon kundi ambag sa pag-unlad ng bayan. Kumbaga investment ito sa komunidad na nagbabalik ng benepisyo sa anyo ng serbisyong pampubliko tulad ng edukasyon, kalusugan, at imprastraktura.

 

Dapat alam mo rin na ang ating ibinabayad na RPT o Real Property Tax (na 2% ng assessed value ng iyong taxable property) ay hinahati sa dalawang bahagi. Sa Basic RPT na 1%, 35% ang napupunta sa Provincial Government, 40% sa LGU-Bayambang, at 25% sa barangay kung saan naroroon ang iyong ari-arian. Sa SEF o Special Education Fund na 1% rin, kalahati ay para sa Provincial School Board at ang kalahati naman ay para sa Municipal School Board.

 

Kaya’t bawat bayad mo ay may malinaw na direksyon at may kaakibat na benepisyong babalik sa iyo at sa iyong komunidad.

 

Bayambang, tandaan mo—hindi bago ang batas sa amilyar; matagal na ito pero dati hindi mahigpit ang pagpapatupad. Kahit sino ang lider, obligasyon nilang ipatupad ito. Lahat ng sambahayan at negosyo ay dapat magbayad ng buwis, maliban kung exempted.

 

Good news, Bayambang! May tax amnesty program ngayon sa buong Pangasinan hanggang July 2026. Ibig sabihin, pwedeng makipag-areglo sa Treasurer’s Office at hulugan ang utang sa buwis, wala nang penalty!

 

At dapat alam mo rin kung sinu-sino ang top taxpayers ng ating bayan noong 2024:

[FLASH TOP 5 and contribution in ₱]

 

1. Dr. Cezar T. Quiambao

2. JKQ Wellness Hospital

3. AILC

4. Sta. Lucia

5. Northern Plains

 

Look oh! Nangunguna sa listahan ang pamilya Quiambao, mga siz! Grabe, top taxpayer na, top supporter pa ng bayan! Sobrang latina at sobrang slay!

 

Bayambang, ngayon alam mo na—huwag na nating panghinayangan ang buwis na binabayaran natin. Dahil bawat sentimong 'yan ay puhunan para sa mas maayos, mas maunlad na kinabukasan ng bawat Bayambangueño.

 

Lahat ng ito, Bayambang, ay… Dapat Alam Mo!

 

***

 

[OUTRO]

                                                                                                

 

[OUTRO]

 

NEWSCASTER 1: Dito sa Bayambang, bawat proyekto ay may layuning makapaglingkod nang tapat at may puso.

 

NEWSCASTER 2: At bawat kwento, tagumpay nating lahat bilang isang komunidad.

 

NEWSCASTER 1: Ako pong muli si Sean Russell S. Lopez, kasama sa paglalahad ng mga kaganapan sa bayan.

 

 

NEWSCASTER 2: At ako si Sarah Jane Pablico, mula sa Municipal Treasury Office. Magsama-sama tayong muli para sa susunod na ulat!

 

SABAY: Ito ang… BayambangueNews!

 

 

 

 

 

 

Monday, June 2, 2025

Bayambang, Dapat Alam Mo! - Amilyar (Real Property Tax)

Bayambang, Dapat Alam Mo!

Alam mo ba, ang salitang amilyar ay isang pangkaraniwang salita galing sa salitang Espanyol na "amillaramiento," na ang ibig sabihin ay "assessment of a tax." Ang pagkolekta ng tax o buwis sa Pilipinas ay nag-umpisa noong panahon ng mga Espanyol, nang ang mga datu ang siyang namumuno sa mga barangay, at ang nakolektang buwis ay siyang itinuturing na kapalit ng proteksyon at seguridad mo sa pamayanan.

*

Dapat alam mo na ang batas sa pagbabayad ng buwis ay galing sa itaas o sa national government, hindi sa Mayor o sa Munisipyo. Ang batas na ito ay kailangang ipatupad ng isang responsableng public servant, dahil kung hindi, siya naman ang lalabag at mananagot sa batas at maaari pang makasuhan o makulong dahil sa hindi pagpapatupad nito.

Huwag po sana tayong magpalinlang sa mga maling sinasabi ng iilan. Huwag nating tignan ang buwis bilang isang parusa o pasanin, kundi isang paraan ng pakikiisa sa pag-unlad ng bayan, ambag natin bilang isang Pilipino, at investment natin para na rin sa ating sariling pamayanan. Bakit? Dahil makakasigurado kayo, na sa mabuting pamamahala ng gobyernong lokal, sa inyo rin babalik ang inyong in-invest sa kabang-yaman ng bayan sa pamamagitan ng maayos na pagpapatakbo ng gobyernong lokal at iba't ibang serbisyong kayo rin po ang tatanggap, mapasa-larangan man ng disaster response, health services, emergency response, edukasyon, social welfare services, infrastructure projects, at marami pang iba.

Alam ba ninyo na ang ating ibinabayad na RPT o Real Property Tax (o 2% ng Assessed Value ng inyong taxable property) ay may ganitong breakdown? Sa Basic RPT na 1%, 35% ay napupunta sa Provincial Government, 40% sa LGU-Bayambang, at 25% naman sa barangay kung saan matatagpuan ang property. Pagdating naman sa SEF o Special Education Fund na 1%, 50% nito ay para sa Provincial School Board at ang 50% ay para sa Municipal School Board.

*

Ang batas sa amilyar ay hindi na po bago. Noon pa po ito -- di lang siguro gaanong naipatutupad. At sinuman ang sumunod na uupo bilang alkalde, siya ay obligadong ipatupad ang batas. Dito rin siya kukuha ng pondo upang maayos na mapatakbo ang lokal na pamahalaan at makapagbigay ng mga magagandang serbisyo.

Lahat po ng sambahayan at negosyo ay kinakailangang magbayad ng buwis maliban lamang yaong mga pasok sa tinatawag na tax exemptions.

 *

Dapat alam mo na may umiiral na tax amnesty program sa buong probinsya ng Pangasinan hanggang July 2026. Ibig sabihin nito, ang lahat ng may pagkakautang sa buwis ay hindi na papatawan ng nararapat na penalty kapag sila ay nakipag-areglo sa Treasurer's Office kung paano bayaran paunti-unti ang kanilang mga hindi nabayarang buwis.

*

Dapat alam mo rin kung sinu-sino ang top 5 taxpayers sa Bayambang sa taong 2024:

[FLASH TOP 5 and contribution in P]

1. Dr. Cezar T. Quiambao

2. JKQ Wellness Hospital

3. AILC

4. Sta. Lucia

5. Northern Plains

Kabilang sa Top 5 ay walang iba kundi ang mga kumpanyang pagmamay-ari ng pamilya Quiambao.

*

Ngayong alam mo na, huwag po nating panghinayangan ang ating mga ibinabayad na buwis. ...Dahil, sa huli, tayo rin po ang dito ay makikinabang.

...Dahil bawat sentimo na binabayad mo ay ambag mo para sa progreso ng bayan mo para sa kinabukasan ng bawat Bayambangueño!

Bukod dito, hindi po ba't nakaka-proud kung tayo ay may sariling ambag, maliit man o malaki, sa pag-unlad ng ating sariling bayan?

Thursday, May 29, 2025

How to Win Votes

How to Win Votes
(Filed under: #ElectionHumor)

These are the various strategies that I have observed politicians in general employed in the last elections in order to win votes. Did I miss anything?

Trumpet your achievements matter-of-factly as proof of solid track record. [GANITO DAPAT]

Present an attractive, progressive, visionary, but realistic, achievable platform of governance. [GANITO DAPAT]

Be honest and sincere with your agenda, be true to yourself or don't try to be who you are not. [GANITO DAPAT]

Promise the moon and the sun and the whole darned universe. [HUWAG TULARAN]

Promise not to implement taxation laws without revealing where to source your funds. [VERY EFFECTIVE PERO HUWAG TULARAN BECAUSE DECEPTIVE AND HYPOCRITICAL UNLESS OUR COUNTRY IS ULTRARICH LIKE BRUNEI. GUESS SAAN KUKUNIN ANG SWELDO NG NAGPROMISE NITO AT SAAN HUHUGUTIN ANG PANG-AYUDA NIYA. BESIDES, ELECTED OFFICIALS ARE OBLIGED TO LEVY TAXES ALLOWED BY LAW. EVEN DO-GOODER VICO SOTTO AY NANININGIL NG TAX.]

For business permits, public market stall fees, parking fees, and the like, promise not to make singil, or not to issue anything, or at least accept only a very minimal amount of payment. [HUWAG TULARAN, UNLESS THE RATES ARE TRULY EXCESSIVE.]

Promise that all senior citizens will receive regular pension under your watch without telling where exactly to source the humongous funds. [HUWAG TULARAN]

Promise to open a franchise for anyone who wants to be a tricycle driver without regard for market demand and the carrying capacity of the local road system in consultation with the riding public and the TODAs. [HUWAG TULARAN]

Be, look like, or play the underdog. [OK TO KUNG BINABATO AT KINAKAWAWA KA NG DI MO DASURB]

Monitor social media convos and reacts and play around people's fears, exploit their complaints, etc., even if invalid or unreasonable, against the other contender. Then hire a troll farm or army of keyboard bashers to do the dirty job for you. [HUWAG TULARAN]

Invent bad stories against fellow candidates. Launch a demolition job using invalid or untruthful reasons. [HUWAG TULARAN]

During campaigns, dance the budots. Or Paru-Paro G. Or both. Or sing. [HUWAG TULARAN, UNLESS FOR ENTERTAINMENT PURPOSES ONLY AT MERON NAMANG MAGANDANG PLATAPORMA.]

Be famous. Be an artista, or at least any kind of celebrity. [OKAY LANG TO KUNG ALAM MO NAMAN KUNG PAANO MAGSILBI NG TAPAT AT TUNAY.]

Donate a basketball ball or a basketball ring to local teenagers or athletes. [HIGH IMPACT BA? MUKHA.]

Come off as makamasa and not sosyal or snooty. Ride tricycles or public transport. Visibly eat isaw at the street corner. Distribute ayuda or relief goods in person by boat during flood and the like. Embrace or hug tightly the mahihirap in person. [QUITE EFFECTIVE HA, BUT OK LANG NA HINDI, BASTA BE TRUE TO YOURSELF AND NOT BE OROCAN.]

Campaign in person house to house, shake hands, embrace people like you knew them since birth. [NO NEED FOR ME, KAPAGOD, PWEDE NAMAN SA SOCIAL MEDIA AT ONCE IN A WHILE OR MINSANAN NA ANG F2F.]

Come off as mabait or kind and not masungit or suplada. [BASTA SA TRUE NOT KAPLASTIKAN OK?]

Speak the locals' language. [SA IBA, ISYU ITO. I DON'T CARE. ANG TANONG KUNG EFFECTIVE KA NAMAN MAGSERBISYO, MEANING MAY OUTPUT TALAGA.]

Be a native-born candidate. [MADALING GAWING ISSUE AGAINST, PERO I DONT CARE. WHAT MATTERS TO ME IS YOUR ACTUAL OUTPUT, NOT THE BULLSHIT YOU SPOUT.]

Hook viewers with a catchy tagline, such as, "Gusto ko happy ka!" [OK, PERO PANGATAWANAN HA PAG NANALO, OR ELSE BIBITAYIN NG PATIWARIK.]

Buy votes through pakurong or whatever the heck it is called in your evil, godforsaken place. [HUWAG TULARAN, PERO BA'T KA NAG-EEXPECT NA BOTANTE? DI KA BA NAHIHIYA NA IBEBENTA MO ANG BOTO MO?]

Smile your way through victory. [IT HELPS BUT WHAT ARE CLOSEUP SMILES FOR? I NEED CASH. JOKE.]

Be physically present in all important public events, especially during the campaign period. [OK, BUT DI NYO BA INABUTAN ANG ZOOM VIDEOS DURING THE PANDEMIC?]

Build something in your name. [PWEDE PERO BAWAL ITO SA ANTI-EPAL LAW EH IF YOU ARE USING TAXPAYER MONEY.]

Donate a volleyball ball or other useful things with your name on it. [GANITO GINAWA NI BONG GO.]

Build a Malasakit Center in hospitals. [ANG GALING NG STRATEGY NI BONG GO HA. NAG-NUMBER ONE TULOY SA SURVEY! PRESUMING HONEST YUNG SURVEY NA YAN.]

Make the children, in particular, happy by donating toys. A nice item would be toy cars that little kids would love to ride and show around. [HIGH IMPACT...FOR THE KIDS AND THEIR GRATEFUL PARENTS. JUST TELL THE KIDS NOT TO DRIVE OUTSIDE THE YARD.]

Be young, pogi, articulate, maporma, or pretty and charming. [IT WORKS HA! NEVER BEEN MY BASIS, JUST SAYING IT WORKS, ESPECIALLY FOR YOUNG IMPRESSIONABLE VOTERS.]

Have a popular surname. [PLUS FACTOR TO MANY. BUT NO NEED FOR ME. I DON'T CARE THAT MUCH WHO YOUR RELATIVES ARE.]

Be a relative to all. Call everyone insan or pare, mare. [PLUS FACTOR]

Be a popular and populist media personality who focuses on how people in the margins can hold those in power and authority accountable fast -- and live on air. [WORKED FOR NOLI, LOREN, AND NOW THE TULFOS BUT FOR SOME REASON NOT FOR WILLY REVILLAME.]

Have lots of relatives. [IT WORKS, BUT I DON'T CARE.]

Use a name that is easy to recall and does not sound too foreign or intimidating. [IT WORKS, BUT I DON'T CARE.]

Use a popular nickname. [IT WORKS, BUT I DON'T CARE.]

Offer freebies like libreng tuli (free circumcision), libreng bunot (free dental extraction), etc. through medical missions and the like. [IT WORKS, BUT WHAT MATTERS IS THE ACTUAL OUTPUT DURING THE PERIOD OF SERVICE, NOT PALLIATIVE EFFORTS AND PAKITANG TAO.]

Give away little things with your face and name on it such as rice packs, detergent bar, liquid detergent, pail, dipper, canned goods, instant noodles, bagoong... [KINDA FUNNY BUT HOW ELSE SHOULD IT BE DONE? BY THE WAY, I DIDN'T RECEIVE ANY TABO (DIPPER) AND PARANOID ME FELT SINGLED OUT FOR IT.]

To be more specific, give a mug with your face on it. [WINNING STRATEGY. IMAGINE HOW VOTERS GET TO STARE AT YOUR FACE EACH MORNING THEY DRINK COFFEE! WHAT A WAY TO REGISTER YOUR EXISTENCE IN SOMEONE'S PSYCHE.]

Be at the forefront in the distribution of all sorts of ayuda such as AICS, MAIP, TUPAD, AKAP, etc. [KINDA EFFECTIVE ALTHOUGH KINDA HMMM...]

Kiss the hand of elders out of respect whenever you see them. [JUST GOES TO SHOW YOU ARE MAGALANG OR COURTEOUS AND NOT BASTOS]

Promise voters that you'll give them a job or position once you win.
[VERY EFFECTIVE BUT DECEPTIVE! VACANCIES IN THE MUNICIPIO ARE VERY LIMITED, AND THE BUDGET MORE SO!]

Deliberately make the rival look bad, careless, heartless, anti-poor, unresponsive, disconnected, elitist, and the like through deceptive social media posts. [HUWAG TULARAN]

Get the endorsement of the influential bloc-voting INC. [MEH. EFFECTVE, I KNOW!]

Have your hands raised by a sure winner or most popular endorser. [IT WORKS. JUST BE SURE TO WEAR YOUR DEODORANT OR MAKE SURE YOUR UNDIES WON'T SAY HELLO EACH TIME YOU RAISE BOTH HANDS AND YOUR SHIRT WITH THEM.]

Get the support of the barangay kapitans/councils. [NATURALMENTE! PAG PINAGKAISAHAN KA SA BARANGAY LEVEL, YARI KA! DAHIIL DOON, FACE-TO-FACE, PERSONAL BASIS ANG PAGKAMPANYA SA PAGITAN NG MGA MAGKAKAPITBAHAYAN.]

If all else fails, be like Rick Astley: Promise to "Never gonna let you down, give you up, run around and desert you, make you cry, say goodbye, and tell a lie and hurt you." [LOL]