ANUNSYO: APLIKASYON PARA SA MGA BENEPISYARYONG OCTOGENARIAN AT NONAGENARIAN

 ANUNSYO

APLIKASYON PARA SA MGA BENEPISYARYONG OCTOGENARIAN AT NONAGENARIAN

 

Aming ipinapaalam sa lahat na maaari nang tumanggap at mag-endorso ng mga aplikasyon patungo sa NCSC Regional Office, kaugnay ng pagpapatupad ng RA 10868 na kilala bilang Centenarians Act of 2016 at RA 11982 na isang batas na nagbibigay ng benepisyo sa mga Pilipinong octogenarians at nonagenarians.

Upang mapadali ang pagproseso at ebalwasyon ng mga application form, narito ang mga sumusunod na iskedyul at pamamaraan: [Tingnan ang graphic sa baba.]

 

 

 

Mga Pamamaraan sa Pagpapasa ng mga Dokumento sa MSWDO, OSCA, at Barangay Senior Citizen President

Upang higit pang mapabilis ang beripikasyon, pag-eencode, at pag-endorso ng mga application form, hinihiling naming sundin ang mga sumusunod na pamamaraan sa pagsumite:

1. Hinihikayat ng NCSC Regional Office I ang mga LGU na gamitin ang pinakabagong application form (Annex “A”) na maaaring i-download sa link na ito: https://tinyurl.com/ra11982application

 

2. Ang mga application form na naisumite bago ang Enero 15, 2026 ay hindi na kailangang sumunod sa mga pamamaraang nakasaad dito. Ang mga focal person ng NCSC Regional Office ay makikipag-ugnayan sa mga LGU na nakapagsumite na ng kanilang aplikasyon bago ang itinakdang petsa upang mapadali ang pagproseso nito.

 

Pagtupad sa mga Kulang na Kinakailangan at Dokumento

Ipapaalam ng itinalagang focal person ng NCSC sa kani-kanilang LGU ang mga kulang na kinakailangan at dokumento matapos ang beripikasyon ng mga application form at mga kalakip nito.

 

NOTE: Ang approval at ang pondo ng nasabing programa ay manggagaling sa NCSC (national government agency). Ang LGU-Bayambang ay ang tutulong para isumite ang inyong mga aplikasyon sa NCSC. Ang benepisyong ito ay hindi automatikong benepisyo kundi inaaplayan ng benepisyaryo.

BAYAMBANG, DAPAT ALAM MO! (Sanitary Permit)

 BAYAMBANG, DAPAT ALAM MO! (Sanitary Permit)

Alam mo ba na dapat LAHAT ng mga business establishment ay may Sanitary Permit?

Ha? Bakit kailangan pa nito? Eh di ba lalong dadami ang mga requirement sa pagkuha ng business permit?!

Wait lang... Ano nga ba ang Sanitary Permit? Bakit kailangan nito?

Ito ang permit na iniisyu ng Rural Health Unit (RHU) para masigurong ang mga negosyo at manggagawa ay malinis, ligtas, at pasado sa health standards upang hindi maging banta sa kalusugan ng publiko bago payagang mag-operate.

Legal Basis

Ito ay alinsunod sa Presidential Decree No. 856 o Code on Sanitation of the Philippines, na nagtatakda ng mga patakaran para sa kalinisan at kaligtasan ng lahat.

**

Requirements for Sanitary Permit:

- Business Application Form for Renewal mula BPLO

- Occupancy Permit galing sa Engineering Office

- Kopya ng Sanitary Permit ng nakaraang taon

- Updated Health Certificate para sa lahat ng empleyado

- Master list ng mga empleyado

For new applicants, bring a picture of the business location and structure for proper evaluation.

**

Requirements for Health Certificate (o ang dating tinatawag na Health Card):

Para sa mga food establishment at employees, submit Normal results of the following:

- Fecalysis / stool examination – available in RHU

- Urinalysis - available in RHU

- Chest X-ray – from radiology provider

Para sa non-food handlers or industrial establishments like funeral homes, hotels, hospitals, motels, apartments, public laundry, tonsorials e.g. barber shops, beauty establishments, massage clinics, submit Normal results of the following:

- Normal chest X-ray-PA result

- CBC (if requested by the individual or physician)

Maaaring gamitin (o magparehistro upang magamit) ang PhilHealth sa Rural Health Unit para sa mga laboratory test na kailangan. (Magdala lamang ng valid I.D.)

**

Mahalagang Paalaala

Ang resulta ng laboratoryo ay batayan sa pag-iisyu ng Health Certificate na siyang isang requirement ng Sanitary Permit at pagpayag na makapagtrabaho sa isang establisimyento. Kapag hindi pasado ang resulta, kailangang magpagamot at magpa-clear muna bago maaprubahan.

At ang Sanitary Permit ay dapat nakadisplay sa mismong establishment at hindi ginagamit sa ibang business.

***

Proseso ng Pagkuha:

- Mag-apply at magsumite ng requirements sa RHU

- May sanitary inspection sa establisimyento

- Ayusin muna ang kakulangan kung meron

- Kapag pasado, iniisyu ang Sanitary Permit

**

Validity at Renewal

Ang Sanitary Permit ay valid ng isang taon at kailangang i-renew taun-taon.

Revocation o Pagkansela

Maaaring bawiin o kanselahin ang permit kung may paglabag sa sanitation standards o may banta sa kalusugan ng publiko.

Isang paala-ala… Ang Sanitary Permit ay hindi lang papel o requirement. Ito ay pangako ng proteksyon ng kalusugan at kaligtasan ng bawat Bayambangueño.

At mayroong tayong good news! In-extend ang deadline sa pag-aapply ng business permit mula January 20 ayon sa Local Revenue Code to January 30 sa bisa ng Executive Order No. 3, series of 2026.

Bayambang, ang lahat ng ito ay... dapat alam mo!

MONDAY REPORT – January 26, 2026

 

MONDAY REPORT – January 26, 2026

INTRO:

[VOLUME, ENERGY, SMILE!]

1: Magandang araw, Bayambang!  Ako po si ______ ng _____.

2: At ako naman po si _____ ng _______.

1: Narito na ang mga pinakahuling balita at kaganapan sa ating bayan.

2: Tampok ang iba't ibang hakbang tungo sa kaunlaran.

1&2: Ito ang...BayambangueNews!

1. Mga RHU, Muling Humakot ng Parangal sa Health Summit

 

Muling nagbigay karangalan sa bayan ang RHU matapos nilang mag-uwi ng iba’t ibang parangal sa 15th Provincial Health Summit at LGU Scorecard Awarding na ginanap noong January 16 sa Calasiao, Pangasinan. Kinilala ang Bayambang bilang Champion sa Epidemiological Surveillance Unit, Annual Operational Plan, at Mental Health Program, habang Runner-Up naman sa Health Promotions at Maternal Health Programs.

2. Mayor Niña, Naghandog ng Responder sa BFP

 

Isang bagong responder vehicle na pinondohan ng MDRRMO ang opisyal na ipinagkaloob ni Mayor Niña sa Bureau of Fire Protection. Ang bagong sasakyan ay isa na namang instrumento ng mabilis na aksyon upang mas maraming buhay ang maililigtas sa oras ng sakuna.

3. Mandatory Calibration ng mga Timbangan, Muling Isinagawa

 

Muling nagsagawa ang Office of Special Economic Enterprises ng mandatory calibration ng mga timbangan na ginagamit ng mga nagtitinda sa Pamilihang Bayan upang matiyak ang tamang timbang ng mga paninda. Saklaw nito ang mga fish, vegetable, at meat vendors, sari-sari stores, at mga nagtitinda ng iba pang produkto. Isinulong sa aktibidad ang patas na kalakalan at proteksyon sa karapatan ng mga mamimili.

4. DRRM Orientation at Scientific Meeting, Ginanap

 

Noong January 19, nagsagawa ang MDRRMO ng DRRM Orientation at Scientific Meeting upang higit na maihanda ang mga barangay at lokal na opisyal sa anumang sakuna. Tinalakay sa aktibidad ang Philippine Risk Reduction Management Act, hydro-meteorological hazards, at ang SOP ng operasyon ng San Roque Dam. Nagpamahagi rin ng rescue equipment at disaster preparedness kits sa mga barangay.

5. LGU at Rotary Club, Nagbuklod para sa Bali-Balin Bayambang

 

Pormal na nilagdaan ng LGU-Bayambang at Rotary Club of Bayambang ang isang Memorandum of Understanding upang isulong ang mga programang pangkalikasan sa bayan. Saklaw ng kasunduan ang waste management, tree planting, at iba pang inisyatiba para sa kalinisan at kaayusan ng kapaligiran. Bahagi rin ng MOU ang pagsama ng Rotary Club bilang miyembro ng Bagong Bali-Balin Bayambang Committee.

6. Women’s Month 2026, Pinaghahandaan

 

Noong January 20, pinangunahan ng MSWDO ang isang pulong upang planuhin ang mga aktibidad para sa pagdiriwang ng Buwan ng Kababaihan 2026. Dito ay tiniyak ang pagkakaroon ng mga makabuluhang aktibidad upang maisulong ang adbokasiya para sa karapatan at kapakanan ng mga kababaihan.

7. Iba't Ibang Tulong Pang-edukasyon, Tinalakay sa Pulong

 

Sa pinakahuling pulong ng Local School Board, tinalakay ang approval ng badyet na mahigit 11.2-million pesos para sa Special Education Fund 2026, ang pagsumite ng Project Procurement Management Plan at Calendar of Activities ngayong taon, Division Meet 2026, rehistrasyon para sa Boy Scout of the Philippines, at iba pang usapin.

8. 356 Indigent Solo Parents, Tumanggap ng Financial Subsidy

Noong January 22, tumanggap ng financial subsidy mula sa LGU ang may 356 indigent solo parents bilang bahagi ng implementasyon ng Expanded Solo Parents Welfare Act na naglalayong magbigay ng buwanang tulong-pinansyal sa mga kwalipikadong solo parents. Ito ay matapos dumaan sa masusing validation process ng MSWDO ang mga benepisyaryo.

9. LGU Officials, Dumalo sa COA Entrance Conference

 

Noong January 23, nagsagawa ang Commission on Audit (COA) ng entrance conference upang pormal na simulan ang audit process para sa Fiscal Year 2026. Tinalakay nila sa mga opisyal ang magiging audit timeline, mga kinakailangang dokumento, at mga responsibilidad ng auditor at auditee, habang binigyang-diin ang kahalagahan ng transparency at accountability sa pamamahala sa kabang yaman ng bayan.

[RESERVE THIS SPACE FOR POSSIBLE VOs]

--. MTICAO, National Contender sa 2nd Tourism Challenge!

 

Pasok ang Bayambang bilang isa sa apat na regional entries sa 2nd Tourism Champions Challenge ng Department of Tourism Region I, kaya't kakatawan ito sa rehiyon sa national level. Ito ay matapos matagumpay na idepensa ng MTICAO ang kanilang infrastructure tourism project na “Bayambang Expo Cultural Greenhouse,” na siyang tanging entry ng rehiyon mula sa probinsya ng Pangasinan.

--. Medalya ng Kadakilaan, Ipinagkaloob sa Hepe ng PNP-Bayambang

 

Pinarangalan ng Medalya ng Kadakilaan (o PNP Heroism Medal) si PLtCol Rommel Bagsic, Acting Chief of Police ng Bayambang Municipal Police Station, at si PSSg Albert Junio bilang pagkilala sa kanilang husay, dedikasyon, at matagumpay na resolusyon ng isang kaso ng pagpatay noong taong 2025. Iginawad ang parangal sa Lungsod ng San Fernando, La Union. Ang pagkilalang ito ay patunay ng kanilang matibay na paninindigan sa katarungan, paghahari ng batas, at tapat na paglilingkod sa mamamayan ng Bayambang.

[VOLUME, ENERGY, SMILE!]

BAYAMBANG, DAPAT ALAM MO! (Sanitary Permit)

Alam mo ba na dapat LAHAT ng mga business establishment ay may Sanitary Permit?

Ha? Bakit kailangan pa nito? Eh di ba lalong dadami ang mga requirement sa pagkuha ng business permit?!

Wait lang... Ano nga ba ang Sanitary Permit? Bakit kailangan nito?

Ito ang permit na iniisyu ng Rural Health Unit (RHU) para masigurong ang mga negosyo at manggagawa ay malinis, ligtas, at pasado sa health standards upang hindi maging banta sa kalusugan ng publiko bago payagang mag-operate.

Legal Basis

Ito ay alinsunod sa Presidential Decree No. 856 o Code on Sanitation of the Philippines, na nagtatakda ng mga patakaran para sa kalinisan at kaligtasan ng lahat.

**

Requirements for Sanitary Permit:

- Business Application Form for Renewal mula BPLO

- Occupancy Permit galing sa Engineering Office

- Kopya ng Sanitary Permit ng nakaraang taon

- Updated Health Certificate para sa lahat ng empleyado

- Master list ng mga empleyado

For new applicants, bring a picture of the business location and structure for proper evaluation.

**

Requirements for Health Certificate (o ang dating tinatawag na Health Card):

Para sa mga food establishment at employees, submit Normal results of the following:

- Fecalysis / stool examination – available in RHU

- Urinalysis - available in RHU

- Chest X-ray – from radiology provider

Para sa non-food handlers or industrial establishments like funeral homes, hotels, hospitals, motels, apartments, public laundry, tonsorials e.g. barber shops, beauty establishments, massage clinics, submit Normal results of the following:

- Normal chest X-ray-PA result

- CBC (if requested by the individual or physician)

Maaaring gamitin (o magparehistro upang magamit) ang PhilHealth sa Rural Health Unit para sa mga laboratory test na kailangan. (Magdala lamang ng valid I.D.)

**

Mahalagang Paalaala

Ang resulta ng laboratoryo ay batayan sa pag-iisyu ng Health Certificate na siyang isang requirement ng Sanitary Permit at pagpayag na makapagtrabaho sa isang establisimyento. Kapag hindi pasado ang resulta, kailangang magpagamot at magpa-clear muna bago maaprubahan.

At ang Sanitary Permit ay dapat nakadisplay sa mismong establishment at hindi ginagamit sa ibang business.

***

Proseso ng Pagkuha:

- Mag-apply at magsumite ng requirements sa RHU

- May sanitary inspection sa establisimyento

- Ayusin muna ang kakulangan kung meron

- Kapag pasado, iniisyu ang Sanitary Permit

**

Validity at Renewal

Ang Sanitary Permit ay valid ng isang taon at kailangang i-renew taun-taon.

Revocation o Pagkansela

Maaaring bawiin o kanselahin ang permit kung may paglabag sa sanitation standards o may banta sa kalusugan ng publiko.

Isang paala-ala… Ang Sanitary Permit ay hindi lang papel o requirement. Ito ay pangako ng proteksyon ng kalusugan at kaligtasan ng bawat Bayambangueño.

At mayroong tayong good news! In-extend ang deadline sa pag-aapply ng business permit mula January 20 ayon sa Local Revenue Code to January 30 sa bisa ng Executive Order No. 3, series of 2026.

Bayambang, ang lahat ng ito ay... dapat alam mo!

 

KONKLUSYON:

[VOLUME, ENERGY, SMILE!]

1: Ang mga balitang ito ay sumasalamin sa patuloy na adbokasiya para sa maayos na pamamahala.

2: Sama-sama nating isulong ang isang maunlad na Bayambang.

1: Muli, ako po si ____ ng ______.

2: At ako naman po si ___ ng ______.

1&2: At ito ang... BayambangueNews!

Bayambang, Dapat Alam Mo! - Zero Waste Month

Bayambang, Dapat Alam Mo!

Bayambang, dapat alam mo na ang buwan ng Enero ay Zero Waste Month!

Ayon sa Presidential Proclamation No. 760, ang Zero Waste Month ay idinedeklara tuwing buwan ng Enero sa Pilipinas sa bisa ng Presidential Proclamation No. 760 na nilagdaan ni Pangulong Benigno Aquino III noong Mayo 5, 2014. Layunin ng proklamasyong ito na isulong ang kamalayan at pagkilos tungo sa mga prinsipyo ng zero waste, sa pamamagitan ng tinaguriang 7 Rs of Solid Waste Management:

1. REDUCE (BAWASAN)

Bawasan ang paggamit ng hindi kailangang balot o packaging. Sa halip ay pumili ng mga alternatibo. 

2. REUSE (GAMITING MULI) 

Tumanggi sa mga hindi kailangang gamit. Gumamit ng mga refillable na bote, mga telang bag sa halip na plastic, matitibay na straw, at iwasan ang mga gamit na isang beses lang ginagamit (single-use items).

3. RECYCLE (MAG-RESIKLO) 

Paghiwa-hiwalayin nang tama ang basura at i-recycle ang mga maaaring i-recycle.

4. RETHINK (MAG-ISIP MUNA) 

Piliin ang mga makakalikasang gawain sa araw-araw!

5. ROT (BULUKIN)

Ibalik sa lupa ang mga nabubulok na bagay.

6. REFUSE (TUMANGGI) 

Tumanggi sa mga basurang hindi mo naman kailangan.

7. REPURPOSE (MULING GAMITIN SA IBA) 

Bigyan ng bagong gamit ang mga bagay sa halip na itapon lang.

Ang lahat ng ito, Bayambang, ay dapat alam mo!

========================================

[Insert hugot joke here:

Dapat alam mo na na mahal ka niya!

(Play Eva't Adan song)]

========================================

Bayambang, Dapat Alam Mo: RHU II & III Medical Services

Bayambang, Dapat Alam Mo: RHU II Medical Services:

Bayambang, dapat alam mo na maaari kang mag-avail ng mga sumusunod na medical services mula sa RHU II at III lalo na kung ikaw ay nakatira sa kanilang catchment area.

 - Animal Bite Treatment

Nagbibigay ang RHU II at III ng agarang lunas at bakuna laban sa rabies para sa mga nakagat ng aso o pusa upang maiwasan ang malubhang komplikasyon.

 ==============================================

[Schedule:

RHU II: kada Martes at Biyernes

==============================================

 - Implementation of YaKap o Yaman sa Kalusagan Program

Aktibong ipinatutupad ang YaKap o Yaman sa Kalusagan Program upang makapagbigay ng libreng konsultasyon, laboratory services, at piling gamot para sa mga rehistradong miyembro ng PhilHealth.

 - Mobile Blood Donation Drives

Regular na nagsasagawa ng mobile blood donation activities upang matiyak ang sapat na suplay ng dugo para sa mga pasyenteng nangangailangan.

 - Spearheading of Komprehensibong Serbisyo sa Bayan o KSB

Nangunguna ang RHU II at III sa pagpapatupad ng KSB, isang one-stop-shop na nagdadala ng iba’t ibang serbisyong pangkalusugan diretso sa mga barangay.

 - Health Promotion Activities (IEC)

Patuloy ang kanilang information at education campaigns o IEC hinggil sa maternal at child care, communicable at non-communicable diseases, kalusugan ng kabataan, mental health, environmental sanitation, at oral health.

 - Provision of Prescribed Medicines to Consulted Patients

Nagbibigay ang mga RHU ng mga available na iniresetang gamot upang matiyak ang tuluy-tuloy na gamutan ng mga pasyenteng kumukunsulta.

 - Provision of Maintenance Medications for Hypertensive and Diabetic Patients

Tinutulungan ang mga pasyenteng may altapresyon at diabetes sa pamamagitan ng pamamahagi ng available na maintenance medicines para sa mas maayos na pangangasiwa ng kanilang kondisyon.

 - Mental Health Assessment and Counselling

Nagbibigay din ang RHU II at III ng mental health assessment at counselling upang suportahan ang emosyonal na kalusugan at kapakanan ng mga Bayambangueño.

 - TB DOTS Center

May TB DOTS Center ang din sila para sa libreng pagsusuri, gamutan, at masusing pagmo-monitor ng mga pasyenteng may tuberculosis.

 - STI/HIV Counselling

Nagkakaloob naman ng kumpidensyal na counselling, impormasyon, at gabay ang mga naturang RHU kaugnay ng sexually transmitted infections at HIV para sa maagang pag-iwas at tamang pangangalaga.

- Birthing Facility

May ligtas at kumpletong serbisyo sa panganganak ang birthing facility ng RHU II upang matiyak ang maayos na pangangalaga sa mga buntis at bagong silang na sanggol.

 - Dental Services

Maaari ring magpacheck-up at magpabunot ng ngipin sa RHU II araw-araw mula Lunes hanggang Biyernes.

 Kaya't kung ikaw ay taga-Bayambang, lalo na kung taga-Barangay Wawa at mga kalapit na mga barangay, kabilang ka sa catchment area ng RHU II at maaaring mag-avail ng mga serbisyo nito.

 Ang lahat ng ito, Bayambang, ay dapat alam mo!                

Irungan: The Chair in Pangasinan Household Tradition

Irungan: The Chair in Pangasinan Household Tradition

(House Furniture/Works of Industrial or Commercial Arts) 

Long before the advent of monoblocs, collapsibles, and ergonomic swivel chairs with a shelf life of a few years, there were narra chairs so durable that lasted for generations.

In this photo is an example of a traditional irungan ed sala, which refers to an ambassador-type of chair, a chair with a slightly leaning backrest and two armrests. 

This particular narra chair is an example of domestic material culture that reflects both craftsmanship and social life in Pangasinan households.

Acquired in 1943, the chair set is estimated to be around 75 years old. It is made of narra wood and distinguished by its floral carvings, a design element often associated with durability, status, and aesthetic refinement during the mid-20th century. The chair’s dimensions include a 17-inch support length, a 16-inch seat, a 21-inch backrest, and a 19-inch apron. Despite its age, the piece remains functional, although the support has undergone repairs.

All the parts are held together by iron nails, but older types of chairs are made non-corrodible with the use of wooden pegs as joinery technique together with basic mortise and tenon fittings.

The chair set is currently owned by Mr. Alex H. Igne of Barangay Tambac, Bayambang, Pangasinan. According to Mrs. Rhoda M. Igne, also of Barangay Tambac, the original owner was the mother of Virginia R. Igne. Oral history recalls that the chair was customarily used by the elder matriarch when entertaining visitors, underscoring its role not merely as furniture but as a symbol of hospitality and familial respect within the home.

In Pangasinan culture, seating furniture carries specific names that reflect form and function. 

Irungan or yurungan (from the verb "irong," meaning "to sit") is a general term for chair, but it typically refers to any four-legged chair with a backrest typically made of wood or iron.

Another term is bangko, a simple backless chair. A long wide bangko may also serve as a mini-papag, an improvised bed to recline on during the day.

Bangkito is a smaller version often used for low-seated tasks such as washing clothes.

Taborete means stool.

Palangka is a low bamboo chair with crossed legs. 

Palangkito is its smaller counterpart. 

For comfort and rest, especially among the elderly, a butaka or tumba-tumba is used, which refers to a reclining, oftentimes rocking lounge chair made of wood or rattan. 

In contemporary usage, the term sala set has evolved to describe a coordinated set of chairs or sofas — made of wood, upholstery, rattan, or bamboo — arranged in the living room where the family watches TV or entertain important visitors. 

As an artifact, the irungan stands as a tangible reminder of Pangasinan domestic life, craftsmanship, and the value of shared family spaces.

(Documented through cultural mapping on September 23, 2018, this heritage object was profiled with Mrs. Rhoda M. Igne (50 years old) as key informant. The profiling was conducted by Rymel Lee G. Igne, then 17 years old, a Senior High School student of Bayambang National High School (STEM–Exodus), under the guidance of Mr. Christopher Q. Gozum.) 

Reference: Samuel C. Lomboy

TIMELINE: WWII-Era Bayambang

TIMELINE: WWII-Era Bayambang

(This is being posted in commemoration of the Lingayen Gulf Landing.)

As we commemorate the Lingayen Gulf Landing, we look back on Bayambang’s own wartime story directly connected to this event, when Gen. Douglas MacArthur fulfilled his promise to return to the Philippines to capture it from the Japanese invaders—a story of courage, sacrifice, and quiet heroism. The Second World War did not spare this town, as its people were thrust into a period of fear and uncertainty, forced to abandon their homes, endure bombings, and witness the destruction of familiar landmarks. Yet even in the darkest moments, the spirit of the Bayambangueños did not waver.

Bayambang became both a refuge and a battleground, a place where ordinary citizens rose as guerrillas and allies in the larger struggle for freedom. Many answered the call to resist, risking—and in many cases giving—their lives in the fight against the Japanese Imperial Army. Their bravery, whether in open defiance or in silent endurance, formed part of the backbone of the resistance movement in Central Luzon.

This timeline is offered in honor of those brave guerrillas, soldiers, and civilians of Bayambang, especially those who made the supreme sacrifice so that future generations might live in freedom. Even though they are no longer physically with us, may their memory remain a source of pride, gratitude, and inspiration for all Bayambangueños.

1940

Leopoldo Aquino won the election as municipal mayor and served up to the outbreak of the war in 1942.

1941

"The 1940s was marred by the events of the Second World War."

When Japanese troops invaded Bayambang, residents fled to the barrios by walking at midnight.

"Japanese atrocities left bitter memories among the Bayambangueños. Big buildings like the church, the schools and the big houses were the target of bombings as these were suspected to be the headquarters of the enemy. Many Bayambangueños joined the guerrilla forces who fought against the Japanese Imperial Army. Some of them were tortured, killed, and forced to join the infamous Bataan Death March.”

?1941

During the Japanese regime, Bayambang was made the capital of Pangasinan when Dr. Diaz was appointed Governor by the Japanese Imperial Government. Dr. Diaz held his Provincial Administration Office at the residence of Eulogio Dauz at the junction of Quezon Blvd. and M.H. Del Pilar St.

1943

During World War II, noted American military official, Col. Edwin Ramsey, set foot in Bayambang to organize Filipino guerrillas against their common nemesis, the Japanese Imperial Army. In the country's bitter struggle against Japanese imperialism, Bayambang had been Lt. Edwin P. Ramsey's East Central Luzon Guerrilla Area (ECLGA) headquarters for some time. ECLGA encompassed Manila, Nueva Ecija, Pampanga, Tarlac, Pangasinan, Zambales and La Union.

Ramsey's aide de camp was Major Claro J. Camacho of Barangay Nalsian. (Camacho would become the first pilot from Bayambang and would serve as Liaison Officer of the Philippine Air Force.)

According to local lore, Col. Ramsey evaded capture by the Japanese by hiding inside a taltagan (giant boat-shaped wooden mortar) in the barrio of Inirangan.

When liberation came, American forces bombed the big buildings including the church and Calvo Bridge. One bomb was dropped in the church and fell right in the middle of the aisle but did not explode, causing no damage – a miracle attributed to the patron, St. Vincent Ferrer.

Another bomb created a huge crater at the northern part of M.H. Del Pilar St. (The crater has been recently filled up with assorted materials and converted into the present barangay hall complex.)

When the military government of the Japanese Imperial Army relinquished its military rule, Leopoldo Aquino was named municipal mayor and served up to mid-1944.

1944

Mariano Fernandez took over as acting municipal mayor up to Liberation time. He was appointed by Pangasinan governor Santiago Estrada.

On December 27, former mayor Enrique Roldan was executed over a fishpond (Mangabul?) dispute with a rival guerilla unit but under the guise that he was a Japanese collaborator. The masterminds were eventually sentenced with reclusion perpetua. (People of the Philippines vs Bato; date of decision: May 31, 1950)

1945

During Liberation era, Ambrosio Gloria became the next municipal mayor after he was appointed by the Philippine Civil Affairs Unit of the United States Army. He served for about a year.

The ECLGA war veterans held their first annual convention in Bayambang Normal School (what would become PSU-Bayambang Campus today) on November 15, 1945.

***

References: Bayambang Quadricentennial commemorative book; website dedicated to Col. Edwin Ramsey's memory; Joey Ferrer

Photos: NARA; De Vera family, Daniel Anciano

(Corrections welcome)